Ocena stanu świadomości dotyczy tego, czy pacjent jest przytomny, nawiązuje kontakt oraz adekwatnie reaguje na bodźce i pytania. W praktyce opiekuńczej jednym z najważniejszych, łatwo dostępnych elementów takiej oceny jest sprawdzenie orientacji w czasie i miejscu: czy pacjent wie, gdzie jest i jaki jest moment dnia/daty. Zaburzenia orientacji mogą świadczyć o pogorszeniu stanu ogólnego, majaczeniu lub innych problemach wymagających pilnej obserwacji i zgłoszenia.
Odpowiedź "sposobu chodzenia i siadania" nie jest właściwa, ponieważ są to cechy sprawności ruchowej i koordynacji. Pacjent może mieć poważne ograniczenia ruchowe (np. niedowład, ból, osłabienie), a jednocześnie być w pełni przytomny i zorientowany. Odwrotnie, chód może być pozornie prawidłowy, a pacjent może być dezorientowany.
Odpowiedź "pamięci odległej" opisuje tylko jeden aspekt funkcji poznawczych. Pamięć (zwłaszcza odległa) może pozostawać zachowana mimo bieżącej dezorientacji, a problemy z pamięcią mogą wynikać np. z otępienia bez ostrego zaburzenia świadomości.
Odpowiedź "wyrazu twarzy" jest myląca, bo mimika zależy od emocji, bólu, chorób neurologicznych czy napięcia mięśni, a nie stanowi podstawowego i wystarczającego kryterium oceny świadomości. W opiece ważne jest łączenie obserwacji (kontakt, reakcje, odpowiedzi) z prostymi pytaniami sprawdzającymi orientację i zgłaszanie nieprawidłowości personelowi medycznemu.
