KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Szarpanie ciągnikiem podczas ruszania z miejsca jest spowodowane zużyciem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szarpanie ciągnikiem przy ruszaniu najczęściej wynika z nierównomiernego przenoszenia momentu w chwili załączania sprzęgła.
Zużyta tarcza sprzęgłowa (okładziny, sprężyny tłumiące) może powodować drgania i "łapanie" sprzęgła skokami, co jest odczuwane jako szarpanie.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu dotyczy momentu ruszania z miejsca, czyli fazy, w której następuje płynne przejście od rozłączenia do pełnego połączenia silnika z układem napędowym. W tym czasie kluczowo pracuje sprzęgło, a szczególnie element odpowiedzialny za tarcie i tłumienie drgań skrętnych.

Odpowiedź "tarczy sprzęgłowej" jest właściwa, ponieważ zużycie tarczy (np. okładzin ciernych, nierówna powierzchnia, uszkodzenia/zużycie elementów tłumiących) może powodować:

  • nierównomierne "łapanie" sprzęgła (chwilowe przywieranie i odrywanie),
  • drgania podczas przekazywania momentu,
  • szarpnięcia przy delikatnym puszczaniu pedału.
W praktyce operator odczuwa to jako szarpanie całym ciągnikiem przy ruszaniu.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne dla tak zdefiniowanego objawu:

  • "koła atakującego" (element przekładni głównej) częściej wiąże się z hałasem, wyciem, zmianą odgłosów pod obciążeniem lub luzami w moście, a nie typowym, cyklicznym szarpaniem w chwili załączania sprzęgła.
  • "ogumienia" może powodować drgania podczas jazdy (np. bicie koła, nierównomierne zużycie), ale nie jest to typowa przyczyna szarpania dokładnie w momencie "łapania" sprzęgła. Aby ogumienie było przyczyną, zwykle pojawiłyby się objawy także przy stałej prędkości.
  • "zwolnicy" (przekładnie redukcyjne przy kołach) przy zużyciu częściej daje stuki, luzy lub problemy pod obciążeniem w trakcie jazdy/pracy, a nie charakterystyczne szarpanie związane z modulacją sprzęgła.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie problemu pojawia się sformułowanie "podczas ruszania", w pierwszej kolejności analizuj elementy odpowiedzialne za płynne przeniesienie momentu (sprzęgło i jego osprzęt), zanim przejdziesz do przekładni i mostu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęstszą przyczyną jest problem w układzie sprzęgła, zwłaszcza zużycie tarczy sprzęgłowej lub elementów tłumiących drgania. W chwili ruszania sprzęgło ma przekazywać moment płynnie; gdy "łapie" nierówno, ciągnik szarpie.
Zużycie okładzin lub uszkodzenie elementów tłumiących w tarczy może powodować naprzemienne przywieranie i odrywanie podczas załączania sprzęgła. Zamiast płynnego wzrostu momentu pojawiają się skoki, które operator czuje jako szarpnięcia.
Problem ze sprzęgłem zwykle ujawnia się głównie w momencie ruszania i przy częściowo wciśniętym pedale sprzęgła. Drgania od ogumienia częściej narastają wraz z prędkością i są odczuwalne także podczas jazdy ze stałą prędkością, bez "pracy" sprzęgłem.
Zwykle koło atakujące i przekładnia główna dają inne symptomy: wycie, hałas, luz w moście lub zmiany dźwięku pod obciążeniem. Mogą wpływać na płynność jazdy, ale typowe szarpanie podczas załączania sprzęgła częściej wskazuje na sprzęgło.
Często występują: trudności z płynnym ruszaniem, zapach spalenizny (przegrzewanie okładzin), poślizg pod obciążeniem (wzrost obrotów bez przyspieszenia) oraz zmiana punktu "brania" sprzęgła. Objawy mogą zależeć od konstrukcji i zużycia.
Jeśli szarpanie/stuki pojawiają się także w trakcie jazdy przy stałym napędzie, szczególnie pod dużym obciążeniem lub przy zmianie kierunku, wtedy warto brać pod uwagę luzy w zwolnicach. Przy opisie ograniczonym do ruszania pierwsze podejrzenie pada na sprzęgło.
Pomocna jest obserwacja, czy objaw pojawia się w chwili puszczania pedału sprzęgła i zanika po pełnym załączeniu. Dodatkowo można sprawdzić, czy przy większym obciążeniu występuje poślizg (obroty rosną, a ciągnik słabo przyspiesza). Szczegóły zależą od modelu.
Tak, zbyt gwałtowne puszczenie pedału sprzęgła lub zbyt niskie obroty silnika mogą dać efekt szarpnięcia nawet w sprawnym ciągniku. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się jednak prawidłową obsługę, a objaw ma wskazywać na zużycie elementu.
Pomaga unikanie długiego "półsprzęgła", dobór właściwego biegu i obrotów do ruszania oraz nieprzeciążanie zestawu przy ruszaniu z ciężkim ładunkiem. W praktyce ważne jest też utrzymanie poprawnych regulacji (jeśli występują) zgodnie z instrukcją maszyny.
Ucz się mapować objaw na układ: ruszanie i zmiana przełożeń → sprzęgło/skrzynia; hałas mostu pod obciążeniem → przekładnia główna; drgania rosnące z prędkością → koła/ogumienie. Pomaga tworzenie własnych fiszek: "objaw → możliwe przyczyny → co sprawdzić".
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy i eksploatacji ciągników rolniczych (dział: sprzęgło i przeniesienie napędu)
  • Instrukcje obsługi/serwisowe ciągników (opis objawów i diagnostyki układu sprzęgła)
  • Podstawowe podręczniki z diagnostyki pojazdów i maszyn (objawy uszkodzeń układów napędowych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego