KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 32.
Stanowisko robocze z palnikiem acetylenowo-tlenowym do cięcia stali powinno być wyposażone w wentylację ogólną oraz powinno mieć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na stanowisku cięcia stali palnikiem acetylenowo-tlenowym powstają dymy i gazy, które należy usuwać możliwie najbliżej miejsca ich powstawania.
Dlatego obok wentylacji ogólnej stosuje się odciąg miejscowy, a nie lokalny nawiew, kurtynę powietrzną ani samą czerpnię.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas cięcia stali palnikiem acetylenowo-tlenowym w strefie pracy operatora pojawiają się produkty spalania oraz zanieczyszczenia z procesu cięcia (dym, aerozole, gazy). Z punktu widzenia BHP najskuteczniejsze jest ograniczanie narażenia u źródła, zanim zanieczyszczenia rozprzestrzenią się w pomieszczeniu.

Dlatego stanowisko powinno mieć wentylację ogólną (zapewniającą wymianę powietrza w całym pomieszczeniu) oraz odciąg miejscowy, czyli miejscowe urządzenie wywiewne/odciągowe zbierające zanieczyszczenia bezpośrednio w rejonie palnika. Taki odciąg realnie zmniejsza stężenia w strefie oddychania pracownika i poprawia widoczność w miejscu pracy.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają tego celu:

  • "nawiew miejscowy" doprowadza powietrze, ale sam nie usuwa dymów i może je dodatkowo rozdmuchiwać po stanowisku, jeśli nie towarzyszy mu właściwy wywiew.
  • "kurtyna powietrzna" służy zwykle do oddzielania stref (np. w wejściach lub między obszarami), a nie do efektywnego wychwytywania zanieczyszczeń powstających punktowo przy cięciu.
  • "czerpnia powietrza" jest elementem instalacji nawiewnej (miejsce poboru powietrza), ale nie jest urządzeniem oczyszczającym strefę pracy; nie zastąpi odciągu przy źródle emisji.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: przy procesach generujących dym/pył w jednym miejscu (cięcie, szlifowanie, spawanie) najczęściej wymaga się odciągu miejscowego jako podstawowego środka ochrony zbiorowej, a wentylacja ogólna pełni rolę uzupełniającą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odciąg miejscowy to urządzenie wywiewne (np. ssawka, ramię odciągowe, okap), które zbiera dymy i gazy możliwie blisko miejsca ich powstawania. Działa skuteczniej niż sama wentylacja ogólna, bo nie czeka aż zanieczyszczenia rozprzestrzenią się po pomieszczeniu.
Wentylacja ogólna rozcieńcza zanieczyszczenia w całym pomieszczeniu, ale nie gwarantuje ich szybkiego usunięcia ze strefy oddychania pracownika. Przy cięciu emisja jest punktowa i intensywna, więc potrzebny jest odciąg miejscowy, który przechwytuje dym i gazy u źródła.
Głównym celem jest ograniczenie narażenia pracownika na dymy i gazy oraz poprawa warunków pracy (widoczność, komfort oddychania). Odciąg miejscowy zmniejsza stężenie zanieczyszczeń w miejscu, gdzie operator stoi najbliżej procesu, zanim trafią do całego pomieszczenia.
Zwykle nie. Nawiew dostarcza świeże powietrze, ale bez odpowiedniego wywiewu nie usuwa zanieczyszczeń, a może je rozpraszać po stanowisku. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozróżnienie: przy źródle emisji stosuje się odciąg (wywiew), a nie sam nawiew.
Bez odciągu pracownik może wdychać dymy i gazy powstające przy procesie cięcia, co zwiększa ryzyko podrażnień dróg oddechowych oraz ogólnego narażenia na zanieczyszczenia powietrza. Dodatkowo gorsza widoczność w strefie cięcia może podnieść ryzyko błędów i wypadków.
Wentylacja ogólna dotyczy całego pomieszczenia (wymiana powietrza w skali hali/warsztatu). Wentylacja/odciąg miejscowy działa przy samym stanowisku i ma "zbierać" zanieczyszczenia w miejscu ich powstawania (ramię odciągowe, okap, ssawka). W pytaniach o dym/gaz zwykle wygrywa "odciąg".
Kurtynę powietrzną stosuje się najczęściej do oddzielania stref (np. ograniczania napływu zimnego powietrza przy drzwiach) lub do barierowania przepływów. Nie jest to urządzenie przechwytujące dym u źródła. Odciąg miejscowy ma zasysać zanieczyszczenia, a kurtyna zwykle je tylko odchyla lub izoluje.
Czerpnia powietrza to element instalacji wentylacyjnej, przez który pobiera się powietrze z zewnątrz do układu nawiewnego. Sama czerpnia nie usuwa dymów i gazów z miejsca cięcia. W kontekście stanowiska roboczego pytanie dotyczy środka ochrony przy emisji, czyli odciągu miejscowego.
W praktyce spotyka się m.in. ramię odciągowe z ssawką, okap/kapę odciągową nad stołem, kanały odciągowe oraz wentylator/urządzenie filtrujące (zależnie od instalacji). Na egzaminie ważniejsze jest rozpoznanie funkcji: ma to być rozwiązanie odciągające zanieczyszczenia przy źródle, a nie nawiew.
Najpierw zidentyfikuj, co powstaje w procesie (dym, pył, gaz, hałas). Następnie dobierz środek ochrony zbiorowej, który eliminuje zagrożenie u źródła (np. odciąg miejscowy przy dymach). Dopiero potem myśl o uzupełnieniach: wentylacja ogólna, organizacja stanowiska i środki ochrony indywidualnej.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne BHP dla zawodów budowlanych i instalacyjnych (wentylacja i ochrona zbiorowa)
  • Podręczniki/opracowania o procesach spawalniczych i cięciu gazowym (część o zagrożeniach i wentylacji)
  • Instrukcje producentów stanowisk i urządzeń do cięcia gazowego (wymagania dotyczące odciągów i organizacji stanowiska)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego