KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 11.
Stop AlCu4Mg zalicza się do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
AlCu4Mg to stop, w którym osnową jest aluminium (Al), a głównym dodatkiem stopowym jest miedź (Cu ok. 4%) z dodatkiem magnezu. Taki układ Al-Cu należy do durali (duraluminium). Brązy aluminiowe mają osnowę miedzi, a hydronalia i siluminy odpowiadają innym dodatkom (Mn, Si).

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie AlCu4Mg informuje o składzie stopu: Al (aluminium) jest osnową, a kolejne symbole i liczby wskazują dodatki stopowe oraz ich przybliżoną zawartość. W tym przypadku kluczowy jest dodatek Cu na poziomie ok. 4%, a Mg występuje jako dodatek wspomagający umacnianie. Taki skład klasyfikuje stop do rodziny Al-Cu, czyli do durali (duraluminium).

Dlaczego poprawne jest wskazanie "durali miedziowych"? Durale to właśnie stopy aluminium, w których podstawowym (charakterystycznym) dodatkiem jest miedź, zwykle w zakresie kilku procent, często z dodatkami Mg i Mn. Określenie "miedziowe" jest tu opisowe (bo Cu jest dodatkiem w duralach), ale nie zmienia sensu: nadal chodzi o stopy Al-Cu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "brązów aluminiowych" – brąz aluminiowy to stop, w którym osnową jest miedź (Cu), a aluminium jest dodatkiem (układ Cu-Al). To inna rodzina materiałów niż stopy Al-Cu.
  • "hydronaliów" – hydronalia są wiązane z inną grupą stopów aluminium, w której kluczową rolę odgrywają dodatki takie jak Mn (nie Cu jako główny składnik). Samo pojawienie się Mg w oznaczeniu nie przesądza o tej grupie.
  • "siluminów" – siluminy to stopy Al-Si, czyli z dominującym dodatkiem krzemu. W oznaczeniu AlCu4Mg nie ma Si, więc nie jest to silumin.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich pytaniach najpierw ustal osnowę (pierwszy symbol), a potem szukaj głównego dodatku stopowego. Dla stopów aluminium najczęściej wystarczy rozpoznać, czy dominujące są: Cu (durale), Si (siluminy), Mn (hydronalia) czy Mg (magnale).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis wskazuje, że osnową jest aluminium (Al), a dodatkami stopowymi są miedź (Cu) oraz magnez (Mg). Liczba "4" przy Cu oznacza przybliżoną zawartość miedzi w procentach masowych. Taki zapis ułatwia szybką klasyfikację stopu do rodziny (np. Al-Cu).
Najpierw sprawdź pierwszy symbol (osnowa). Jeśli jest to Al, analizuj kolejne dodatki: Cu sugeruje durale (Al-Cu), Si siluminy (Al-Si), Mn hydronalia (Al-Mn), a Mg magnale (Al-Mg). Kluczowy jest zwykle główny dodatek stopowy.
Siluminy są stopami Al-Si, czyli muszą zawierać krzem (Si) jako główny dodatek. W oznaczeniu AlCu4Mg występuje miedź (Cu) i magnez (Mg), bez Si, więc stop należy do rodziny Al-Cu (durale/duraluminium), a nie do Al-Si.
Nazwa bywa myląca: brąz aluminiowy to stop, w którym osnową jest miedź, a aluminium jest dodatkiem stopowym (układ Cu-Al). "Brąz" w materiałoznawstwie oznacza rodzinę stopów miedzi, dlatego nie zalicza się go do stopów Al.
Tak, merytorycznie jest poprawne, bo durale to stopy aluminium, w których charakterystycznym dodatkiem jest miedź. W praktyce częściej mówi się po prostu "durale" lub "stopy Al-Cu". Przymiotnik "miedziowe" jest opisowy i podkreśla rolę Cu w umacnianiu.
W duralach (stopach Al-Cu) typowe są: Cu jako główny dodatek oraz mniejsze ilości Mg i często Mn. Taki skład pozwala na utwardzanie wydzieleniowe (po przesycaniu i starzeniu), dzięki czemu uzyskuje się wysoką wytrzymałość.
Osnowa to metal bazowy, którego jest najwięcej w stopie i który tworzy główną fazę. W oznaczeniach typu AlCu4Mg osnowę wskazuje pierwszy symbol, czyli Al. Kolejne symbole opisują dodatki. To prosta reguła, która pomaga unikać pomyłek na egzaminie.
Rozpoznanie duralu pomaga dobrać technologię: parametry obróbki cieplnej (przesycanie i starzenie), ocenę podatności na korozję oraz właściwe zabezpieczenia powierzchni. Ułatwia też komunikację z magazynem i kontrolą jakości przy doborze półwyrobów i weryfikacji dokumentacji materiałowej.
Najczęściej myli się: durale z brązami aluminiowymi (bo oba "mają aluminium"), oraz durale z siluminami (bo oba są stopami Al). Błąd wynika z ignorowania osnowy (pierwszy symbol) i wybierania odpowiedzi "po skojarzeniu" zamiast po analizie składu.
W duralach (Al-Cu) w oznaczeniu pojawia się Cu jako kluczowy dodatek, często także Mg. W hydronaliach rozpoznawczym dodatkiem jest Mn (rodzina Al-Mn). Jeśli w zapisie nie ma Mn, a wyraźnie występuje Cu (np. "Cu4"), to wskazuje to na dural, nie hydronal.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "AlCu4Mg to stop, w którym osnową jest aluminium (Al), a głównym dodatkiem stopowym jest miedź (Cu ok. 4%) z dodatkiem magnezu."

Źródła:

  • EN 573-1: Aluminium and aluminium alloys — Chemical composition and form of wrought products — Part 1: Numerical designation system (norma europejska, zasady oznaczania stopów Al)
  • EN 573-3: Aluminium and aluminium alloys — Chemical composition and form of wrought products — Part 3: Chemical composition and form of products (norma europejska, zestawienia składu stopów)
  • ASM Handbook, Volume 2: Properties and Selection: Nonferrous Alloys and Special-Purpose Materials (działy: aluminium alloys, klasyfikacja i własności)

Materiały:

  • Podręcznik materiałoznawstwa metali i stopów (działy: stopy aluminium, klasyfikacja i oznaczenia)
  • Tablice składu i podział stopów aluminium (zestawienia Al-Cu, Al-Si, Al-Mn, Al-Mg)
  • Notatka własna: "pierwszy symbol = osnowa" + przykłady oznaczeń i odpowiadających im grup

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego