Zawór zwrotny (nazywany też jednokierunkowym) to armatura zabezpieczająca instalację przed cofaniem się medium. W praktyce stosuje się go m.in. w układach pompowych, na obejściach, w instalacjach wodnych i technologicznych oraz tam, gdzie cofka mogłaby spowodować nieprawidłową pracę urządzeń lub zagrożenie (np. zalanie, spadek sprawności, uderzenia hydrauliczne).
Na schematach technologicznych i instalacyjnych symbole zaworów mają za zadanie jednoznacznie wskazać funkcję elementu. Kluczową cechą zaworu zwrotnego jest to, że:
- przepuszcza medium w kierunku roboczym,
- zamyka się samoczynnie przy próbie przepływu wstecznego.
Dlatego poprawny symbol zaworu zwrotnego powinien sugerować "działanie w jedną stronę" (w zależności od konwencji rysunkowej: strzałka/kierunek, element zamykający oparty o gniazdo, zaznaczenie blokady przepływu wstecznego). Odpowiedź B odpowiada symbolowi zaworu zwrotnego przedstawionemu na rysunku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęściej warianty mylone z zaworem zwrotnym to:
- zawór odcinający – jego symbol oznacza możliwość otwarcia/zamknięcia przepływu, ale nie wskazuje pracy jednokierunkowej,
- zawór regulacyjny/dławiący – symbol dotyczy dławienia lub regulacji natężenia przepływu, a nie blokady cofki,
- zawór bezpieczeństwa/redukcyjny – symbole odnoszą się do ochrony ciśnieniowej lub redukcji, a nie do jednokierunkowości.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz kilka podobnych symboli, najpierw szukaj cechy rozstrzygającej: czy symbol komunikuje "tylko jeden kierunek przepływu". Dopiero potem porównuj szczegóły graficzne.
