W rachunku kosztów zleceniowym koszty przypisuje się do konkretnego zlecenia. Koszty bezpośrednie (np. materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie) przyporządkowuje się wprost, natomiast koszty wydziałowe są kosztami pośrednimi i trzeba je rozliczyć kluczem (nośnikiem kosztów).
W tym zadaniu kluczem są koszty bezpośrednie. Oznacza to, że najpierw ustala się:
- sumę kosztów bezpośrednich zlecenia 1 i zlecenia 2,
- udział (proporcję) kosztów bezpośrednich każdego zlecenia w tej sumie,
- pulę kosztów wydziałowych do rozliczenia (z tabeli kalkulacyjnej),
- koszty wydziałowe dla każdego zlecenia = udział × pula kosztów wydziałowych.
Kluczowa kontrola poprawności: suma rozliczonych kosztów wydziałowych na oba zlecenia musi być równa puli kosztów wydziałowych. To pozwala szybko wychwycić typowe pomyłki rachunkowe (np. rozliczenie tylko części puli albo podział "na równo").
Dlaczego odpowiedź "26 000 zł i 20 000 zł" jest poprawna? Ponieważ odzwierciedla rozliczenie puli kosztów wydziałowych zgodnie z udziałem kosztów bezpośrednich obu zleceń, zachowując zasadę proporcjonalności oraz zgodność sumy rozliczenia z pulą z tabeli.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "20 000 zł i 26 000 zł" zwykle wynika z zamiany zleceń (błąd przypisania wyniku do niewłaściwego obiektu kosztów).
- "23 000 zł i 23 000 zł" sugeruje równe dzielenie puli, co byłoby właściwe tylko wtedy, gdy koszty bezpośrednie obu zleceń byłyby identyczne (a klucz na to wskazywał).
- "30 000 zł i 16 000 zł" może wynikać z błędnie policzonej proporcji (np. niewłaściwy mianownik) albo z użycia innego klucza niż wskazany w treści.
Wskazówka egzaminacyjna: po wyliczeniu udziałów zapisz je w procentach i dopiero wtedy rozdziel pulę. Na końcu zawsze zrób kontrolę sumy rozliczonych kosztów wydziałowych.
