Podczas sporządzania leku recepturowego, zwłaszcza gdy miesza się substancje stałe w moździerzu (np. proszki lub składniki stałe dodawane do innych postaci), kluczowe jest uzyskanie jednorodnej mieszaniny. W praktyce osiąga się to przez mieszanie etapowe: nie wsypuje się wszystkiego naraz, tylko dodaje składniki w przemyślanej kolejności.
Obowiązuje zasada technologiczna: substancje dodaje się od najmniejszej do największej masy. Dzięki temu niewielka ilość składnika ma szansę zostać dokładnie roztarta i równomiernie rozproszona w rosnącej objętości mieszaniny. Gdyby na początku dodać składnik o dużej masie lub wsypać wszystko jednocześnie, łatwo o powstanie "kieszeni" o innym składzie, a w konsekwencji o niejednakową dawkę w kolejnych porcjach.
W przedstawionej tabeli najmniejszą masę ma Substancja A (1 g), więc to ona powinna zostać dodana jako pierwsza. Następnie dodaje się składnik o większej masie, a na końcu największy, mieszając po każdym dodaniu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Substancja B" ma większą masę niż substancja A, więc zgodnie z zasadą kolejności dodawania powinna znaleźć się później, a nie jako pierwsza.
- "Substancja C" ma największą masę z podanych, dlatego typowo byłaby dodawana na końcu, aby wcześniej równomiernie rozprowadzić mniejsze ilości w mieszaninie.
- "Wszystkie substancje powinny być dodane jednocześnie" jest sprzeczne z praktyką recepturową: jednoczesne wsypanie utrudnia dokładne rozcieranie i kontrolę jednorodności, co zwiększa ryzyko błędu technologicznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się tabela z masami składników i pytanie o kolejność dodawania, zwykle sprawdzana jest właśnie reguła od najmniejszej do największej masy oraz rozumienie celu tego postępowania (homogenność mieszaniny).
