Asertywność polega na jasnym wyrażaniu własnych uczuć i potrzeb oraz stawianiu granic z jednoczesnym poszanowaniem drugiej osoby. W podanej wypowiedzi terapeuta:
- nazywa własny stan: "Czuję się niekomfortowo…",
- odnosi się do konkretnego zachowania (przeklinanie na zajęciach), a nie do oceny osoby,
- formułuje jasną prośbę/oczekiwanie: "Proszę, aby przestał Pan to robić".
To spełnia kluczowe cechy postawy asertywnej: komunikat "ja", konkret, brak etykietowania i brak eskalacji.
Odpowiedź "agresywną" byłaby trafna, gdyby wypowiedź zawierała atak, upokorzenie, groźby lub przymus (np. obraźliwe oceny, straszenie konsekwencjami niezwiązanymi z sytuacją). Tego tutaj nie ma.
Odpowiedź "unikającą" zakładałaby wycofanie się z reakcji (np. przemilczenie, zmiana tematu, udawanie, że problem nie istnieje). W tej sytuacji terapeuta reaguje wprost, więc nie jest to unikanie.
Odpowiedź "uległą" pasowałaby do stylu, w którym osoba rezygnuje z własnych granic lub przeprasza za samo ich posiadanie (np. "może mógłby Pan przestać, jeśli to nie problem…"). Wypowiedź jest uprzejma, ale stanowcza — granica jest postawiona, więc nie jest to uległość.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w wypowiedzi widzisz schemat "czuję… gdy ty… proszę/očekuję…", to zwykle jest to asertywność, o ile nie ma ukrytych gróźb ani ocen osoby.
