KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
Terapeuta zwrócił się do podopiecznego słowami: Czuję się niekomfortowo, gdy przeklina Pan na moich zajęciach. Proszę, aby przestał Pan to robić. Terapeuta wyraził w komunikacie postawę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komunikat zawiera opis własnych uczuć ("czuję się niekomfortowo"), odnosi się do konkretnego zachowania ("gdy przeklina Pan") i zawiera jasną prośbę o zmianę. Brak w nim gróźb, wyzwisk i oceniania osoby, więc jest to postawa asertywna, a nie agresywna, uległa czy unikająca.

Pełne wyjaśnienie:

W zdaniu: "Czuję się niekomfortowo, gdy przeklina Pan na moich zajęciach. Proszę, aby przestał Pan to robić." terapeuta komunikuje się asertywnie. Asertywność polega na wyrażaniu własnych potrzeb i granic w sposób jasny, spokojny i respektujący drugą osobę.

Ten komunikat ma typową, wspierającą strukturę:

  • Uczucie/stan osoby mówiącej: "czuję się niekomfortowo" – terapeuta mówi o sobie, nie atakuje rozmówcy.
  • Opis konkretnego zachowania: "gdy przeklina Pan" – odniesienie do działania, a nie do cech podopiecznego.
  • Prośba/oczekiwanie: "proszę, aby przestał Pan to robić" – wyraźne postawienie granicy i wskazanie pożądanej zmiany.

Dlaczego pozostałe postawy nie pasują?

  • Postawa agresywna zwykle zawiera nacisk, groźby, poniżanie lub uogólnione osądy (np. etykietowanie osoby). Tutaj tego nie ma: forma jest rzeczowa i oparta na prośbie.
  • Postawa unikająca polegałaby raczej na przemilczeniu problemu, zmianie tematu lub tolerowaniu zachowania bez reakcji. W tym przykładzie terapeuta reaguje wprost.
  • Postawa uległa wiąże się z rezygnacją z własnych granic ("trudno, jakoś to znoszę"), podporządkowaniem się i brakiem wyrażenia potrzeb. Tutaj granica jest nazwana i zakomunikowana.

W praktyce terapii zajęciowej asertywna reakcja pomaga utrzymać bezpieczne zasady pracy (zwłaszcza w grupie), chroni relację terapeutyczną i ogranicza eskalację konfliktu. Kluczowe jest mówienie o zachowaniu i skutku, a nie o "tym, jaki ktoś jest".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Postawa asertywna to jasne wyrażanie swoich uczuć, potrzeb i granic z jednoczesnym szacunkiem dla rozmówcy. Zwykle obejmuje opis sytuacji/zachowania, informację o własnej reakcji oraz prośbę lub oczekiwanie bez obrażania, gróźb i manipulacji.
Szukaj elementów: "ja czuję/ja potrzebuję", odniesienia do konkretnego zachowania oraz jasnej prośby. Komunikat asertywny nie ocenia osoby ("jesteś…"), tylko mówi o sytuacji i granicy ("gdy robisz…, proszę…").
Agresja zwykle zawiera atak na osobę, groźbę, upokorzenie albo przymus. Tutaj terapeuta mówi o własnym dyskomforcie i prosi o zaprzestanie konkretnego zachowania. To stanowcze, ale bez przemocy słownej i bez etykietowania podopiecznego.
Asertywność oznacza dbanie o własne granice i zasady (np. normy na zajęciach), a uległość to rezygnacja z nich, by uniknąć napięcia. W uległości terapeuta mógłby "przymykać oko" i nie reagować, mimo że coś mu przeszkadza.
Sygnałem są zwroty typu: "czuję się…", "jest mi…", "potrzebuję…". Pokazują, że osoba mówi o własnym stanie, a nie oskarża rozmówcę. To ułatwia utrzymanie szacunku i zmniejsza ryzyko eskalacji konfliktu.
Nie. "Proszę" często pomaga utrzymać uprzejmy ton, ale asertywność to przede wszystkim treść i forma: jasna granica, konkret, szacunek i brak ataku. Można być asertywnym także używając spokojnego "nie zgadzam się" lub "nie akceptuję tego zachowania".
Gdy zachowanie podopiecznego narusza zasady bezpieczeństwa, szacunek wobec innych, przebieg terapii lub komfort uczestników (np. wulgaryzmy, agresja, przeszkadzanie). Granice warto komunikować wcześnie, jasno i konsekwentnie, najlepiej w sposób asertywny.
Częsty błąd to utożsamienie stanowczości z atakiem. Jeśli w komunikacie pojawia się prośba o zaprzestanie czegoś, część osób automatycznie uznaje to za agresję. Warto sprawdzić, czy jest obrażanie, groźby i oceny osoby — jeśli ich nie ma, to zwykle nie jest agresja.
Pomaga schemat: uczucie + zachowanie + prośba/zasada, np. "Czuję dyskomfort, gdy słyszę wulgaryzmy na zajęciach. Proszę mówić bez przeklinania." Ważne: mówić spokojnie, konsekwentnie, bez wyśmiewania i bez przenoszenia oceny na osobę.
Ćwicz krótkie rozpoznawanie czterech stylów: asertywny, agresywny, uległy, unikający. Analizuj: czy jest opis zachowania, czy atak na osobę, czy granica jest jasna, czy ktoś rezygnuje ze swoich potrzeb. Pomaga rozwiązywanie zadań na przykładach dialogów.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Komunikat zawiera opis własnych uczuć ("czuję się niekomfortowo"), odnosi się do konkretnego zachowania ("gdy przeklina Pan") i zawiera jasną prośbę o zmianę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Asertywność" (definicja i cechy zachowania asertywnego): https://pl.wikipedia.org/wiki/Asertywno%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Komunikat »ja«" / "Komunikacja interpersonalna" (opis idei mówienia o własnych uczuciach i potrzebach): https://pl.wikipedia.org/wiki/Komunikacja_interpersonalna - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z komunikacji interpersonalnej i asertywności (moduły dotyczące komunikatu "JA")
  • Skrypty/notesy z psychologii społecznej: style reagowania w sytuacjach konfliktowych
  • Ćwiczenia scenkowe (role-play) z asertywnego stawiania granic w pracy terapeuty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego