KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Terapeuta zajęciowy pracując z chorą na stwardnienie rozsiane, dla poprawienia funkcji motoryki małej powinien zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Motoryka mała dotyczy precyzyjnych ruchów dłoni i palców (chwyt, manipulacja, koordynacja ręka–palce). Dlatego właściwe są ćwiczenia manipulacyjne i prace z masami plastycznymi, które wymagają ugniatania, formowania i kontroli siły. Pozostałe propozycje rozwijają głównie równowagę, relaks lub motorykę dużą.

Pełne wyjaśnienie:

Motoryka mała to zdolność wykonywania precyzyjnych, skoordynowanych ruchów dłoni i palców, potrzebnych m.in. do zapinania guzików, pisania, manipulowania drobnymi przedmiotami czy posługiwania się sztućcami. U osoby chorej na stwardnienie rozsiane trudności manualne mogą wynikać m.in. z osłabienia, zaburzeń czucia, drżenia zamiarowego, spastyczności oraz łatwej męczliwości. W terapii zajęciowej dobór aktywności powinien być więc bezpośrednio powiązany z celem funkcjonalnym.

Odpowiedź "ćwiczenia manipulacyjne, prace z użyciem mas plastycznych" jest właściwa, ponieważ takie zadania naturalnie angażują chwyt, precyzję i koordynację. Masa plastyczna (np. plastelina) pozwala stopniować trudność: od ugniatania i wałkowania (siła i wytrzymałość mięśni dłoni), przez rolowanie małych wałeczków (precyzja palców), po formowanie drobnych elementów i łączenie ich (koordynacja wzrokowo-ruchowa). Dodatkowo materiał daje informację czuciową, co może wspierać kontrolę ruchu.

Propozycja "ćwiczenia na równoważni, papieroplastyka" nie jest najlepsza dla celu motoryki małej: równoważnia dotyczy głównie kontroli postawy i równowagi (motoryka duża). Papieroplastyka może zawierać elementy manualne, ale w takim zestawieniu akcent pada na trening równowagi, a nie na systematyczne usprawnianie manipulacji.

Odpowiedź "techniki relaksacyjne, muzykoterapia receptywna" wspiera redukcję napięcia i stresu oraz ogólne samopoczucie, ale nie jest ukierunkowana na poprawę precyzji ruchów palców. Może być elementem planu terapii, jednak nie stanowi pierwszego wyboru przy celu stricte manualnym.

Odpowiedź "choreoterapia, zabawy z taśmą i piłką" rozwija przede wszystkim koordynację całego ciała, zakres ruchu i sprawność ogólną. Może pośrednio wspierać funkcjonowanie, lecz nie zastępuje zadań wymagających precyzyjnej manipulacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się hasło motoryka mała, szukaj działań opartych o chwyt, palce, manipulację i zadania "drobne", a nie równowagę, relaks czy aktywności typowo ogólnoruchowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motoryka mała to sprawność precyzyjnych ruchów dłoni i palców, potrzebna do chwytu, manipulowania i wykonywania czynności samoobsługowych. W praktyce oznacza to m.in. zapinanie guzików, pisanie, krojenie czy przekładanie drobnych przedmiotów.
Najbardziej celowane są ćwiczenia manipulacyjne: ugniatanie i formowanie mas plastycznych, przekładanie drobnych elementów, nawlekanie, sortowanie, prace wymagające chwytu pęsetowego i kontroli siły. Ważne jest stopniowanie trudności i przerwy z powodu męczliwości.
Masy plastyczne wymuszają pracę palców i dłoni w różnych zakresach oraz z różnym oporem. Pozwalają ćwiczyć siłę, precyzję, koordynację i kontrolę nacisku, a dodatkowo dostarczają bodźców czuciowych, co bywa pomocne w kontroli ruchu.
Nie zawsze. Papieroplastyka może wspierać motorykę małą, jeśli wymaga cięcia, zaginania, zwijania i precyzyjnego klejenia. Jeśli jednak aktywność jest zbyt łatwa lub dominuje inny cel (np. trening równowagi), efekt dla sprawności palców może być niewielki.
Są przydatne, gdy celem jest obniżenie napięcia, redukcja stresu, poprawa komfortu i przygotowanie do zadania. Nie zastępują jednak ćwiczeń manualnych, jeśli priorytetem jest motoryka mała. Najlepiej traktować je jako element wspierający plan terapii.
Motoryka mała dotyczy palców i dłoni (chwyt, manipulacja, precyzja), a motoryka duża dotyczy całego ciała (chód, równowaga, skoki, duże zakresy ruchu). Jeśli w odpowiedzi pojawiają się piłki, taśmy i taniec, zwykle chodzi o motorykę dużą.
Najczęstsze to wybór aktywności ogólnoruchowych zamiast manualnych, przecenianie metod relaksacyjnych jako "uniwersalnych", brak stopniowania trudności oraz pomijanie zmęczenia. Błędem jest też dobieranie zadań bez powiązania z funkcją (np. samoobsługą).
Najczęściej są to cele samoobsługowe i domowe: zapinanie guzików i suwaków, wiązanie sznurowadeł, trzymanie sztućców, higiena, obsługa telefonu, pisanie lub podpis. Ćwiczenia powinny możliwie przypominać realne czynności dnia codziennego.
Może pośrednio wspierać koordynację i planowanie ruchu, ale zwykle nie jest metodą pierwszego wyboru do poprawy precyzji palców. Jeśli celem jest motoryka mała, lepsze będą zadania wymagające chwytu i manipulacji, a choreoterapia może być dodatkiem.
Ćwicz łączenie celu z narzędziem: wypisz cele (motoryka mała, równowaga, relaks, koncentracja) i dopasuj do nich typowe interwencje. Na egzaminie czytaj uważnie słowo-klucz "motoryka mała" i wybieraj odpowiedzi opisujące manipulację i pracę palców.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Motoryka mała dotyczy precyzyjnych ruchów dłoni i palców (chwyt, manipulacja, koordynacja ręka–palce)."

Źródła:

  • Pedretti’s Occupational Therapy: Practice Skills for Physical Dysfunction, rozdziały dotyczące funkcji ręki i interwencji ukierunkowanych na sprawność manualną (wydanie podręcznikowe – dokładna strona zależna od edycji).
  • Willard and Spackman's Occupational Therapy, sekcje o treningu kończyny górnej, chwytu i koordynacji wzrokowo-ruchowej w rehabilitacji neurologicznej (wydanie podręcznikowe – dokładna strona zależna od edycji).

Materiały:

  • Podręczniki terapii zajęciowej opisujące trening funkcji ręki i aktywności manipulacyjne
  • Materiały dydaktyczne z rehabilitacji neurologicznej dotyczące usprawniania kończyny górnej
  • Skale/arkusze oceny funkcji ręki i sprawności manualnej stosowane w praktyce klinicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego