KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 8.
Szlifierka kątowa nagle zatrzymała się w czasie pracy. Stwierdzono, że nie jest to spowodowane brakiem zasilania. W celu lokalizacji usterki należy odłączyć zasilanie i następnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po odłączeniu zasilania w pierwszej kolejności warto sprawdzić elementy najbardziej narażone na zużycie, które mogą powodować nagłe zatrzymanie pracy.
W szlifierkach z silnikiem komutatorowym typową przyczyną są zużyte lub zablokowane szczotki, które przestają zapewniać prawidłowy kontakt z komutatorem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że szlifierka kątowa nagle zatrzymała się podczas pracy i nie wynika to z braku zasilania. Po odłączeniu zasilania logicznym krokiem diagnostycznym jest sprawdzenie elementów, które najczęściej zawodzą eksploatacyjnie i mogą doprowadzić do natychmiastowego zaniku pracy napędu.

Odpowiedź "sprawdzić stan szczotek." jest trafna, ponieważ w wielu szlifierkach stosuje się silnik komutatorowy, a szczotki są elementem zużywającym się. Ich nadmierne starcie, zapieczenie w prowadnicach, pęknięcie sprężyny dociskowej lub zabrudzenie może spowodować przerwanie dopływu prądu do wirnika przez komutator, co objawia się nagłym zatrzymaniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe jako krok lokalizacji usterki w opisanej sytuacji?

  • "zmierzyć rezystancję żyły ochronnej." – dotyczy weryfikacji ciągłości toru ochronnego (bezpieczeństwo ochrony przeciwporażeniowej), ale nie wskazuje typowej przyczyny nagłego zatrzymania pracy silnika podczas użytkowania.
  • "sprawdzić temperaturę uzwojenia stojana." – temperatura może mieć znaczenie przy przeciążeniu lub awarii termicznej, jednak jako pierwszy krok jest mało praktyczna i często nie pozwala jednoznacznie zlokalizować usterki; ponadto zatrzymanie bywa skutkiem prostszej przyczyny mechaniczno-eksploatacyjnej.
  • "zmierzyć rezystancję izolacji przewodu zasilającego." – to pomiar stanu izolacji (istotny dla bezpieczeństwa), ale sam przewód przy zachowanym zasilaniu nie jest najczęstszą przyczyną nagłego zatrzymania w trakcie pracy; do lokalizacji usterki napędu bardziej wskazana jest kontrola szczotek i komutatora.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest informacja, że zasilanie jest obecne, wybieraj czynności prowadzące do znalezienia usterki wewnątrz urządzenia, zaczynając od typowych elementów eksploatacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczotki są elementem eksploatacyjnym w narzędziach z silnikiem komutatorowym. Gdy są zużyte, zablokowane lub mają słaby docisk, prąd nie dopływa prawidłowo do komutatora i wirnika, co może dać objaw nagłego zatrzymania mimo obecnego zasilania.
Typowe objawy to: gorszy rozruch, przerywanie pracy, spadek mocy, nietypowe iskrzenie w okolicy komutatora oraz krótka długość szczotek po demontażu. Zawsze oceniaj też sprężyny dociskowe i swobodę przesuwu szczotek w prowadnicach.
To informacja, że wstępnie wykluczono typowe przyczyny zewnętrzne: brak napięcia w gnieździe, przerwę w przewodzie lub zadziałanie zabezpieczenia zasilania. Diagnostyka powinna więc skupić się na elementach wewnętrznych urządzenia (np. szczotki, komutator, wyłącznik).
Najczęściej nie jest to pierwszy krok lokalizacji przyczyny zatrzymania. Pomiar ciągłości/rezystancji toru ochronnego służy głównie ocenie skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzenia. Jest ważny dla bezpieczeństwa, ale nie wskazuje typowej przyczyny zaniku pracy napędu.
Wykonuje się to przy podejrzeniu uszkodzeń izolacji (przetarcia, zgniecenia, praca w trudnych warunkach) albo w ramach kontroli bezpieczeństwa po naprawie. Taki pomiar potwierdza stan izolacji, ale nie zawsze odpowiada na pytanie, dlaczego narzędzie nagle przestało pracować.
Poza szczotkami przyczyną może być m.in. uszkodzony wyłącznik, przerwa na połączeniach wewnętrznych, uszkodzenie komutatora, awaria uzwojeń wirnika/stojana lub zadziałanie elementów zabezpieczających (jeśli występują). Diagnostykę zaczyna się zwykle od najprostszych i najbardziej typowych usterek.
Temperatura może wskazywać przeciążenie, ale sama w sobie rzadko pozwala szybko i jednoznacznie zlokalizować usterkę. Po odłączeniu zasilania bardziej praktyczne jest sprawdzenie elementów dostępnych serwisowo, które często ulegają zużyciu i powodują natychmiastowe przerwanie pracy, jak szczotki i ich docisk.
Najpierw odłącz urządzenie od zasilania i zabezpiecz przed przypadkowym uruchomieniem. Następnie wykonuj kontrolę wzrokową (przewód, wtyczka, obudowa), a potem przejdź do elementów typowych dla danego napędu (np. szczotki w silniku komutatorowym). Nie wykonuj żadnych czynności na podłączonym narzędziu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanych z pomiarami ochronnymi (PE, izolacja) jako rzekomej diagnostyki przyczyny zatrzymania. Uczniowie mylą weryfikację bezpieczeństwa z lokalizacją uszkodzenia funkcjonalnego. Warto analizować objaw i szukać najbardziej prawdopodobnej przyczyny technicznej.
Ucz się "objaw → typowa przyczyna → pierwsza czynność". Ćwicz rozróżnienie: pomiary ochronne (bezpieczeństwo) vs czynności serwisowe (sprawność pracy). Przejrzyj budowę silnika komutatorowego, rolę szczotek i komutatora oraz typowe uszkodzenia wyłączników i połączeń w narzędziach ręcznych.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z eksploatacji elektronarzędzi oraz silników komutatorowych
  • Instrukcje serwisowe/obsługowe producentów szlifierek kątowych (sekcja: wymiana i kontrola szczotek)
  • Materiały szkolne dotyczące podstawowych pomiarów ochronnych oraz interpretacji ich wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego