W eksploatacji otworowej ropa naftowa bardzo często wydobywana jest jako mieszanina ropy, wody i gazu. W trakcie przepływu w złożu, w odwiertach i w instalacjach powierzchniowych może powstawać emulsja ropa–woda, w której drobne krople jednej fazy są rozproszone w drugiej. Taka emulsja utrudnia separację, zwiększa zawartość wody w ropie i pogarsza jakość surowca kierowanego do dalszego przerobu lub transportu.
Deemulgator to środek chemiczny, którego zadaniem jest ułatwienie rozbicia emulsji i przyspieszenie koalescencji kropelek wody (łączenia się w większe krople), tak aby w separatorze mogły szybciej opaść do warstwy wodnej. Żeby działał skutecznie, w typowych zastosowaniach jest podawany jako ciecz dobrze rozpuszczająca się w ropie naftowej (lub co najmniej bardzo dobrze mieszająca się z fazą ropną). Dzięki temu może zostać równomiernie rozprowadzony w strumieniu ropy i dotrzeć do powierzchni rozdziału faz, gdzie osłabia warstwę stabilizującą emulsję.
Stwierdzenie o "cieczy o gęstości większej od gęstości wody złożowej" nie opisuje istoty działania deemulgatora: sama gęstość (i to porównywana do wody) nie jest podstawowym kryterium skuteczności. Kluczowe są oddziaływania na granicy faz i zdolność do dyspersji w odpowiedniej fazie.
Odpowiedzi mówiące o substancji stałej są w tym kontekście nieadekwatne: w typowym dozowaniu procesowym w instalacjach przygotowania ropy stosuje się środki w formie ciekłej (łatwiejsze dozowanie, szybkie wymieszanie). Dodatkowo wariant "stała nierozpuszczalna w ropie" przeczy wymaganiu praktycznego kontaktu środka z emulsją w strumieniu ropy, a "stała dobrze rozpuszczająca się w ropie" jest mało typowa technologicznie i nie odpowiada standardowej praktyce dozowania deemulgatorów w ciągłym procesie separacji.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o deemulgatory zapamiętaj, że są to dodatki ułatwiające odwadnianie ropy i muszą być skutecznie rozprowadzane w odpowiedniej fazie, najczęściej w ropie. Dlatego odpowiedzi podkreślające postać ciekłą i dobrą rozpuszczalność/mieszalność w ropie są najbardziej zgodne z zastosowaniem procesowym.
