KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 24.
Stosunek kosztu jednostkowego wydrukowania na maszynie 4-kolorowej ulotki o kolorystyce 4 + 4 metodą odwracania przez margines boczny do jednostkowego kosztu drukowania z 8 form drukowych jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odwracanie przez margines boczny w druku 4+4 na maszynie 4‑kolorowej pozwala uzyskać obustronny efekt przy mniejszej liczbie form (mniej płyt/naświetleń i mniej narządu) niż wariant wymagający 8 form. Skoro część kosztów przygotowawczych maleje, to koszt jednostkowy w tym wariancie jest relatywnie niższy, więc stosunek jest mniejszy od 1.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu porównuje się koszt jednostkowy druku tej samej ulotki (kolorystyka 4+4) wykonanej na maszynie 4‑kolorowej w dwóch wariantach organizacji produkcji.

Wariant "odwracania przez margines boczny" (praktycznie: druk dwustronny z wykorzystaniem tego, że arkusz po pierwszym przejściu jest obracany i ponownie podawany) ma kluczową konsekwencję kosztową: do uzyskania obustronnego efektu można w typowym ujęciu zużyć mniej form drukowych i wykonać mniej czynności przygotowawczych niż w rozwiązaniu opisanym jako druk "z 8 form drukowych".

Dlaczego to wpływa na koszt jednostkowy?

  • Forma drukowa generuje koszty przygotowania: wykonanie/naświetlenie płyty, kontrola, montaż, ustawienie na maszynie.
  • Więcej form to więcej narządu: dłuższy czas przygotowania, większe ryzyko błędów, więcej makulatury rozruchowej oraz więcej operacji związanych z wymianą płyt.
  • Koszty przygotowawcze rozkładają się na nakład: im więcej czynności stałych na starcie, tym wyższy koszt jednostkowy (szczególnie przy mniejszych nakładach).

Skoro wariant z odwracaniem redukuje liczbę form i powiązanych z nimi czynności, to przy tych samych pozostałych założeniach (format, papier, nakład, farby) jego koszt jednostkowy będzie niższy niż w wariancie wymagającym 8 form. Zatem relacja: koszt z odwracaniem / koszt z 8 form będzie mniejsza od 1.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • "większy od 1" oznaczałoby, że wariant z mniejszą liczbą form jest droższy, co przeczy typowej zależności kosztów przygotowania od liczby płyt i narządu.
  • "większy lub równy 1" dopuszczałoby brak korzyści kosztowej lub wzrost kosztu, co również nie pasuje do standardowego modelu kosztowego (mniej form zwykle obniża koszt).
  • "równy 1" sugeruje identyczny koszt jednostkowy mimo istotnie innej liczby form i prac przygotowawczych, co jest mało realistyczne w kalkulacji technologicznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się porównanie kosztów wariantów technologii, najpierw oceń, który wariant ma mniej operacji przygotowawczych (płyty, narząd, makulatura) — to najczęściej przesądza o kierunku nierówności w stosunku kosztów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma drukowa (np. płyta) to element przenoszący obraz na podłoże. Jej przygotowanie kosztuje: wykonanie, kontrolę, założenie na maszynę i ustawienie. Im więcej form trzeba wykonać i wymienić, tym więcej czasu narządu i makulatury, co zwykle podnosi koszt jednostkowy.
Zapis 4+4 oznacza cztery kolory drukowane po jednej stronie i cztery po drugiej stronie (zwykle CMYK/CMYK). To nie jest informacja o liczbie arkuszy ani o papierze, tylko o liczbie barw na awersie i rewersie, co wpływa na organizację druku i przygotowanie.
Odwracanie arkusza pozwala w praktyce uzyskać druk dwustronny przy mniejszej liczbie form i mniejszej liczbie czynności przygotowawczych. Mniej płyt i krótszy narząd to zwykle mniej stałych kosztów startowych, więc po przeliczeniu na sztukę koszt jednostkowy spada.
To porównanie dwóch kosztów w postaci ilorazu: koszt wariantu 1 podzielony przez koszt wariantu 2. Jeśli wynik jest mniejszy od 1, to wariant z licznika jest tańszy jednostkowo. Jeśli większy od 1, jest droższy. Taka forma pytań sprawdza rozumienie zależności, nie liczenie.
Najczęściej tak, bo spada koszt przygotowania (płyty, czas narządu, makulatura). W praktyce mogą istnieć wyjątki (np. dodatkowe operacje introligatorskie, nietypowa kontrola jakości), ale w typowych porównaniach technologicznych druk–druk mniejsza liczba form sprzyja niższemu kosztowi jednostkowemu.
Częsty błąd to automatyczne założenie, że 4+4 zawsze wymaga 8 form, bez uwzględnienia wariantu odwracania. Drugi błąd to ignorowanie kosztów przygotowalni i skupianie się wyłącznie na czasie właściwego druku. Na egzaminie zawsze analizuj liczbę form i operacji narządu.
Najbardziej przy małych i średnich nakładach, bo koszty stałe startu (płyty, narząd, rozruch) dzielą się na niewiele egzemplarzy. Wtedy różnica między wariantami technologii (np. mniej form) szybciej przekłada się na koszt jednostkowy i opłacalność zlecenia.
Koszty stałe to te, które pojawiają się niezależnie od liczby sztuk lub rosną skokowo (np. przygotowanie form, narząd, rozruch). Koszty zmienne rosną wraz z nakładem (papier, farba w zużyciu, czas pracy podczas druku). Egzamin często bada wpływ stałych na koszt jednostkowy.
Teoretycznie tak, ale tylko gdy oba warianty mają identyczne czynniki kosztowe i identyczny przebieg przygotowania oraz produkcji. Jeśli w treści pojawia się istotna różnica technologiczna (np. liczba form), to równość jest mało prawdopodobna, bo zmieniają się koszty przygotowawcze.
Ćwicz rozpoznawanie, co generuje koszt: liczba form, czas narządu, makulatura, liczba przebiegów i operacje dodatkowe. Ucz się na prostych porównaniach "wariant A vs wariant B" i zawsze ustal, które elementy są stałe, a które rosną z nakładem. To pozwala szybko określić kierunek nierówności.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odwracanie przez margines boczny w druku 4+4 na maszynie 4‑kolorowej pozwala uzyskać obustronny efekt przy mniejszej liczbie form (mniej płyt/naświetleń i mniej narządu) niż wariant wymagający 8 form.

Źródła:

  • Helmut Kipphan, "Handbook of Print Media", Springer, rozdziały dotyczące druku arkuszowego i przygotowania do druku (makeready) oraz zależności kosztowych przygotowalni, wydanie książkowe (brak numeru strony w danych wejściowych).
  • International Paper, "Pocket Pal: A Graphic Arts Production Handbook", sekcje o formach drukowych, przygotowaniu do druku i przebiegu arkusza w druku arkuszowym (wydanie książkowe; zakres tematyczny: plate/makeready).

Materiały:

  • Podręcznik technologii poligraficznych (druk arkuszowy, przygotowanie form)
  • Materiały szkolne/branżowe z kalkulacji kosztów druku (koszty stałe i zmienne)
  • Instrukcje technologiczne drukarni dotyczące pracy 'odwracaniem' (schematy impozycji i przebiegu arkusza)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego