KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Terapeuta zajęciowy na podstawie rozpoznanej sytuacji biologicznej, psychicznej i społecznej określił problemy i potrzeby podopiecznego. Które działanie podjął terapeuta zajęciowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje, że terapeuta zebrał i zintegrował informacje o funkcjonowaniu (biologicznym, psychicznym i społecznym), a następnie określił problemy i potrzeby. To jest istota diagnozy – wnioskowania na podstawie danych. "Obserwacja" to metoda zbierania danych, "monitoring" dotyczy śledzenia zmian, a "projekcja" to mechanizm obronny.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej kluczowe jest rozróżnienie metod zbierania informacji od wniosków diagnostycznych. W opisie sytuacji terapeuta "na podstawie rozpoznanej sytuacji biologicznej, psychicznej i społecznej" przechodzi do etapu, w którym określa problemy i potrzeby podopiecznego. Taki krok jest typowy dla sformułowania diagnozy (diagnozy terapeutycznej/diagnozy potrzeb), czyli uporządkowania informacji i nazwania kluczowych trudności oraz zasobów, które będą podstawą planu terapii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Wykonał obserwację." Obserwacja jest narzędziem pozyskiwania danych (co pacjent robi, jak funkcjonuje, w jakich warunkach). Sama obserwacja nie musi jeszcze zawierać wniosku "jakie są problemy i potrzeby" – to dopiero rezultat interpretacji wielu informacji.
  • "Zastosował monitoring." Monitoring oznacza zwykle systematyczne śledzenie zmian w czasie (np. postępów, objawów, efektywności działań). W pytaniu nie ma elementu powtarzalnego pomiaru ani kontroli w kolejnych etapach – jest natomiast jednorazowe ujęcie sytuacji i wyprowadzenie wniosków.
  • "Zastosował projekcję." Projekcja to termin z psychologii (mechanizm obronny), polegający na przypisywaniu innym własnych uczuć lub cech. Nie jest to standardowe działanie terapeuty w procesie oceny potrzeb; dodatkowo nie łączy się logicznie z "określeniem problemów i potrzeb" na podstawie analizy funkcjonowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania typu "na podstawie danych… określił problemy i potrzeby", zwykle chodzi o diagnozę. Gdy mowa o "przyglądaniu się zachowaniu" lub "notowaniu przebiegu czynności", częściej chodzi o obserwację. Gdy pojawia się "regularne sprawdzanie efektów", wtedy pasuje monitoring lub ewaluacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagnoza w terapii zajęciowej to wniosek zebrany z danych o funkcjonowaniu osoby (biologicznym, psychicznym i społecznym), prowadzący do określenia problemów, potrzeb oraz zasobów. Jest podstawą do wyznaczenia celów i zaplanowania oddziaływań terapeutycznych.
Obserwacja to metoda zbierania informacji (co i jak robi podopieczny, w jakich warunkach). Diagnoza to interpretacja i wniosek z wielu danych (obserwacja, wywiad, dokumentacja), czyli nazwanie problemów i potrzeb oraz ich priorytetów.
Określenie potrzeb i problemów wymaga połączenia informacji z różnych obszarów i sformułowania wniosku. To wykracza poza sam opis zachowania (obserwację) i jest typowe dla etapu diagnozy, która porządkuje dane i wskazuje, co jest najważniejsze w terapii.
Monitoring oznacza systematyczne śledzenie zmian w czasie, np. postępów w wykonywaniu czynności, tolerancji wysiłku czy poziomu samodzielności. Najczęściej dotyczy etapu realizacji i oceny efektów terapii, a nie jednorazowego rozpoznania potrzeb.
W sensie psychologicznym projekcja to mechanizm obronny (nieświadome przypisywanie innym własnych uczuć lub cech), a nie standardowa technika diagnozowania potrzeb. W kontekście egzaminu zwykle jest to odpowiedź-pułapka, mylona z pojęciem "projekt" lub plan terapii.
Najczęściej uwzględnia się dane biologiczne (stan zdrowia, ograniczenia), psychiczne (emocje, motywacja, funkcje poznawcze) i społeczne (role, relacje, wsparcie, środowisko). Kluczowe jest też, jak osoba wykonuje czynności dnia codziennego i jakie ma cele.
Diagnozę formułuje się po zebraniu danych (np. wywiad, obserwacja, analiza dokumentacji) i wstępnej ocenie funkcjonowania. Następnie diagnoza prowadzi do planu terapii. Później może być aktualizowana, gdy pojawiają się nowe informacje lub zmienia się stan podopiecznego.
Najczęstsze błędy to mylenie "obserwacji" z "diagnozą" (wybór metody zamiast wniosku), wybieranie modnie brzmiącego "monitoringu" bez elementu czasu oraz traktowanie "projekcji" jak planowania. Pomaga pytanie kontrolne: czy to dane, czy już interpretacja?
Wskazówkami są sformułowania: "na podstawie rozpoznania…", "określił problemy", "zidentyfikował potrzeby", "sformułował wnioski", "ustalił priorytety". Takie zwroty opisują etap wnioskowania i porządkowania informacji, czyli diagnozę terapeutyczną.
Najlepiej robić mapę etapów: zbieranie danych (wywiad/obserwacja) → diagnoza (wnioski, potrzeby) → plan (cele, metody) → realizacjaewaluacja/monitoring. Do każdego etapu dopisz typowe czasowniki z pytań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis wskazuje, że terapeuta zebrał i zintegrował informacje o funkcjonowaniu (biologicznym, psychicznym i społecznym), a następnie określił problemy i potrzeby."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)" (2001) – dokument bazowy (PDF/HTML w zasobach WHO). https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health - accessed 2026-02-28
  • APA Dictionary of Psychology: hasło "projection" (definicja mechanizmu obronnego). https://dictionary.apa.org/projection - accessed 2026-02-28
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "monitoring" (znaczenie terminu w języku polskim). https://sjp.pwn.pl/sjp/monitoring;2567999.html - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu terapii zajęciowej opisujące proces terapeutyczny (ocena–diagnoza–plan–realizacja–ewaluacja)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące dokumentacji i diagnozy funkcjonalnej
  • Źródła z podstaw psychologii wyjaśniające mechanizmy obronne (w tym projekcję)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego