KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 34.
Szczotkotrzymacz w rozłożonym na części rozruszniku oznaczony jest numerem
Ilustracja przedstawia rozłożony na części rozrusznik samochodowy, co jest związane z kwalifikacją zawodową elektromechanika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczotkotrzymacz to płyta z gniazdami szczotek i sprężynami dociskającymi je do komutatora wirnika. Na widoku rozstrzelonym rozrusznika element ten rozpoznaje się po widocznych szczotkach oraz sprężynach. Na rysunku odpowiada mu oznaczenie 5, więc poprawna jest odpowiedź 5.

Pełne wyjaśnienie:

Szczotkotrzymacz w rozruszniku (silniku prądu stałego) jest elementem, który utrzymuje szczotki węglowe i zapewnia ich stały docisk sprężynami do komutatora wirnika. Dzięki temu możliwe jest doprowadzenie dużego prądu do uzwojeń wirnika i prawidłowa praca rozrusznika.

Na widoku rozstrzelonym szczotkotrzymacz najłatwiej rozpoznać po cechach konstrukcyjnych:

  • jest to zwykle płyta/nośnik z gniazdami,
  • widać na nim szczotki (zwykle kilka sztuk) oraz sprężyny dociskowe,
  • znajduje się w części tylnej rozrusznika – w praktyce między stojanem a tylną pokrywą.

W tym zadaniu element z takimi cechami ma oznaczenie 5, dlatego odpowiedź "5." jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 4. – odpowiada stojanowi (część nieruchoma z uzwojeniem wzbudzenia lub magnesami). Stojan nie ma szczotek ani sprężyn dociskowych.
  • 3. – odpowiada wirnikowi (twornikowi) z komutatorem. Wirnik jest elementem obracającym się; szczotkotrzymacz jest nieruchomy i dociska szczotki do komutatora wirnika.
  • 6. – odpowiada włącznikowi elektromagnetycznemu (elektromagnesowi), który załącza obwód rozrusznika i mechanicznie współpracuje z bendiksem. Nie pełni funkcji prowadzenia szczotek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz "pierścień/płytę" z małymi klockami i sprężynami przy komutatorze, to niemal zawsze jest to szczotkotrzymacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczotkotrzymacz to element rozrusznika, w którym zamocowane są szczotki węglowe oraz sprężyny dociskające je do komutatora. Zapewnia on pewny kontakt elektryczny i doprowadza prąd do wirnika podczas rozruchu silnika.
Najczęściej widać go jako płytę/pierścień z kilkoma szczotkami i sprężynami. Jest umieszczony blisko komutatora wirnika, zwykle w tylnej części rozrusznika. Cechą wyróżniającą są właśnie szczotki i sprężyny dociskowe.
Docisk sprężyn zapewnia ciągły kontakt szczotek z lamelami komutatora mimo drgań, zużycia i zmian położenia. Bez odpowiedniego docisku rosną opory, pojawia się iskrzenie, spadek momentu oraz problemy z uruchomieniem silnika.
Typowe objawy to: rozrusznik kręci słabo lub przerywa, czasem działa dopiero po kilku próbach, może być słyszalne "cykanie" bez kręcenia. Często towarzyszy temu zabrudzenie pyłem węglowym i iskrzenie na komutatorze.
Najczęściej myli się szczotkotrzymacz ze stojanem (bo oba elementy są nieruchome) albo z włącznikiem elektromagnetycznym (bo jest duży i "rzuca się w oczy"). Pomaga szukanie szczotek i sprężyn – tylko szczotkotrzymacz je ma.
Stojan wytwarza pole magnetyczne (uzwojenia wzbudzenia lub magnesy) i jest częścią nieruchomą obudowy. Szczotkotrzymacz natomiast doprowadza prąd do wirnika przez szczotki dociskane do komutatora. Stojan nie ma szczotek ani sprężyn.
Włącznik elektromagnetyczny (elektromagnes) załącza obwód dużego prądu i mechanicznie wysuwa zespół sprzęgający (bendiks) do wieńca koła zamachowego. Nie zawiera szczotek ani sprężyn dociskających do komutatora, więc nie spełnia funkcji szczotkotrzymacza.
Nie. Numeracja jest zależna od konkretnej ilustracji/rysunku technicznego użytego w zadaniu. Bez rysunku można opisać funkcję i wygląd szczotkotrzymacza, ale nie da się wiarygodnie wskazać numeru oznaczenia elementu.
Najczęściej są to: płyta/nośnik, gniazda prowadzące szczotki, sprężyny dociskowe, przewody doprowadzające oraz same szczotki węglowe. W typowych konstrukcjach spotyka się kilka szczotek rozmieszczonych równomiernie wokół komutatora.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie elementów na rysunkach: wirnik z komutatorem, stojan, bendiks i elektromagnes. Dobrą metodą jest łączenie wyglądu z funkcją (np. szczotkotrzymacz = szczotki + sprężyny) oraz powtarzanie typowej kolejności montażu w rozruszniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Szczotkotrzymacz to płyta z gniazdami szczotek i sprężynami dociskającymi je do komutatora wirnika."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozrusznik — dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pr%C4%85du_sta%C5%82ego — dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Komutator — dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektromechaniki pojazdowej dotyczące rozruszników i silników DC
  • Katalogi/rysunki serwisowe producentów rozruszników (widoki rozstrzelone, opisy części)
  • Materiały szkoleniowe o diagnostyce rozrusznika (objawy zużycia szczotek, pomiary spadków napięć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego