W rozmowie terapeutycznej celem bywa pogłębienie wypowiedzi podopiecznego oraz uzyskanie jego opinii, znaczeń i motywacji. Najlepiej służą temu pytania otwarte, ponieważ nie ograniczają odpowiedzi do krótkiej formy i pozostawiają przestrzeń na własne słowa rozmówcy (np. opis uczuć, potrzeb, trudności, oczekiwań wobec terapii).
Odpowiedź "otwarte." jest właściwa, bo takie pytania:
- ułatwiają narrację (podopieczny mówi więcej i bardziej szczegółowo),
- wspierają autonomię i podmiotowość,
- pozwalają terapeucie lepiej zrozumieć perspektywę osoby (co jest ważne przy planowaniu aktywności terapeutycznych).
Pozostałe typy pytań nie realizują tego celu tak dobrze:
- "zamknięte." – sprzyjają szybkiemu doprecyzowaniu faktu, ale najczęściej kończą się krótką odpowiedzią (np. "tak/nie"), więc nie pobudzają do rozwijania wypowiedzi.
- "sugerujące." – zawierają podpowiedź lub ocenę, przez co mogą wywołać zgodę dla "świętego spokoju" albo odpowiedź zgodną z oczekiwaniem terapeuty, a nie z rzeczywistą opinią podopiecznego.
- "alternatywne." – ograniczają wybór do podanych opcji (np. "wolisz A czy B?"), co bywa użyteczne organizacyjnie, ale zmniejsza szansę na spontaniczne ujawnienie własnego stanowiska.
W praktyce terapeuta może łączyć style pytań, ale gdy celem jest rozbudowanie wypowiedzi, priorytetem są pytania otwarte oraz techniki towarzyszące, takie jak parafraza i podsumowanie.
