Komórki somatyczne w mleku to głównie leukocyty oraz komórki nabłonka wymienia. Ich obecność jest zjawiskiem naturalnym, ale podwyższona liczba komórek somatycznych najczęściej wskazuje na problemy zdrowotne wymienia, w szczególności zapalenie (mastitis) – także w postaci podklinicznej.
Dla surowego mleka krowiego przeznaczonego do produkcji mleka pitnego i wielu wyrobów mleczarskich obowiązuje limit prawny: maksymalnie 400 000 komórek somatycznych w 1 ml. W praktyce kontrola jakości opiera się na wynikach badań laboratoryjnych, a przekroczenie limitu może skutkować odmową odbioru mleka lub koniecznością wdrożenia działań naprawczych w stadzie.
Dlaczego pozostałe wartości bywają mylące?
- 200 000 często pojawia się jako próg premiowy w umowach z mleczarnią: mleko o niższej LKS może być lepiej płatne, ale nie jest to granica prawna.
- 300 000 bywa traktowane jako "wysokie, ale jeszcze akceptowalne" w handlu, jednak nie jest standardowym limitem prawnym w pytaniu.
- 100 000 jest bliższe wartościom uznawanym za typowe dla zdrowych krów i wysokiej jakości surowca; to raczej cel hodowlano-organizacyjny niż dopuszczalne maksimum.
W przygotowaniu do egzaminu warto rozróżniać: maksimum prawne (wymóg dopuszczenia do obrotu) od wymagań kontraktowych oraz od optymalnych wskaźników zdrowotnych. To właśnie to rozróżnienie jest kluczowe w zadaniach dotyczących jakości i opłacalności produkcji mleka.
