KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 18.
Szerokość oklejki do okładek jednorodnych jest równa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość oklejki dla okładek jednorodnych wyznacza się jako sumę elementów występujących po obu stronach: dwóch okładzinówek, dwóch odsadek, dwóch grubości grzbietówki oraz dwóch zawinięć, a także pojedynczej szerokości grzbietówki. Taki zapis zapewnia prawidłowy format wykroju oklejki.

Pełne wyjaśnienie:

Szerokość oklejki (czyli wykroju materiału okładkowego) w okładce jednorodnej wynika z konstrukcji okładki i tego, które elementy występują po jednej stronie, a które symetrycznie po obu stronach. Dlatego poprawny wzór ma postać sumy:

  • 2 × szerokość okładzinówek – są dwie okładzinówki: przednia i tylna, więc ich szerokości sumują się podwójnie,
  • + szerokość grzbietówki – grzbiet jest jeden, więc jego szerokość dodaje się jednokrotnie,
  • + 2 × szerokość odsadki – odsadka występuje po obu stronach grzbietu (od strony okładzinówki przedniej i tylnej),
  • + 2 × grubość grzbietówki – w praktyce konstrukcyjnej należy uwzględnić "naddatek" wynikający z grubości elementu grzbietowego po obu stronach zagięcia/załomu,
  • + 2 × szerokość zawinięcia przedniego – zawinięcie występuje na obu krawędziach (dla okładzinówki przedniej i tylnej), więc także jest liczone podwójnie.

Wskazana odpowiedź jest spójna z tą logiką: elementy "podwójne" mają współczynnik 2, a elementy "pojedyncze" (jak szerokość grzbietówki) występują tylko raz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wariant 1 pomija jedno z wystąpień okładzinówki (zamiast 2× jest 1×) oraz zaniża ujęcie grubości grzbietówki (1× zamiast 2×), przez co oklejka byłaby zbyt wąska.
  • Wariant 2 zawyża szerokość grzbietówki (2×), a jednocześnie zaniża odsadzki i zawinięcie (po 1×), mieszając elementy symetryczne i niesymetryczne.
  • Wariant 3 zawyża szerokość grzbietówki (2×), a jednocześnie nie uwzględnia podwojenia okładzinówek i odsadki, co prowadzi do błędnego, niespójnego bilansu szerokości.

Na egzaminie warto sprawdzić wzór "kontrolnie": zadać sobie pytanie, które składniki są po obu stronach (wtedy 2×), a które są tylko raz (wtedy 1×). To szybka metoda wychwycenia typowych pułapek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oklejka to wykrojony arkusz materiału okładkowego, którym okleja się elementy okładki (okładzinówki i grzbiet). Jej format musi uwzględniać szerokości części okładki oraz naddatki konstrukcyjne (np. odsadzki i zawinięcia), aby po oklejeniu wszystko pasowało.
Na szerokość oklejki składają się: dwie okładzinówki (przód i tył), jedna grzbietówka, dwie odsadzki (po obu stronach grzbietu), uwzględnienie grubości elementu grzbietowego po obu stronach oraz dwa zawinięcia (dla obu krawędzi okładki).
Bo okładka ma dwie strony: przednią i tylną. Każda z nich ma swoją okładzinówkę o tej samej roli konstrukcyjnej. Jeśli policzysz tylko jedną, oklejka wyjdzie za wąska i nie pokryje kompletnej okładki po drugiej stronie grzbietu.
Odsadka to strefa konstrukcyjna przy grzbiecie, która umożliwia prawidłowe zaginanie i pracę okładki. Występuje po obu stronach grzbietu, bo okładka łączy się z grzbietem zarówno od strony okładzinówki przedniej, jak i tylnej, więc uwzględnia się ją podwójnie.
Grubość elementu grzbietowego wpływa na rzeczywisty "obwód" i ułożenie materiału oklejki w strefie grzbietu. W praktyce jest to naddatek konstrukcyjny, który pomaga uniknąć naprężeń i niedoklejeń. Ponieważ dotyczy obu stron załomu, zwykle uwzględnia się ją jako 2×.
Zawinięcie to część oklejki przeznaczona do podklejenia na wewnętrzną stronę okładki (po zagięciu na krawędziach). Dodaje się je wtedy, gdy technologia przewiduje zaginanie materiału okładkowego na krawędziach. Ponieważ krawędzie są po obu stronach okładki, zawinięcie liczy się 2×.
Szerokość grzbietówki to wymiar "w poprzek grzbietu" widoczny na zewnętrznej stronie okładki (dopasowany do grubości bloku). Grubość grzbietówki to cecha materiału (np. tektury lub wzmocnienia) wpływająca na naddatki w miejscach zagięć. To różne wielkości i nie należy ich zamieniać.
Najczęściej nie wymaga obliczeń liczbowych, tylko poprawnego wyboru lub zapisania wzoru. Trzeba rozumieć, które elementy są liczone jednokrotnie, a które podwójnie. Dopiero w zadaniach praktycznych możesz podstawiać wartości i obliczać format oklejki.
Typowe błędy to: policzenie tylko jednej okładzinówki, zdublowanie szerokości grzbietu (choć grzbiet jest jeden), pominięcie odsadek lub zawinięć oraz mylenie grubości z szerokością grzbietu. Warto sprawdzać, czy każdy składnik ma sens "po obu stronach" lub "tylko raz".
Zastosuj kontrolę symetrii: elementy występujące po obu stronach (okładzinówki, odsadka, zawinięcia i naddatki wynikające z grubości w strefie grzbietu) powinny mieć 2×. Elementy pojedyncze (szerokość grzbietu jako część środkowa) zwykle mają 1×.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że taki zapis zapewnia prawidłowy format wykroju oklejki.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z technologii introligatorstwa dotyczące konstrukcji okładek
  • Instrukcje technologiczne (wewnętrzne) do wykonywania okładek jednorodnych w pracowni introligatorskiej
  • Schematy i karty ćwiczeń z wyznaczania wykrojów oklejek dla różnych typów opraw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego