KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 20.
Symbol sprężarkowej pompy ciepła B/A oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie B/A w symbolice sprężarkowych pomp ciepła wskazuje na rodzaj medium po stronie dolnego źródła oraz po stronie odbioru.
Litera B odnosi się do solanki (obieg gruntowy z roztworem), a A do powietrza jako odbiornika energii, więc poprawny jest wariant: dolne źródło solanka, odbiornik powietrze.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniach sprężarkowych pomp ciepła często spotyka się skróty literowe opisujące medium po stronie dolnego źródła (skąd pompa "pobiera" ciepło) oraz medium po stronie odbioru (dokąd pompa "oddaje" ciepło w trybie grzania). Kluczowe jest rozdzielenie tych dwóch stron układu: dolne źródło to otoczenie/zasób energii (grunt, woda, powietrze), a odbiornik to instalacja, która ciepło wykorzysta (np. powietrze w centrali nawiewnej albo woda w instalacji CO).

Symbol B/A należy czytać jako zestawienie dwóch mediów:

  • Bsolanka, czyli roztwór (najczęściej z dodatkiem glikolu) krążący w obiegu dolnego źródła, typowy dla wymienników gruntowych (kolektor poziomy/pionowy). W praktyce "solanka" oznacza obieg pośredni między gruntem a parownikiem pompy ciepła.
  • Apowietrze po stronie odbioru energii, czyli sytuację, w której ciepło z układu jest przekazywane do powietrza (np. w instalacji nadmuchowej lub układach powietrznych).

Dlatego odpowiedź "źródło dolne solanka, odbiornik energii powietrze" jest zgodna z ideą tych oznaczeń.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo mieszają media:

  • Warianty z "wodą" po stronie dolnej opisują układ, w którym dolnym źródłem jest woda (np. gruntowa lub z wymiennika wodnego), a to nie odpowiada literze B.
  • Wariant "woda/woda" wskazuje zarówno pobór, jak i oddawanie ciepła do obiegów wodnych (typowe dla instalacji CO), co nie pasuje do członu /A, bo A oznacza powietrze.
  • Wariant "powietrze/woda" jest częsty w praktyce (powietrzna pompa ciepła do instalacji wodnej), ale w symbolu B/A powietrze występuje po stronie odbioru, nie po stronie dolnej.

W nauce do egzaminu pomaga prosta kontrola: najpierw ustal, skąd pompa ciepła zabiera energię (dolne źródło), potem dokąd ją oddaje (odbiornik). Dopiero wtedy dopasuj litery do mediów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis B/A opisuje media po dwóch stronach układu pompy ciepła: po stronie dolnego źródła oraz po stronie odbiornika energii. W tym zapisie B oznacza solankę (obieg pośredni, zwykle gruntowy), a A oznacza powietrze jako medium, do którego oddawane jest ciepło.
Dolne źródło to miejsce, z którego pompa pobiera energię (grunt, woda, powietrze, solanka jako obieg pośredni). Odbiornik energii to strona, na której pompa oddaje ciepło do instalacji (np. woda w CO lub powietrze w wentylacji/nadmuchu). To rozróżnienie eliminuje większość pomyłek.
W praktyce gruntowe układy dolnego źródła rzadko pracują na czystej wodzie, bo grozi to zamarzaniem. Stosuje się roztwór z dodatkiem środka przeciwzamarzaniowego (często glikol), który potocznie nazywa się solanką. Dlatego w symbolice rozróżnia się "woda" i "solanka", bo to inne warunki pracy.
Nie. Wariant powietrze–woda oznacza zwykle pobór energii z powietrza i oddawanie do instalacji wodnej. Zapis B/A wskazuje na solankę po stronie dolnego źródła oraz powietrze po stronie odbioru. To inny układ zastosowań (np. ogrzewanie powietrzne z dolnym źródłem gruntowym przez obieg solankowy).
Układ solanka–powietrze spotyka się tam, gdzie dolnym źródłem jest grunt (kolektor lub sondy), a ciepło ma być przekazane do powietrza, np. w systemach nadmuchowych, centralach wentylacyjnych z nagrzewnicą lub w obiektach, gdzie dystrybucja powietrzna jest podstawowym sposobem ogrzewania.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolejności (uznanie odbiornika za źródło), utożsamienie solanki z wodą oraz wybór "najbardziej znanego" wariantu z praktyki (np. powietrze–woda) bez analizy liter. Pomaga zasada: najpierw "skąd biorę ciepło", potem "dokąd je oddaję".
Dolne źródło solankowe wybiera się zwykle przy zastosowaniu gruntowych wymienników ciepła, gdy zależy na stabilniejszej temperaturze źródła w sezonie grzewczym. Obieg solankowy jest pośrednikiem między gruntem a pompą ciepła i ułatwia ochronę instalacji przed zamarzaniem oraz upraszcza eksploatację dolnego źródła.
Odbiornik energii to medium, które jest ogrzewane przez pompę ciepła. W testach najczęściej będzie to woda (instalacja CO, zasobnik CWU) albo powietrze (nawiew, nagrzewnica powietrza). Jeśli w odpowiedzi pojawia się "odbiornik: powietrze", chodzi o układ oddający ciepło do strumienia powietrza.
Nie. Oznaczenie B/A dotyczy mediów po stronie źródła i odbioru, a nie rodzaju czynnika chłodniczego w obiegu sprężarkowym. Informacje o czynniku (np. typ, klasa palności) podaje się osobno w dokumentacji technicznej urządzenia. W zadaniach egzaminacyjnych to ważne rozróżnienie.
Najlepiej zrobić własną ściągę z par: medium dolnego źródła oraz medium odbiornika (np. powietrze, woda, solanka). Ucz się przez przykłady zastosowań: "grunt → solanka", "nadmuch → powietrze", "CO/CWU → woda". Na egzaminie najpierw nazwij strony układu, dopiero potem dopasuj litery do opcji odpowiedzi.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • EN 14511-1: Air conditioners, liquid chilling packages and heat pumps with electrically driven compressors for space heating and cooling — Part 1: Terms and definitions
  • EN 14825: Air conditioners, liquid chilling packages and heat pumps, with electrically driven compressors, for space heating and cooling — Testing and rating at part load conditions
  • ISO 13256-1: Water-source heat pumps — Testing and rating for performance — Part 1: Water-to-air and brine-to-air heat pumps

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z techniki cieplnej i chłodnictwa (pompy ciepła, obiegi sprężarkowe)
  • Materiały producentów pomp ciepła: słowniki oznaczeń, karty katalogowe i przykłady aplikacji
  • Normy dotyczące badań/oceny urządzeń chłodniczych i pomp ciepła (sekcje definicji i terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego