Sterylizacja (wyjaławianie) metodą gazową jest stosowana wtedy, gdy materiał lub wyrób nie może być poddany wysokiej temperaturze albo wilgoci. W praktyce przemysłowej i medycznej klasycznymi gazami sterylizującymi są tlenek etylenu oraz formaldehyd. Mechanizm ich działania wiąże się m.in. z reakcjami chemicznymi prowadzącymi do uszkodzeń białek i kwasów nukleinowych drobnoustrojów, dlatego są skuteczne także wobec form przetrwalnikowych.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź o formaldehydzie i tlenku etylenu?
To gazy historycznie i praktycznie kojarzone z wyjaławianiem gazowym. Tlenek etylenu jest szeroko stosowany, a formaldehyd bywa używany rzadziej ze względu na profil bezpieczeństwa, ale nadal pozostaje gazem sterylizującym w określonych zastosowaniach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawdziwe?
- "Nie ma istotnych czynników ograniczających…" – jest odwrotnie: ograniczenia są kluczowe (toksyczność, wymagania szczelnych komór, monitoring, długi cykl oraz konieczność aeracji po procesie).
- "Jodopowidon, formaldehyd" – jodopowidon nie jest gazem sterylizującym; to antyseptyk używany do dezynfekcji/odkażania (np. skóry), a nie do sterylizacji gazowej wyrobów.
- "Brak możliwości reakcji chemicznej…" – w praktyce mogą zachodzić reakcje gazu z materiałem, a ich skutkiem mogą być niepożądane i potencjalnie toksyczne produkty, co jest jednym z powodów rygorystycznych wymagań procesu i etapu przewietrzania.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się środek typowo "skórny" (antyseptyk), to zwykle dotyczy dezynfekcji, nie sterylizacji. W sterylizacji gazowej zwracaj uwagę na słowa kluczowe: toksyczność, aeracja i bezpieczeństwo procesu.
