KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
Sterowanie przekaźnika kontaktronowego odbywa się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik kontaktronowy wykorzystuje kontaktron, którego styki zwierają/rozwierają się pod wpływem oddziaływania magnetycznego.
Dlatego sterowanie odbywa się za pomocą pola magnetycznego (np. wytworzonego przez cewkę lub magnes), a nie bezpośrednio "rodzajem prądu" ani polem elektrycznym.

Pełne wyjaśnienie:

Przekaźnik kontaktronowy (reed relay) jest elementem łączeniowym, w którym część wykonawcza to kontaktron – hermetycznie zamknięty styk (zwykle w szklanej rurce) z ferromagnetycznymi blaszkami. Zadziałanie (zamknięcie lub otwarcie styku) następuje wtedy, gdy w jego otoczeniu pojawi się pole magnetyczne.

W praktyce takie pole może pochodzić od:

  • cewki nawiniętej na rdzeń (elektromagnes w przekaźniku),
  • stałego magnesu zbliżonego do kontaktronu.

Dlatego odpowiedź "pola magnetycznego." jest poprawna: to właśnie pole magnetyczne powoduje przyciąganie i zmianę położenia blaszek/styków w kontaktronie, a w konsekwencji przełączenie obwodu.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi pułapkami:

  • "pola elektrycznego." – pole elektryczne jest związane z napięciem, ale w kontaktronie mechanizm przełączania opiera się na własnościach ferromagnetycznych i oddziaływaniu magnetycznym, a nie na oddziaływaniu pola elektrycznego na styki.
  • "prądu przemiennego." oraz "prądu stałego." – rodzaj prądu nie jest "czynnikiem sterującym" kontaktron. Prąd może płynąć przez cewkę sterującą (wytwarzając pole) albo przez styki po zadziałaniu, ale samo przełączenie wywołuje pole magnetyczne. Cewka może być zasilana DC lub AC, jednak w obu przypadkach kluczowe jest pole, nie etykieta "AC/DC".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "kontaktron", kojarz go z magnesem/elektromagnesem i polem magnetycznym. Odpowiedzi odwołujące się do "rodzaju prądu" zwykle opisują zasilanie obwodu, a nie mechanizm sterowania kontaktronu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik kontaktronowy to przekaźnik, w którym elementem przełączającym jest kontaktron (hermetyczny styk). Służy do beziskrowego lub małoiskrowego przełączania sygnałów/obwodów, często przy małych prądach, z dobrą separacją galwaniczną.
Kontaktron zmienia stan styku, gdy znajdzie się w polu magnetycznym (od magnesu lub cewki). W pojeździe może pełnić rolę prostego czujnika położenia lub elementu przełączającego, jeśli wymagane jest wykrycie zbliżenia/oddalenia elementu z magnesem.
W kontaktronie znajdują się ferromagnetyczne blaszki/styki, które reagują na pole magnetyczne: przyciągają się lub rozchodzą. To zjawisko magnetyczne powoduje fizyczne zwarcie/rozwarcie styku, więc "czynnikiem sterującym" jest pole magnetyczne, nie rodzaj prądu.
Tak, cewka przekaźnika kontaktronowego może być zasilana prądem stałym, jeśli jest do tego przeznaczona. Zasilenie cewki powoduje powstanie pola magnetycznego i zadziałanie kontaktronu. Kluczowe jest dopasowanie napięcia i typu cewki do specyfikacji producenta.
Może, o ile cewka przekaźnika jest przewidziana do zasilania AC. Wtedy również powstaje pole magnetyczne wywołujące zadziałanie styku. W pytaniach testowych nie chodzi jednak o AC/DC, tylko o to, że mechanizm przełączania wynika z oddziaływania pola magnetycznego.
Sterowanie polem magnetycznym polega na oddziaływaniu magnesu/elektromagnesu na element (np. kontaktron). Sterowanie napięciem dotyczy elementów, które reagują bezpośrednio na napięcie/pole elektryczne (np. układy elektroniczne). Słowo "kontaktron" niemal zawsze wskazuje na magnetyzm.
Najczęściej: przerwa w cewce (brak pola), zbyt niskie napięcie zasilania cewki, uszkodzenie kontaktronu (sklejone lub wypalone styki), złe położenie elementu z magnesem, a także zakłócenia mechaniczne (wibracje) lub nieprawidłowy montaż.
Kontaktrony można spotkać w prostych czujnikach położenia/otwarcia (np. klapy, osłony) oraz w urządzeniach dodatkowych i instalacjach specjalnych. W nowoczesnych układach często zastępują je czujniki półprzewodnikowe, ale zasada działania kontaktronu nadal bywa wymagana na egzaminie.
Zalety: hermetyczne styki, dobra separacja, małe prądy upływu, prosta zasada działania.
Wady: ograniczona obciążalność prądowa w porównaniu do przekaźników mocy, wrażliwość na silne pola zewnętrzne, możliwość sklejania styków przy nieprawidłowym obciążeniu.
Szukaj słów kluczowych: "kontaktron", "reed", "magnes", "cewka". Jeśli pytanie dotyczy sposobu sterowania, poprawna odpowiedź będzie związana z polem magnetycznym. Odpowiedzi o prądzie AC/DC zwykle mylą zasilanie z mechanizmem zadziałania.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kontaktron" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontaktron (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Reed relay" — https://en.wikipedia.org/wiki/Reed_relay (dostęp: 2026-02-27)
  • Littelfuse: "Reed Switches — Overview / Application information" — https://www.littelfuse.com/products/sensors/reed-switches.aspx (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z podstaw elektrotechniki: elektromagnes, cewka, pole magnetyczne
  • Materiał o elementach łączeniowych: przekaźniki, styczniki, kontaktrony
  • Karty katalogowe (datasheet) przekaźników kontaktronowych i kontaktronów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego