KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 7.
Szyszynka wytwarza hormon
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szyszynka (gruczoł dokrewny mózgu) wydziela przede wszystkim melatoninę. Hormon ten jest związany z regulacją rytmu dobowego i zależy od oświetlenia. Pozostałe propozycje pochodzą głównie z innych narządów: przysadki, podwzgórza lub gonad.

Pełne wyjaśnienie:

Szyszynka jest gruczołem dokrewnym zlokalizowanym w mózgu, a jej najbardziej charakterystycznym hormonem jest melatonina. Wydzielanie melatoniny jest silnie powiązane z cyklem dnia i nocy: w warunkach ciemności stężenie zwykle rośnie, a przy świetle maleje. Z tego powodu melatonina uczestniczy w regulacji rytmów biologicznych (okołodobowych), a u wielu gatunków może także wpływać na zjawiska zależne od fotoperiodu, w tym sezonowość zachowań i rozrodu.

Odpowiedź "melatoninę" jest poprawna, bo to właśnie ten hormon jest standardowo przypisywany szyszynce w podstawowej fizjologii.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ dotyczą innych źródeł wydzielania i innych ról fizjologicznych:

  • "prolaktynę" najczęściej kojarzy się z przysadką i procesami laktacji oraz regulacją funkcji rozrodczych; nie jest typowym hormonem szyszynki.
  • "oksytocynę" wiąże się z podwzgórzem i tylnym płatem przysadki oraz z mechanizmami skurczów mięśniówki macicy i wypływu mleka; nie jest to hormon szyszynki.
  • "progesteron" jest hormonem steroidowym kojarzonym głównie z gonadami (zwłaszcza ciałkiem żółtym) i przygotowaniem organizmu do ciąży; nie stanowi podstawowego hormonu wydzielanego przez szyszynkę.

Wskazówka do nauki: warto ułożyć krótkie pary "gruczoł–hormon" (np. szyszynka–melatonina, tarczyca–tyroksyna). Takie skojarzenia pomagają szybko eliminować odpowiedzi zawierające hormony typowe dla rozrodu lub laktacji, gdy pytanie dotyczy rytmów dobowych i fotoperiodu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szyszynka to niewielki gruczoł dokrewny w mózgu. Jej kluczową funkcją hormonalną jest wydzielanie melatoniny, której stężenie wiąże się z cyklem światło–ciemność. Dzięki temu wpływa na rytmy biologiczne organizmu.
W typowych pytaniach egzaminacyjnych prawidłową odpowiedzią jest melatonina. To najbardziej charakterystyczny hormon szyszynki, kojarzony z regulacją rytmu dobowego i reakcją organizmu na oświetlenie.
Wydzielanie melatoniny zależy od bodźców świetlnych docierających do układu nerwowego. Zwykle rośnie w ciemności i spada przy świetle, dlatego jest naturalnym "sygnałem" pory doby i pomaga synchronizować rytmy okołodobowe.
Nie jest to typowe. Prolaktyna jest najczęściej wiązana z przysadką i laktacją, a oksytocyna z podwzgórzem i tylnym płatem przysadki oraz z mechanizmami porodu i wypływu mleka. Szyszynka kojarzona jest przede wszystkim z melatoniną.
Najczęstszy błąd to wybór hormonu "związanego z rozrodem" (np. oksytocyna, progesteron) bez sprawdzenia, który gruczoł go wydziela. Pomaga nauka w parach: gruczoł–hormon oraz kojarzenie funkcji: rytm dobowy → melatonina.
Progesteron to hormon steroidowy kojarzony głównie z gonadami i utrzymaniem ciąży. Melatonina natomiast jest hormonem szyszynki i dotyczy przede wszystkim rytmów biologicznych oraz reakcji na fotoperiod, co pośrednio może wpływać na sezonowość rozrodu.
U gatunków o sezonowym rozrodzie znaczenie mają zmiany długości dnia (fotoperiod). Melatonina jest hormonalnym "przekaźnikiem" informacji o świetle i ciemności, więc jej naturalne wahania mogą współwystępować ze zmianami aktywności rozrodczej w zależności od pory roku.
Skuteczna metoda to fiszki lub tabelka "gruczoł–hormon–funkcja". Dla szyszynki zapamiętaj: melatonina i rytm dobowy. Dla innych hormonów dopisz typowe źródło (przysadka, podwzgórze, jajniki) i główne działanie.
Melatonina występuje również u zwierząt i pełni analogiczną rolę jako hormon związany z rytmami biologicznymi i reakcją na oświetlenie. W nauce weterynaryjnej temat często pojawia się przy omawianiu zachowania, dobrostanu oraz sezonowości procesów fizjologicznych.
Jeśli w pytaniu pojawia się rytm dobowy, światło/ciemność, fotoperiod albo synchronizacja aktywności, to zwykle kieruje to na szyszynkę i melatoninę. Jeśli mowa o laktacji, skurczach macicy lub wielu hormonach "sterujących", częściej chodzi o przysadkę lub podwzgórze.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Szyszynka (gruczoł dokrewny mózgu) wydziela przede wszystkim melatoninę."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – Pineal gland (sekcja o wydzielaniu melatoniny): https://www.britannica.com/science/pineal-gland (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus (NIH) – Melatonin (opis hormonu i jego roli w rytmie dobowym): https://medlineplus.gov/druginfo/natural/940.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – Szyszynka (informacja o melatoninie): https://pl.wikipedia.org/wiki/Szyszynka (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik fizjologii zwierząt (dział: układ dokrewny)
  • Materiały dydaktyczne z endokrynologii i rozrodu zwierząt gospodarskich
  • Notatki/atlas: gruczoły dokrewne i hormony – zestawienia tabelaryczne

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego