Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2017


PYTANIE NR 35.
Szklane urządzenie laboratoryjne, stosowane do otrzymywania gazów w wyniku reakcji ciała stałego z cieczą, to aparat
Ilustracja przedstawia schemat aparatu do destylacji, który jest stosowany w laboratoriach chemicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aparat Kippa jest klasycznym szklanym urządzeniem do otrzymywania gazów w reakcji ciała stałego z cieczą, umożliwia kontrolę kontaktu reagentów i szybkości wydzielania gazu. Aparat Orsata służy do analizy składu mieszanin gazowych, Soxhleta do ekstrakcji, a lejek Büchnera do filtracji próżniowej.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "szklane urządzenie laboratoryjne, stosowane do otrzymywania gazów w wyniku reakcji ciała stałego z cieczą" odpowiada aparatowi Kippa. Jest to klasyczny generator gazów, w którym reagenty (zwykle ciało stałe i roztwór/kwas) mogą być ze sobą kontaktowane w sposób kontrolowany. Konstrukcja takiego układu pozwala w praktyce ograniczać gwałtowność reakcji i wytwarzać gaz "na żądanie" podczas doświadczenia, co jest ważne w pracy laboratoryjnej i w dydaktyce.

Pozostałe propozycje dotyczą innych zastosowań, dlatego nie pasują do opisu:

  • "Orsata" odnosi się do aparatury wykorzystywanej do analizy mieszanin gazowych (oznaczania składu), a nie do wytwarzania gazu z reakcji ciało stałe–ciecz. To typowa pułapka: słowo kojarzy się z gazami, ale funkcja jest inna.
  • "Soxletta" to aparat do ekstrakcji (zwykle ekstrakcji ciągłej) składników z próbek stałych za pomocą rozpuszczalnika. Nie służy do generowania gazów i pracuje w zupełnie innym reżimie procesowym.
  • "Büchnera" (najczęściej: lejek Büchnera) stosuje się do filtracji pod zmniejszonym ciśnieniem. Jest to element zestawu filtracyjnego, nie generator gazów.

W przygotowaniu do egzaminu warto kojarzyć każdy eponim (nazwę od nazwiska) przede wszystkim z funkcją: Kipp – wytwarzanie gazów; Soxhlet – ekstrakcja; Büchner – filtracja próżniowa; Orsat – analiza gazów. Taka mapa skojarzeń zmniejsza ryzyko pomyłki przy pytaniach opisowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest aparat Kippa i do czego służy?
Aparat Kippa to szklane urządzenie laboratoryjne służące do otrzymywania gazów w wyniku reakcji ciała stałego z cieczą. Umożliwia kontrolowany kontakt reagentów, co ułatwia wytwarzanie gazu w miarę potrzeby podczas doświadczenia.
Jak rozpoznać, że w zadaniu chodzi o wytwarzanie gazu, a nie o analizę gazów?
Jeśli w treści jest mowa o otrzymywaniu gazu z reakcji (np. ciało stałe + ciecz), chodzi o generator gazu, a nie analizator. Aparatura do analizy gazów opisuje zwykle oznaczanie składu mieszaniny, a nie reakcję prowadzącą do wydzielania gazu.
Dlaczego aparat Orsata nie jest używany do otrzymywania gazów?
Aparat Orsata kojarzy się z gazami, ale służy do badania składu mieszanin gazowych (analizy), a nie do ich wytwarzania z reakcji chemicznej. To częsty błąd: mylenie "aparatu od gazów" z "aparatem do produkcji gazu".
Co robi aparat Soxhleta w laboratorium analitycznym?
Aparat Soxhleta wykorzystuje się do ekstrakcji składników z próbki stałej przy użyciu rozpuszczalnika (często w sposób ciągły). Jest typowy dla przygotowania próbki (np. wydzielania frakcji rozpuszczalnej), a nie dla procesów polegających na generowaniu gazów.
Do czego służy lejek Büchnera i z czym go łączy się w zestawie?
Lejek Büchnera służy do filtracji pod zmniejszonym ciśnieniem. Stosuje się go zwykle z kolbą ssawkową i źródłem podciśnienia. Jego funkcją jest szybkie oddzielanie osadu od cieczy, a nie wytwarzanie gazów w reakcji.
Jakie są typowe przykłady reakcji ciało stałe–ciecz dających gaz?
W laboratorium spotyka się reakcje, w których ciało stałe reaguje z roztworem i wydziela się gaz (np. węglany z kwasami dające CO2). W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie typu procesu, a dopiero potem dobór aparatury.
Kiedy w praktyce wybiera się generator gazu zamiast butli z gazem?
Generator gazu wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest niewielka ilość gazu na stanowisku, w krótkim czasie, a gaz można bezpiecznie wytworzyć z dostępnych reagentów. W wielu pracowniach dydaktycznych ułatwia to organizację ćwiczeń i ogranicza magazynowanie gazów.
Jakie błędy najczęściej powodują pomyłkę między Kippem, Soxhletem i Büchnerem?
Najczęstsze są błędy skojarzeniowe: uczeń pamięta nazwę, ale nie łączy jej z funkcją. Pomaga nauczenie się "mapy funkcji": wytwarzanie gazów (Kipp), ekstrakcja (Soxhlet), filtracja próżniowa (Büchner).
Czy w pytaniu o aparat do otrzymywania gazów można kierować się tylko słowem "gaz"?
Nie. Samo słowo "gaz" może pasować także do aparatury analitycznej (analiza składu gazów). Trzeba zwrócić uwagę na fragment o reakcji ciała stałego z cieczą, bo to jednoznacznie opisuje sposób otrzymywania gazu, a nie jego badanie.
Jak przygotować się do pytań o aparaturę laboratoryjną na egzaminie technika analityka?
Ucz się aparatury przez funkcję i zastosowanie, nie tylko przez wygląd. Dla każdego aparatu zapamiętaj: do czego służy, jaki proces realizuje (filtracja, ekstrakcja, wytwarzanie gazu, analiza), oraz z jakimi elementami zestawu zwykle współpracuje.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Aparat Kippa jest klasycznym szklanym urządzeniem do otrzymywania gazów w reakcji ciała stałego z cieczą, umożliwia kontrolę kontaktu reagentów i szybkości wydzielania gazu."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Kipp's apparatus" (hasło opisowe aparatu do wytwarzania gazów) https://www.britannica.com/science/Kipps-apparatus - accessed 2026-02-27
  • Wikimedia Commons / Wikipedia (EN): "Kipp's apparatus" (opis zastosowania i zasady działania) https://en.wikipedia.org/wiki/Kipp%27s_apparatus - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Lejek Büchnera" (zastosowanie do filtracji próżniowej) https://pl.wikipedia.org/wiki/Lejek_B%C3%BCchnera - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu techniki laboratoryjnej i aparatury chemicznej (dział: szkło laboratoryjne)
  • Instrukcje BHP dla pracowni chemicznej dotyczące pracy z gazami i reakcjami wydzielającymi gazy
  • Zestawienia (atlasy) aparatury laboratoryjnej z opisem zastosowań
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego