KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Stopień nawonienia gazu ziemnego wysokometanowego powinien być tak dobrany, aby gaz ten był wyraźnie wyczuwalny, gdy jego stężenie w powietrzu osiągnie wartość minimum
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawanianie ma zapewnić, aby ulatniający się gaz został rozpoznany węchem odpowiednio wcześnie. Dlatego poziom nawonienia dobiera się tak, by gaz był wyraźnie wyczuwalny już przy niskim stężeniu w powietrzu. W tym pytaniu minimalna wymagana wartość stężenia to 1,0% V/V.

Pełne wyjaśnienie:

Nawanianie gazu ziemnego polega na dodaniu środka zapachowego (nawaniacza), aby wycieki gazu były możliwe do wykrycia zmysłem węchu. Jest to istotne, ponieważ sam gaz ziemny w postaci naturalnej może być słabo wyczuwalny, a nieszczelność instalacji lub sieci stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia.

W praktyce technicznej przyjmuje się kryterium bezpieczeństwa: gaz ma być wyraźnie wyczuwalny zanim jego stężenie w powietrzu osiągnie poziomy szczególnie niebezpieczne. Stężenie podane jako % V/V oznacza udział objętościowy gazu w mieszaninie z powietrzem.

Odpowiedź "1,0% V/V" jest zgodna z treścią pytania, bo wskazuje minimalne stężenie, przy którym zapach ma być już wyraźnie odczuwalny, czyli spełnia funkcję wczesnego ostrzegania o nieszczelności.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ przesuwają próg "wyraźnej wyczuwalności" na wyższe stężenia:

  • "1,2% V/V" i "1,5% V/V" – to wartości bliskie poprawnej i często są wybierane przez osoby, które pamiętają jedynie zakres "około 1%", ale nie kojarzą wartości minimalnej. Podwyższenie progu oznacza późniejsze wykrycie wycieku.
  • "2,0% V/V" – to jeszcze wyższy próg, który dodatkowo zwiększa ryzyko, bo wymaga większego nagromadzenia gazu w powietrzu, zanim zostanie on wyczuty.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach zwracaj uwagę na słowa "minimum" i "wyraźnie wyczuwalny". Oznaczają one, że chodzi o najniższą wartość graniczną, a nie o typowy lub dopuszczalny zakres.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawanianie to dodawanie do gazu ziemnego środka zapachowego, aby ulatniający się gaz był łatwy do wykrycia węchem. Celem jest wczesne ostrzeganie o nieszczelności instalacji lub sieci i ograniczenie ryzyka pożaru oraz wybuchu.
Bo zapach ma pełnić funkcję alarmową: użytkownik ma zareagować zanim dojdzie do nagromadzenia niebezpiecznej mieszaniny gazu z powietrzem. Im niższy próg wyczuwalności, tym szybciej można zamknąć dopływ gazu i wezwać pomoc.
% V/V oznacza procent objętościowy (volume/volume), czyli jaki udział objętości całej mieszaniny stanowi gaz. W praktyce mówi, ile "części objętości" gazu przypada na 100 części mieszaniny gazu z powietrzem.
Najczęściej myli się wartości blisko siebie (np. 1,0 z 1,2 lub 1,5) oraz ignoruje słowo "minimum". Zdarza się też wybór większej liczby z przekonania, że "większe stężenie" oznacza "bezpieczniej", co działa odwrotnie.
Wartość "minimum" to granica, przy której warunek ma być spełniony najpóźniej (tu: zapach ma być już wyraźny). Wartość typowa dotyczy przeciętnych parametrów. Na egzaminie słowa "minimum", "co najmniej" są kluczowe dla wyboru opcji.
W kontekście bezpieczeństwa celem jest wykrycie wycieku możliwie wcześnie, więc przesuwanie progu wyczuwalności na wyższe stężenia jest niekorzystne. Takie podejście zwiększa ryzyko, że niebezpieczne nagromadzenie gazu powstanie zanim ktoś poczuje zapach.
Technik gazownictwa spotyka się z oceną jakości paliwa gazowego, zgłoszeniami o zapachu oraz procedurami bezpieczeństwa. Znajomość progów wyczuwalności i celu nawaniania pomaga właściwie ocenić ryzyko, podjąć działania i komunikować się z eksploatatorem sieci.
Może to wynikać z bardzo małego wycieku, przeciągów i wentylacji rozpraszających gaz, przytępienia węchu, a także z błędnej oceny sytuacji (zapach chwilowy). Zgłoszenia zawsze traktuje się poważnie i weryfikuje na miejscu.
Ucz się wartości granicznych wraz z ich znaczeniem praktycznym (po co dany parametr jest wymagany). Twórz fiszki z jednostkami (np. % V/V) i zwracaj uwagę na słowa-klucze: "minimum", "maksimum", "najniższa wartość". To ogranicza pomyłki.
Warto powtórzyć: stężenie w powietrzu, mieszanina wybuchowa, wentylacja, nieszczelność instalacji, procedury postępowania przy podejrzeniu ulatniania, a także podstawy doboru i kontroli parametrów paliwa gazowego w sieci dystrybucyjnej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Nawanianie ma zapewnić, aby ulatniający się gaz został rozpoznany węchem odpowiednio wcześnie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gazownictwa dotyczące jakości paliw gazowych i nawaniania
  • Instrukcje eksploatacji i procedury bezpieczeństwa operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) – część o nawanianiu
  • Podręczniki BHP dla prac przy sieciach i instalacjach gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego