KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 33.
Tokarka TOP-330×1000 została zakupiona w maju 2005 roku. Pracowała na dwie zmiany. Naprawę główną przechodziła w lutym 2011 roku i eksploatowana była przez kolejne 4 lata. Na podstawie tabeli, określ stopień zużycia technicznego tokarki.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień zużycia technicznego wyznacza się, korzystając z tabeli (z ilustracji) oraz danych o czasie i intensywności pracy.
Po uwzględnieniu okresu eksploatacji przed naprawą główną oraz kolejnych 4 lat pracy po remoncie, z tabeli otrzymuje się wartość odpowiadającą 67%.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu stopień zużycia technicznego nie wynika z "wiedzy na pamięć", tylko z procedury tabelarycznej podanej w materiale (tabela w ilustracji). Kluczowe jest poprawne zinterpretowanie osi/kolumn tabeli oraz prawidłowe ustalenie, jaki łączny przebieg eksploatacji należy przyjąć, gdy w historii maszyny wystąpiła naprawa główna.

Najpierw porządkuje się dane z treści:

  • zakup: maj 2005,
  • eksploatacja na dwie zmiany (istotne, jeśli tabela rozróżnia intensywność użytkowania),
  • naprawa główna: luty 2011,
  • dalsza eksploatacja: kolejne 4 lata.

Następnie ustala się, jak tabela każe traktować remont główny: w wielu podejściach remont nie zeruje zużycia do zera, ale zmienia sposób zliczania lub odpowiada określonemu "odmłodzeniu"/przesunięciu w tabeli. Dlatego nie wystarcza proste policzenie całego czasu od 2005 r. do końca eksploatacji; trzeba uwzględnić rozdzielenie na okres przed remontem oraz okres po remoncie zgodnie z opisem tabeli.

Po wykonaniu tych kroków odczyt z tabeli daje wynik 67%. Odpowiedź "47%" zwykle wynika z pominięcia części okresu lub błędnej interpretacji wpływu pracy zmianowej. Odpowiedź "23%" jest typowa dla sytuacji, gdy ktoś uwzględnia wyłącznie okres po naprawie głównej (4 lata), ignorując wcześniejszą eksploatację. Odpowiedź "70%" bywa wybierana przez zaokrąglenie w górę lub heurystycznie jako "prawie tyle samo", ale nie odpowiada wartości tabelarycznej dla danych z zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz daty i okresy w latach/miesiącach oraz sprawdź w opisie tabeli, jak traktować naprawę główną i intensywność pracy. To minimalizuje błędy rachunkowe i interpretacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zużycie techniczne to miara pogorszenia stanu maszyny wskutek pracy i starzenia (luzów, zużycia prowadnic, łożysk, przekładni). W utrzymaniu ruchu służy do oceny ryzyka awarii, planowania remontów i decyzji: naprawiać, modernizować czy wymienić urządzenie.
Najpierw rozdziel czas na dwa odcinki: od zakupu do remontu oraz od remontu do końca podanego okresu. Licz lata i miesiące konsekwentnie (np. maj 2005 → luty 2011). Potem zastosuj regułę z tabeli, jak remont wpływa na wynik (czasem "odmładza", ale nie do zera).
Większa liczba zmian oznacza większą intensywność użytkowania (więcej godzin pracy w dobie), co zwykle przyspiesza zużycie elementów mechanicznych i napędów. W zadaniach tabelarycznych często istnieją różne wartości/krzywe dla różnych trybów pracy, więc pominięcie zmianowości może zaniżyć wynik.
Naprawa główna (remont generalny) to odtworzenie sprawności poprzez wymianę/odnowienie kluczowych zespołów. W ocenie zużycia może zmienić przyjmowany "wiek techniczny" maszyny, ale zwykle nie kasuje całej historii eksploatacji. Dokładny efekt zależy od metody opisanej w tabeli.
Najczęstsze błędy to: złe zliczenie lat i miesięcy, nieuwzględnienie pracy zmianowej, potraktowanie remontu jako pełnego wyzerowania zużycia oraz odczyt z niewłaściwej kolumny/wiersza tabeli. Pomaga wypisanie danych w punktach i sprawdzenie jednostek w nagłówkach tabeli.
Nie. Amortyzacja jest pojęciem księgowym i dotyczy rozliczania wartości środka trwałego w czasie. Zużycie techniczne opisuje stan i sprawność maszyny. Czasem oba pojęcia używają procentów, co myli uczniów, ale w zadaniach mechatronicznych zwykle chodzi o ocenę techniczną według metodyki z tabeli.
Gdy koszty i czas remontu są niższe niż zakup nowej maszyny, a po remoncie da się uzyskać wymaganą dokładność i niezawodność. Bierze się pod uwagę stopień zużycia, dostępność części, przestoje, wymagania produkcji oraz to, czy modernizacja (np. napędów/sterowania) jest możliwa i opłacalna.
Procent zużycia to wskaźnik "jak duża część potencjału technicznego została wyczerpana" według przyjętej metody. Wyższa wartość zwykle oznacza większe ryzyko usterek i większą potrzebę remontów. Ważne: progi decyzyjne (np. kiedy wycofać maszynę) zależą od polityki zakładu i krytyczności procesu.
Sprawdź trzy rzeczy: (1) jakie są jednostki osi (lata, miesiące, intensywność), (2) czy tabela dotyczy okresu przed/po remoncie i jak go uwzględnia, (3) czy wybierasz poprawny wariant pracy (jednozmianowa/dwuzmianowa). Dopiero potem odczytuj wartość procentową.
W mechatronice ocena zużycia wspiera diagnostykę i utrzymanie ruchu: planowanie przeglądów, dobór interwałów serwisowych, analizę awaryjności napędów i przekładni, decyzje o modernizacji (np. wymiana serwonapędu) oraz tworzenie dokumentacji eksploatacyjnej dla maszyn produkcyjnych.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z eksploatacji maszyn/urządzeń (zużycie, niezawodność, remonty)
  • Materiały dydaktyczne z utrzymania ruchu (harmonogramy przeglądów, remonty główne)
  • Zadania egzaminacyjne z obliczania stopnia zużycia na podstawie tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego