KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Techniką wykorzystywaną w arteterapii, polegającą na tworzeniu kompozycji z różnych materiałów i tworzyw takich jak gazety, tkaniny, fotografie, drobne przedmioty codziennego użytku, naklejanych następnie na płótno lub papier i łączonych z tradycyjnymi technikami plastycznymi, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kolaż to technika polegająca na tworzeniu kompozycji przez przyklejanie na podłoże (papier, płótno) różnych elementów, np. wycinków gazet, tkanin czy fotografii, często łączonych z rysunkiem lub malarstwem. Pozostałe odpowiedzi opisują inne techniki rękodzieła lub grafiki, nie "naklejane kompozycje".

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu odpowiada technice kolażu, czyli tworzeniu pracy plastycznej przez zestawianie i przyklejanie na podłoże (np. papier, karton, płótno) różnych fragmentów materiałów: wycinków z gazet, fotografii, tkanin, biletów, drobnych przedmiotów itp. W praktyce arteterapii kolaż bywa też łączony z rysunkiem, malarstwem lub dopisywanymi komentarzami, co nadal mieści się w idei kompozycji z elementów naklejanych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Sutasz jest techniką pasmanteryjno-jubilerską opartą na zszywaniu i układaniu ozdobnych sznurków (często z koralikami). Kluczowe jest szycie i formowanie sznurka, a nie tworzenie kompozycji przez naklejanie różnorodnych materiałów na podłoże.
  • Quilling polega na zwijaniu wąskich pasków papieru w spirale i nadawaniu im kształtów, z których buduje się wzory. Choć elementy mogą być następnie przyklejane, istotą techniki jest rolowanie pasków papieru, a nie kompozycja z "różnych materiałów i tworzyw" typu gazety, tkaniny i fotografie.
  • Kolografia to technika grafiki warsztatowej/drukarskiej związana z przygotowaniem matrycy (płyty) i wykonywaniem odbitek. Jest to inny obszar niż opisana w pytaniu praca polegająca na przyklejaniu gotowych fragmentów na papier lub płótno.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa-klucze "wycinki", "naklejane", "łączenie różnych materiałów", najczęściej chodzi o kolaż (lub szerzej techniki mieszane), a nie o rękodzieło z jednego dominującego surowca (jak papier w quillingu) ani o techniki druku (jak kolografia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolaż to technika, w której tworzy się pracę przez zestawianie i przyklejanie na podłoże (papier, karton, płótno) różnych elementów, np. wycinków z gazet, zdjęć czy fragmentów tkanin. W arteterapii wspiera ekspresję i ułatwia pracę z symbolami bez konieczności "ładnego rysowania".
Najczęściej używa się papieru (gazety, kolorowe czasopisma), fotografii, bibuły, tkanin, sznurków, etykiet, biletów oraz drobnych, lekkich przedmiotów. Ważne są też bezpieczne kleje i podłoże. Dobór materiałów dopasowuje się do możliwości manualnych i wrażliwości sensorycznej uczestnika.
Bo obniża próg wejścia: nie wymaga wysokich umiejętności rysunkowych, a pozwala szybko uzyskać efekt pracy. Ułatwia opowiadanie historii obrazem, pracę nad tożsamością i emocjami oraz daje dużo kontroli nad procesem (wybieranie, wycinanie, układanie, przyklejanie).
Kolaż polega na przyklejaniu różnych gotowych fragmentów (np. zdjęć, gazet, tkanin) i budowaniu kompozycji. Quilling opiera się na zwijaniu wąskich pasków papieru w spirale i kształty, z których dopiero tworzy się wzór. W quillingu dominuje jeden materiał: pasek papieru.
Sutasz to technika wykonywania ozdób z dekoracyjnych sznurków, zwykle przez zszywanie i układanie ich w ornamenty (często z koralikami). Kluczowe jest szycie i formowanie sznurka. W kolażu kluczowe jest naklejanie elementów różnych materiałów na podłoże, a nie praca pasmanteryjna.
Kolografia należy do technik grafiki (drukowania): przygotowuje się matrycę/płytę, a następnie wykonuje odbitki. Kolaż jest techniką tworzenia pojedynczej kompozycji przez przyklejanie elementów bez etapu druku. Na egzaminie słowa "odbitka", "matryca" kierują raczej do grafiki niż do kolażu.
Trzeba dobrać narzędzia do możliwości uczestnika (np. nożyczki z zaokrąglonymi końcami), stosować nietoksyczne kleje i chronić powierzchnię stołu. Warto ograniczać drobne elementy u osób z ryzykiem połknięcia oraz zadbać o higienę (np. przy materiałach wtórnych). Instrukcja powinna być krótka i etapowa.
Kolaż wspiera m.in. ekspresję emocji, planowanie i organizację działania, trening motoryki małej (chwyt, koordynacja), koncentrację oraz komunikację (opowiadanie o pracy). Może też służyć pracy nad zasobami i celami (np. "moja mapa marzeń"), jeśli jest prowadzony w sposób etyczny i bez presji.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia nazwy (bo "wydaje się artystyczna"), zamiast dopasowania do opisu procesu. Inny błąd to mylenie technik z jednego materiału (np. papier w quillingu) z techniką mieszaną (różne materiały naklejane), czyli kolażem.
Szukaj słów i zwrotów: wycinanie, naklejanie, łączenie różnych materiałów, "wklejane fragmenty gazet/zdjęć/tkanin", "kompozycja na papierze lub płótnie". Jeśli opis wskazuje na przyklejanie elementów i budowanie układu z części, to najczęściej jest to kolaż.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi opisują inne techniki rękodzieła lub grafiki, nie "naklejane kompozycje"."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "kolaż" (definicja techniki plastycznej polegającej na zestawianiu i przyklejaniu różnych materiałów), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kolaz;3921392.html - dostęp 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica – "collage" (definition and description of technique), https://www.britannica.com/art/collage - dostęp 2026-02-27
  • Tate (Art Terms) – "Collage" (opis techniki, materiały i zasada przyklejania elementów), https://www.tate.org.uk/art/art-terms/c/collage - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki/opracowania z arteterapii dla terapii zajęciowej
  • Słowniki/encyklopedie terminów plastycznych (hasła: kolaż, kolografia, quilling, sutasz)
  • Scenariusze zajęć z arteterapii w pracowni terapii zajęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego