KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2013

Dieta bogata w błonnik (dieta bogatoresztkowa) działa przede wszystkim na jelita. Błonnik pokarmowy w dużej mierze nie ulega trawieniu jak klasyczne składniki odżywcze, natomiast:

• zwiększa objętość treści pokarmowej i mas kałowych,
• wiąże wodę, przez co stolec jest bardziej uwodniony i łatwiej przesuwa się w jelicie,
• pobudza mechanicznie ścianę jelita, co nasila perystaltykę i przyspiesza pasaż.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "pobudzenie perystaltyki jelit." Jest to kluczowy, praktycznie istotny efekt, wykorzystywany m.in. w profilaktyce i postępowaniu przy zaparciach (oczywiście z uwzględnieniem stanu pacjenta i zaleceń zespołu terapeutycznego).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• "pobudzenie sekrecji żołądka." – błonnik nie jest typowo kojarzony z pobudzaniem wydzielania soku żołądkowego jako głównym, oczekiwanym skutkiem diety bogatoresztkowej. W praktyce klinicznej akcentuje się jego wpływ na pasaż jelitowy i wypróżnianie, a nie na sekrecję żołądkową.
• "zwolnienie motoryki żołądka." – taka odpowiedź może wynikać z intuicji, że błonnik "spowalnia trawienie". Jednak w ujęciu egzaminacyjnym i opiekuńczym kluczowy, najbardziej charakterystyczny efekt dotyczy pobudzenia perystaltyki jelit, a nie zwalniania pracy żołądka.
• "zwolnienie wydzielania soku trzustkowego." – błonnik nie jest standardowo opisywany jako czynnik, którego podstawowym skutkiem jest hamowanie wydzielania trzustkowego. To odpowiedź odciągająca uwagę od zasadniczego mechanizmu działania błonnika w jelicie.

Wskazówka praktyczna dla opiekuna medycznego: zwiększanie błonnika powinno iść w parze z odpowiednim nawodnieniem i obserwacją tolerancji (np. wzdęcia). W razie dolegliwości lub przeciwwskazań (np. niektóre choroby przewodu pokarmowego) decyzje dietetyczne należy uzgadniać z personelem medycznym.