KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 28.
Stosunek maksymalnej mocy silnika do masy całkowitej pojazdu łącznie z przyczepą określany jest jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Moc jednostkowa" to wielkość opisująca stosunek mocy do masy. W pytaniu chodzi o relację maksymalnej mocy silnika do masy całkowitej zestawu (pojazd z przyczepą), czyli parametr pozwalający porównywać osiągi przy różnym obciążeniu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą pracy (energii) lub innego rodzaju mocy.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość nazwana w pytaniu jest klasycznym parametrem porównawczym osiągów: stosunek maksymalnej mocy silnika do masy całkowitej (tu: masy pojazdu łącznie z przyczepą). Taki iloraz nazywa się mocą jednostkową. W praktyce interpretuje się go jako "ile mocy przypada na jednostkę masy" – im większa moc jednostkowa, tym lepszy potencjał dynamiczny zestawu (łatwiejsze rozpędzanie, utrzymywanie prędkości na wzniesieniach przy tej samej masie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Praca użytkowa" – praca jest wielkością energetyczną (związaną z energią przekazaną w procesie), a pytanie dotyczy ilorazu mocy i masy, czyli parametru "mocowego", nie "energetycznego". Nawet jeśli spotyka się pojęcie pracy w kontekście napędu, nie jest ono definicją relacji mocy do masy.
  • "Moc użyteczna" – to pojęcie opisuje moc dostępną na wyjściu (np. po uwzględnieniu strat), ale nadal jest to sama moc, a nie moc odniesiona do masy. Brakuje tu kluczowego elementu: podziału przez masę całkowitą zestawu.
  • "Praca przewozowa" – jest związana z efektem transportowym (w przewozach często odnosi się ją do masy ładunku i drogi), a nie z parametrem dynamicznym pojazdu wynikającym z maksymalnej mocy silnika i masy zestawu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "stosunek mocy do masy", najpierw identyfikuj, czy pytanie dotyczy ilorazu (parametru względnego), a nie wartości bezwzględnej. To pomaga odróżnić "moc jednostkową" od pojęć typu "moc użyteczna".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc jednostkowa to parametr porównawczy określający, ile mocy "przypada" na jednostkę masy. W praktyce jest to stosunek mocy (np. maksymalnej) do masy całkowitej, dzięki czemu można porównywać osiągi pojazdów i zestawów o różnej masie.
Szukaj słów: stosunek, mocy oraz masy. Jeśli pytanie mówi o ilorazie mocy silnika i masy (pojazdu lub zestawu), to testuje pojęcie mocy jednostkowej, a nie samej mocy użytecznej czy pracy.
Bo zestaw (pojazd + przyczepa) ma większą masę, a więc te same kilowaty muszą "obsłużyć" większe obciążenie. Moc jednostkowa ma sens wtedy, gdy odnosisz moc do rzeczywistej masy, która wpływa na dynamikę i zdolność jazdy pod górę.
Moc użyteczna to wartość mocy dostępna po uwzględnieniu strat (np. w układzie napędowym) – nadal jest to sama moc. Moc jednostkowa to natomiast moc podzielona przez masę, czyli parametr względny służący do porównań osiągów.
To częsty błąd: moc opisuje szybkość wykonywania pracy (związek z czasem), a praca jest miarą energii przekazanej w procesie. Gdy pytanie dotyczy ilorazu mocy do masy, odpowiedzi o "pracy" zwykle nie pasują definicyjnie.
Najczęściej podaje się ją jako moc na jednostkę masy, np. w przeliczeniu na tonę (kW/t). Ważne jest zrozumienie sensu: porównujesz pojazdy, normalizując moc względem masy, a nie zapamiętywanie jednej konkretnej jednostki.
Gdy jeździsz w terenie pagórkowatym, często ruszasz z dużym obciążeniem lub potrzebujesz rezerwy przy włączaniu się do ruchu i wyprzedzaniu (z zachowaniem bezpieczeństwa). Wysoka moc jednostkowa zwykle oznacza lepszą dynamikę zestawu.
Praca przewozowa dotyczy efektu transportowego (związanego z przewozem ładunku na odległość), a nie parametrów napędu zestawu. Pytanie odnosi się do osiągów wynikających z maksymalnej mocy silnika w relacji do masy całkowitej, więc właściwe jest pojęcie mocy jednostkowej.
Najczęściej wybiera się odpowiedź z podobnym słowem (np. "moc użyteczna"), nie zauważa się słowa "stosunek", albo myli się moc z pracą. Pomaga technika: podkreśl w treści dwie wielkości i sprawdź, czy odpowiedź też jest ilorazem, a nie jedną wielkością.
Ucz się definicji podstawowych wielkości (moc, praca, masa całkowita) i ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy wartości bezwzględnej, czy parametru względnego (ilorazu). Dobrą metodą jest robienie krótkich fiszek z definicjami i przykładami zastosowań.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: ""Moc jednostkowa" to wielkość opisująca stosunek mocy do masy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw eksploatacji pojazdów oraz dynamiki pojazdu (dział: parametry trakcyjne)
  • Materiały szkolne/CKE dla kwalifikacji związanych z eksploatacją środków transportu (pojęcia: masa, moc, parametry użytkowe)
  • Notatki z fizyki technicznej: moc, praca, energia, jednostki oraz interpretacja ilorazów wielkości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego