W okulomotoryce pojęcie synergisty oznacza mięsień, który współuczestniczy w uzyskaniu tego samego kierunku ruchu gałki ocznej (np. elewacji), nawet jeśli każdy z mięśni ma dodatkowe składowe działania (torsyjne lub poziome).
Mięsień prosty górny ma jako działanie dominujące elewację (unoszenie) gałki ocznej. Ze względu na przebieg anatomiczny jego skurcz daje też składową przywodzącą oraz intorsyjną. W praktyce klinicznej, gdy pacjent ma trudność w unoszeniu oka, analizuje się, czy problem dotyczy mięśni odpowiedzialnych za elewację oraz ich współpracy.
Mięsień skośny dolny również uczestniczy w unoszeniu gałki ocznej (a dodatkowo ma składową odwodzącą i ekstorsyjną). Właśnie dlatego, w kontekście elewacji, stanowi on synergistę dla mięśnia prostego górnego: oba mięśnie pomagają wykonać ruch ku górze, mimo że różnią się dodatkowymi efektami.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do pojęcia synergii dla mięśnia prostego górnego:
- "skośny górny" – ma istotną składową depresyjną (obniżanie) i intorsyjną, więc w typowym ujęciu nie jest współpracownikiem w unoszeniu, lecz częściej pełni rolę przeciwstawną w pionie.
- "prosty boczny" – odpowiada przede wszystkim za odwodzenie, czyli ruch poziomy, dlatego nie jest synergistą dla elewacji.
- "prosty przyśrodkowy" – odpowiada przede wszystkim za przywodzenie, również ruch poziomy, więc także nie stanowi właściwego synergisty w unoszeniu.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o synergistę najpierw nazwij dominujący kierunek ruchu badanego mięśnia (tu: elewacja), a dopiero potem dobierz drugi mięsień, który ma ten sam kierunek dominujący (drugi elewator), zamiast sugerować się samą nazwą "górny/skośny".
