KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 6.
Tekst przepisu prawnego dzieli się na części, z których jedna może być oznaczona znakiem (-) noszącym nazwę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "tiret" jest poprawna, ponieważ w polskiej technice prawodawczej znak (-) w wyliczeniach oznacza właśnie tiret. Ustęp, punkt i paragraf to inne jednostki redakcyjne (o innym sposobie oznaczania), więc nie odpowiadają opisowi znaku kreski w nowej linii.

Pełne wyjaśnienie:

W aktach normatywnych tekst jest porządkowany za pomocą jednostek redakcyjnych oraz elementów wyliczeń. W praktyce urzędniczej (np. przy obsłudze klienta i sporządzaniu pism) kluczowe jest, aby umieć poprawnie wskazać miejsce w przepisie: nie tylko "artykuł" i "ustęp", ale też niższe poziomy wyliczeń.

Odpowiedź "tiret" jest poprawna, bo tiret to oficjalna nazwa elementu wyliczenia oznaczanego krótką poziomą kreską (-). Tiret pojawia się zwykle jako dalszy poziom uszczegółowienia w obrębie litery (gdy sama litera zawiera dodatkowe wyliczenie). W cytowaniu może to wyglądać np. jako wskazanie: artykuł → ustęp → punkt → litera → tiret.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych poziomów struktury przepisu i nie są oznaczane wyłącznie znakiem (-):

  • "ustęp" to część artykułu, zwykle oznaczana numerem (np. "ust. 2"), a nie kreską wyliczeniową.
  • "punkt" jest elementem wyliczenia wyższego rzędu (najczęściej numerowanym), a nie pojedynczą kreską w obrębie litery.
  • "paragraf" jest jednostką spotykaną m.in. w rozporządzeniach i statutach, oznaczaną znakiem § i numerem, a nie symbolem (-).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pytania pojawia się informacja o znaku (-) jako oznaczeniu elementu wyliczenia, należy myśleć o nazwach poziomów wyliczeń, a nie o podstawowych jednostkach typu "paragraf" czy "ustęp".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tiret to element wyliczenia w przepisie oznaczany znakiem (-). Służy do dalszego podziału wyliczenia (zwykle w obrębie litery), gdy potrzebne jest dodatkowe uszczegółowienie. W cytowaniu przepisu można wskazać konkretny tiret w danym fragmencie aktu.
Paragraf jest oznaczany znakiem § i numerem, a nie samą kreską (-). Znak (-) występuje w wyliczeniach jako oznaczenie tiretu. Pomyłka wynika często z potocznego kojarzenia "§" z każdym podziałem przepisu.
Najczęściej spotkasz: artykuł, ustęp, punkt, literę oraz niższe elementy wyliczeń, takie jak tiret. Znajomość tej hierarchii pomaga szybko znaleźć właściwy fragment przepisu i poprawnie go zacytować.
Punkt jest zwykle oznaczany numerem (np. 1), 2), 3)) i jest poziomem wyliczenia wyższego rzędu. Tiret jest oznaczane znakiem (-) i bywa używane jako kolejny poziom uszczegółowienia, np. w ramach litery. Zwracaj uwagę na sposób oznaczenia.
W technice prawodawczej używa się nazwy tiret dla elementu wyliczenia oznaczanego (-). Określenie "myślnik" bywa potoczne i może wprowadzać w błąd, bo odnosi się do znaków interpunkcyjnych/typograficznych, a nie do nazw jednostek redakcyjnych.
W praktyce wskazuje się pełną ścieżkę w przepisie (np. artykuł, ustęp, punkt, litera), a następnie doprecyzowuje się, że chodzi o konkretne tiret. Ważne jest zachowanie kolejności jednostek oraz unikanie zastępowania słowa "tiret" samymi przecinkami.
Litery i tirety pojawiają się, gdy przepis zawiera rozbudowane wyliczenia i potrzeba kilku poziomów podziału treści. Najpierw mogą wystąpić punkty, potem litery, a gdy litera wymaga dalszego wyliczenia, stosuje się tirety oznaczone (-). To porządkuje treść normy.
Najczęściej myli się tiret z punktem (bo oba są elementami wyliczenia) albo z paragrafem (bo kojarzy się z podziałem przepisów). Częsty jest też błąd językowy: odrzucenie słowa "tiret" jako "niepolskiego", mimo że jest terminem urzędowym.
W polskich aktach prawnych spotyka się oba oznaczenia, ale pełnią różne role w strukturze dokumentu. "Artykuł" jest typowy m.in. dla ustaw, a "paragraf" często występuje w rozporządzeniach i aktach wewnętrznych. Niezależnie od tego tiret (-) dotyczy wyliczeń, nie tych jednostek.
Ucz się hierarchii jednostek (artykuł–ustęp–punkt–litera–tiret) i ćwicz rozpoznawanie ich po oznaczeniach graficznych (np. §, numer, litera, -). Pomaga też pisanie krótkich cytatów przepisów "na sucho", jak w pismach urzędowych.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "tiret" jest poprawna, ponieważ w polskiej technice prawodawczej znak (-) w wyliczeniach oznacza właśnie tiret.

Źródła:

  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity), Dz.U. 2016 poz. 283
  • Wikipedia (PL), hasło: "Tiret" – opis jako jednostki redakcyjnej oznaczanej znakiem (-) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Tekst jednolity "Zasad techniki prawodawczej" (ZTP) – część dotycząca redagowania wyliczeń
  • Komentarze i poradniki legislacyjne omawiające jednostki redakcyjne
  • Ćwiczenia z cytowania przepisów (artykuł–ustęp–punkt–litera–tiret)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego