KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 50.
Transport poszkodowanego z podejrzeniem urazu kręgosłupa powinien odbywać się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa najważniejsze jest ograniczenie ruchów tułowia i odcinka szyjnego, aby nie pogłębić ewentualnego uszkodzenia rdzenia.
Dlatego transport wykonuje się na możliwie sztywnym podłożu, np. na twardych noszach; miękkie nosze, materac piankowy czy wózek sprzyjają zginaniu i skręcaniu ciała.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji podejrzenia urazu kręgosłupa (np. po wypadku komunikacyjnym, upadku z wysokości, uderzeniu w głowę/plecy) priorytetem jest minimalizacja ruchów kręgosłupa. Nawet jeśli poszkodowany jest przytomny i skarży się głównie na ból, nie można wykluczyć uszkodzeń, które przy nieprawidłowym przenoszeniu mogą się pogłębić.

Odpowiedź "z wykorzystaniem twardych noszy" jest właściwa, ponieważ sztywne podłoże ogranicza ugięcie tułowia, skręcanie miednicy oraz "zapadanie się" ciała. W praktyce chodzi o to, by podczas podnoszenia i przenoszenia utrzymać możliwie jedną linię ułożenia (głowa–tułów–miednica), a ciężar ciała rozłożyć na stabilnej powierzchni.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "z wykorzystaniem miękkich noszy" – miękkie podłoże może się odkształcać, co sprzyja niekontrolowanemu zginaniu w odcinku piersiowym i lędźwiowym oraz skrętom tułowia w trakcie podnoszenia i marszu.
  • "na materacu piankowym" – pianka jest wygodna, ale nie zapewnia odpowiedniej sztywności; przy przenoszeniu może dochodzić do falowania i zapadania się pod ciężarem, co utrudnia stabilizację.
  • "na wózku inwalidzkim" – wózek jest przeznaczony do transportu osób siedzących; przy podejrzeniu urazu kręgosłupa (szczególnie szyjnego) pozycja siedząca i przemieszczanie przez próg/krawężnik zwiększa ryzyko niepożądanych ruchów.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą zasadę: przy podejrzeniu urazu kręgosłupa wybieraj rozwiązania zwiększające unieruchomienie i stabilność, a nie komfort. W realnych działaniach ratowniczych stosuje się też techniki zespołowego przenoszenia i stabilizacji, ale w pytaniu kluczowa jest cecha transportu: sztywne podłoże.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, w której mechanizm zdarzenia lub objawy sugerują, że kręgosłup mógł zostać uszkodzony (np. wypadek drogowy, upadek, uderzenie). Wtedy zakłada się ryzyko urazu, dopóki nie zostanie wykluczone, i ogranicza się ruchy poszkodowanego.
Sztywne podłoże zmniejsza ugięcie i skręcanie tułowia podczas przenoszenia. Ograniczenie niekontrolowanych ruchów redukuje ryzyko pogłębienia ewentualnych uszkodzeń struktur nerwowych. Miękkie podłoża mogą "falować" i utrudniają stabilizację.
Co do zasady lepsze są nosze zapewniające większą stabilność i usztywnienie, czyli twarde. Miękkie nosze łatwo się odkształcają, przez co ciało może się wyginać lub skręcać w trakcie transportu. W pytaniach testowych akcentuje się wybór podłoża sztywnego.
Zwykle nie jest to właściwy wybór przy podejrzeniu urazu kręgosłupa, bo pozycja siedząca i manewrowanie wózkiem sprzyjają ruchom kręgosłupa. Wózek jest narzędziem do transportu osób siedzących, a w urazach kręgosłupa dąży się do stabilizacji całego tułowia.
Co do zasady unika się przenoszenia, jeśli nie ma konieczności (np. brak bezpośredniego zagrożenia w miejscu zdarzenia). Jeśli jednak istnieje realne niebezpieczeństwo (pożar, ryzyko potrącenia), ewakuacja może być konieczna, ale powinna być wykonana możliwie stabilnie.
Alarmujące są: silny ból szyi lub pleców, drętwienie, zaburzenia czucia, osłabienie siły w kończynach, trudności w poruszaniu, a także sam mechanizm (duża prędkość, dachowanie). Nawet bez objawów warto zachować ostrożność, jeśli zdarzenie było poważne.
Najczęstsze błędy to: podnoszenie w pojedynkę, chwytanie za ręce i "ciągnięcie", sadzanie poszkodowanego "dla wygody" oraz wybór miękkiego podłoża. Wszystkie te działania zwiększają ryzyko zgięć i skrętów tułowia podczas ruchu.
Skup się na zasadach bezpieczeństwa, ocenie stanu poszkodowanego, wzywaniu pomocy oraz typowych urazach w warsztacie i wypadkach drogowych. Ucz się logiki: co minimalizuje ryzyko pogorszenia stanu (np. unieruchomienie), a co jest tylko "wygodne" lub pozornie pomocne.
Celem jest ograniczenie ruchów mogących pogłębić uraz, zwłaszcza gdy nie wiadomo, czy doszło do uszkodzenia struktur nerwowych. Stabilizacja zmniejsza ryzyko dodatkowych przemieszczeń w obrębie kręgosłupa podczas przenoszenia i zmiany pozycji poszkodowanego.
Przydatne są: apteczka z podstawowymi opatrunkami, rękawiczki jednorazowe, środki do dezynfekcji, koc, a także możliwość wezwania pomocy (telefon, instrukcja alarmowa). W kontekście urazów ważne jest też zapewnienie miejsca do bezpiecznego ułożenia poszkodowanego do czasu przyjazdu służb.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pierwszej pomocy dla szkół branżowych
  • Materiały szkoleniowe z BHP dotyczące udzielania pierwszej pomocy w zakładzie pracy
  • Kurs pierwszej pomocy (część: urazy, unieruchomienie, transport poszkodowanych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego