KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 9.
Sterowanie zachowaniami pracowników by skłonić ich do wydajnej pracy na rzecz przedsiębiorstwa poprzez system nagród i kar jest charakterystyczne dla zarządzania przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy wpływania na zachowania pracowników poprzez wzmocnienia: nagrody za pożądane działania i kary za niepożądane.
Takie podejście jest charakterystyczne dla "zarządzania przez motywację", bo kluczowym narzędziem jest system motywacyjny ukierunkowany na wydajną pracę.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano sterowanie zachowaniami pracowników tak, aby skłonić ich do wydajnej pracy na rzecz przedsiębiorstwa, poprzez system nagród i kar. Taki mechanizm to klasyczne narzędzie motywowania: wzmacnia się zachowania pożądane (nagroda, premia, wyróżnienie), a ogranicza zachowania niepożądane (kara, upomnienie, odebranie przywileju). Dlatego właściwe jest wskazanie "zarządzania przez motywację".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "ryzyko" – zarządzanie ryzykiem dotyczy identyfikacji zagrożeń, oceny prawdopodobieństwa i skutków oraz doboru reakcji (unikanie, redukcja, transfer, akceptacja). Nie opisuje ono bezpośrednio sterowania zachowaniami przez nagrody i kary.
  • "konflikt" – zarządzanie konfliktem koncentruje się na rozpoznaniu źródeł sporu, doborze strategii rozwiązania (np. negocjacje, mediacje) i ograniczaniu negatywnych skutków konfliktów. System kar i nagród może wpływać na relacje, ale nie jest istotą tego podejścia.
  • "cele" – zarządzanie przez cele opiera się na ustalaniu mierzalnych celów, uzgadnianiu ich z pracownikami, monitorowaniu realizacji i rozliczaniu wyników. Motywatory mogą wspierać realizację celów, ale w treści pytania akcent pada na mechanizm nagradzania i karania, a nie na proces wyznaczania i kaskadowania celów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa klucze typu premie, nagrody, kary, sankcje, wzmocnienia, zwykle testowana jest wiedza o motywowaniu i narzędziach systemu motywacyjnego. Gdy mowa o miernikach, targetach, KPI – częściej chodzi o zarządzanie przez cele.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To podejście do kierowania ludźmi, w którym menedżer wpływa na zachowania pracowników głównie przez narzędzia motywacyjne.

Najczęściej są to nagrody (premie, uznanie) i kary (upomnienia, sankcje), które wzmacniają lub wygaszają określone zachowania.

Ponieważ nagrody i kary działają jak wzmocnienia: pokazują, jakie zachowania są oczekiwane i opłacalne, a jakie niepożądane.

To bezpośrednio wpływa na zaangażowanie i wydajność, czyli typowe cele procesu motywowania w organizacji.

Gdy opis mówi o ustalaniu celów, miernikach, rozliczaniu wyników – chodzi o zarządzanie przez cele.

Gdy kluczowe są premie, nagany, nagrody, kary jako sposób wpływu na zachowania – chodzi o zarządzanie przez motywację.

Może ograniczać niepożądane zachowania, ale bywa ryzykowna: obniża satysfakcję i może pogarszać atmosferę.

W praktyce częściej zaleca się łączenie jasnych zasad z nagrodami oraz stosowanie kar konsekwentnie i proporcjonalnie, a nie jako głównego bodźca.

Typowe nagrody to: premia uznaniowa, bonus za wyniki, awans, dodatkowy dzień wolny, szkolenie finansowane przez firmę, pochwała i wyróżnienie.

Ważne, by nagroda była powiązana z zachowaniem lub wynikiem oraz zrozumiała dla pracownika.

Najczęstsze błędy to: niejasne kryteria, brak konsekwencji, faworyzowanie, zbyt rzadkie informowanie o powodach decyzji oraz skupienie tylko na karach.

To obniża poczucie sprawiedliwości i może osłabić motywację zamiast ją wzmacniać.

Zarządzanie ryzykiem stosuje się, gdy trzeba kontrolować zagrożenia (np. finansowe, prawne, operacyjne) i ograniczać ich skutki.

Dotyczy procedur, analiz i planów reakcji, a nie bezpośredniego sterowania zachowaniami pracowników poprzez system nagród i kar.

Zwykle nie. Konflikt wymaga rozpoznania przyczyn (np. komunikacja, role, interesy) i doboru metod rozwiązania (rozmowa, negocjacje, mediacja).

Nagrody i kary mogą chwilowo zmienić zachowania, ale bez pracy nad przyczyną konflikt często wraca.

W praktyce może to być obsługa dokumentów dotyczących premii, dodatków, potrąceń, wniosków kadrowych, ocen okresowych czy zestawień kosztów wynagrodzeń.

Znajomość idei motywowania pomaga rozumieć, po co w firmie istnieją takie mechanizmy i jak je raportować.

Najmocniejsze sygnały to: system nagród i kar, "skłonić do wydajnej pracy", "sterowanie zachowaniami".

Takie sformułowania opisują wpływ na zachowania przez bodźce, czyli istotę motywowania, a nie np. planowania celów czy analizy ryzyka.

info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl): hasło "Motywowanie" – opis narzędzi motywowania (nagrody i kary), https://mfiles.pl/pl/index.php/Motywowanie - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl): hasło "Zarządzanie przez cele", https://mfiles.pl/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_przez_cele - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl): hasło "Zarządzanie ryzykiem", https://mfiles.pl/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_ryzykiem - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "Podstaw zarządzania" (działy: motywowanie, funkcje zarządzania)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/technikum: organizacja pracy i kierowanie zespołem
  • Artykuły edukacyjne o technikach zarządzania: zarządzanie przez cele, motywację, wyjątki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego