KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Styl prowadzenia negocjacji, polegający na usiłowaniu zrealizowania osobistych celów i zamierzeń, w sposób wykluczający lub ograniczający możliwość zaspokojenia jakichkolwiek potrzeb strony przeciwnej, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Styl dominacji oznacza dążenie do realizacji własnych celów przy wysokiej asertywności i niskiej kooperatywności, czyli bez uwzględniania potrzeb drugiej strony.
"Unikanie" to wycofanie z negocjacji, a "kompromis" zakłada częściowe zaspokojenie potrzeb obu stron. "Rywalizacja" bywa używana bliskoznacznie, lecz w tej definicji najlepiej pasuje dominacja.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje styl prowadzenia negocjacji, w którym jedna strona koncentruje się na osiągnięciu własnych celów w sposób wykluczający lub silnie ograniczający zaspokojenie potrzeb drugiej strony. Taki wzorzec zachowania odpowiada stylowi dominacji: wysoka asertywność (forsowanie swoich racji) przy niskiej kooperatywności (mała gotowość do uwzględniania interesów partnera).

W modelu Thomasa-Kilmanna ten sposób działania jest spójny z ujęciem "competing/rywalizacja", a w języku polskim w kontekście zachowania negocjacyjnego trafnie oddaje go termin dominacja, bo podkreśla jednostronność i przewagę jednej strony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Unikanie oznacza wycofanie się z konfliktu lub odkładanie rozmowy; zamiast realizować własne cele "za wszelką cenę", strona minimalizuje kontakt i nie podejmuje negocjacji.
  • Rywalizacja to termin bardzo bliski (często traktowany synonimicznie w ramach tego samego stylu), jednak w podanych opcjach definicja akcentuje przede wszystkim jednostronne narzucanie rozwiązań, co najlepiej nazywa dominacja.
  • Kompromis polega na tym, że obie strony rezygnują z części oczekiwań, aby osiągnąć rozwiązanie pośrednie; nie wyklucza to zaspokojenia potrzeb partnera, tylko zakłada "podział kosztów i korzyści".

W praktyce terapeuty zajęciowego styl dominacyjny bywa uzasadniony wyjątkowo, np. gdy trzeba szybko podjąć decyzję dotyczącą bezpieczeństwa pacjenta. W relacji terapeutycznej zwykle preferuje się jednak style bardziej kooperacyjne, bo sprzyjają motywacji pacjenta i budowaniu przymierza terapeutycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styl dominacji to sposób prowadzenia rozmów, w którym priorytetem jest realizacja własnych celów, nawet kosztem drugiej strony. Charakteryzuje go wysoka asertywność i niska kooperatywność, czyli nacisk na "wygraną" bez uwzględniania cudzych potrzeb.
W modelu Thomasa-Kilmanna wyróżnia się pięć stylów reagowania: rywalizacja (competing), współpraca (collaborating), kompromis (compromising), unikanie (avoiding) i uleganie (accommodating). Różnią się poziomem asertywności i kooperatywności.
Oba pojęcia opisują podobny wzorzec: dążenie do własnego celu przy małej gotowości do współdziałania. W wielu opracowaniach "dominacja" jest praktycznym określeniem stylu "rywalizacja/competing", dlatego uczniowie mogą traktować je jako różne kategorie zamiast bliskoznacznych nazw.
Unikanie to wycofanie: odkładanie rozmowy, omijanie tematu, brak decyzji. Dominacja to przeciwieństwo: aktywne forsowanie własnego rozwiązania. Jeśli strona "nie wchodzi w spór" – to unikanie; jeśli "narzuca" – to dominacja.
Kompromis polega na znalezieniu rozwiązania pośredniego, w którym każda strona coś zyskuje i z czegoś rezygnuje. To strategia "po równo" lub "częściowo", a nie realizacja jednych celów kosztem drugich. Wymaga choć minimalnej kooperacji.
Może pojawić się w sytuacjach nagłych lub związanych z bezpieczeństwem pacjenta, gdy trzeba szybko postawić granicę lub podjąć decyzję. Nawet wtedy warto minimalizować koszt relacyjny: krótko uzasadnić decyzję i wrócić do stylu bardziej współpracującego.
Dominacja może przyspieszyć decyzję, ale często obniża poczucie wpływu pacjenta, wywołuje opór i pogarsza współpracę. W terapii zajęciowej ryzykiem jest spadek motywacji i zaufania. Dlatego na dłuższą metę lepiej działają style kooperacyjne.
Typowe błędy to wybór "kompromisu" jako domyślnej odpowiedzi (bo brzmi pozytywnie) oraz mylenie unikania z uleganiem. Często też myli się nazwy bliskie znaczeniowo (dominacja vs rywalizacja). Pomaga analizowanie opisu: czy druga strona ma szansę zaspokoić potrzeby.
Wysoka asertywność to nacisk na własne cele: "musimy zrobić po mojemu", "to jedyne rozwiązanie". Niska kooperatywność to brak gotowości do uwzględniania drugiej strony: "twoje potrzeby nie mają znaczenia". Razem wskazuje to na dominację/rywalizację.
Najlepiej uczyć się przez dwie osie: asertywność (niska/wysoka) i kooperatywność (niska/wysoka). Do każdego stylu dopisz typowe zachowanie i krótką frazę. Na egzaminie czytaj opis i sprawdzaj, czy jest mowa o współpracy, wycofaniu, pośrednim rozwiązaniu czy narzucaniu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Styl dominacji oznacza dążenie do realizacji własnych celów przy wysokiej asertywności i niskiej kooperatywności, czyli bez uwzględniania potrzeb drugiej strony."

Źródła:

  • Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI) overview, The Myers-Briggs Company: https://www.themyersbriggs.com/en-US/Products-and-Services/Thomas-Kilmann-Conflict-Mode-Instrument-TKI (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): Thomas–Kilmann Conflict Mode Instrument: https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas%E2%80%93Kilmann_Conflict_Mode_Instrument (dostęp: 2026-02-18)
  • MindTools: Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI) – conflict-handling styles: https://www.mindtools.com/axbq0jy/the-thomas-kilmann-conflict-mode-instrument (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z komunikacji interpersonalnej dla kierunków medycznych
  • Opis modelu Thomasa-Kilmanna (TKI) i pięciu stylów reagowania w konflikcie
  • Podręczniki z psychologii społecznej/organizacji dotyczące konfliktu i negocjacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego