KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Trening pamięci i orientacji w przestrzeni powinien być wykorzystywany w szczególności w pracy z podopiecznymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening pamięci i orientacji w przestrzeni jest szczególnie przydatny w otępieniach, gdzie dochodzi do postępujących zaburzeń zapamiętywania oraz dezorientacji. W chorobie Alzheimera deficyty poznawcze należą do objawów wiodących, więc takie oddziaływania stanowią ważny element terapii zajęciowej i wsparcia funkcjonalnego.

Pełne wyjaśnienie:

Trening pamięci i orientacji w przestrzeni to oddziaływania ukierunkowane na podtrzymanie funkcji poznawczych oraz możliwie długie zachowanie samodzielności w codziennym funkcjonowaniu. W terapii zajęciowej obejmuje to m.in. ćwiczenia przypominania, pracę na rutynach dnia, korzystanie z zewnętrznych "podpowiedzi" (kalendarz, plan dnia, etykiety w otoczeniu) oraz zadania wzmacniające orientację w miejscu i kierunku.

Odpowiedź "z chorobą Alzheimera" jest właściwa, ponieważ w tej jednostce chorobowej typowe są narastające zaburzenia pamięci (zwłaszcza świeżej) oraz trudności w orientacji w przestrzeni i czasie. Zajęcia ukierunkowane na pamięć i orientację wspierają bezpieczeństwo oraz zmniejszają ryzyko zagubienia się, a także pomagają w utrzymaniu podstawowych aktywności dnia codziennego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w sformułowaniu "w szczególności":

  • "z chorobą Parkinsona" – dominują problemy ruchowe, spowolnienie i sztywność; zaburzenia poznawcze mogą się pojawiać, ale nie u każdego i nie zawsze są głównym celem terapii. Często priorytetem bywa trening sprawności, równowagi i czynności samoobsługowych.
  • "ze schizofrenią" – mogą występować deficyty poznawcze, ale typowe cele terapii zajęciowej częściej dotyczą funkcjonowania społecznego, aktywizacji, planowania dnia i podtrzymywania ról życiowych. Trening orientacji przestrzennej nie jest zwykle celem pierwszoplanowym.
  • "z depresją" – możliwe są trudności koncentracji i tzw. spowolnienie poznawcze, jednak podstawowym obszarem pracy jest aktywizacja, regulacja rytmu dnia, powrót do aktywności i podtrzymanie motywacji. Dezorientacja przestrzenna nie jest typowym objawem osiowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się sformułowania o orientacji w przestrzeni oraz pamięci, najczęściej chodzi o zaburzenia otępienne, a szczególnie o chorobę Alzheimera, gdzie te trudności są klinicznie charakterystyczne i narastające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw ćwiczeń i strategii wspierających zapamiętywanie oraz przypominanie informacji potrzebnych w codziennym życiu. Może obejmować np. pracę na rutynach dnia, kojarzenie, powtarzanie, a także używanie pomocy zewnętrznych (kalendarz, lista zadań), aby zwiększać samodzielność podopiecznego.
Dezorientacja zwiększa ryzyko zagubienia się, upadków i wycofania z aktywności. Ćwiczenia orientacji pomagają lepiej poruszać się w znanym otoczeniu, wzmacniają poczucie bezpieczeństwa i ułatwiają wykonywanie czynności dnia codziennego, co jest kluczowym celem terapii zajęciowej.
W chorobie Alzheimera typowe są narastające trudności z zapamiętywaniem nowych informacji, przypominaniem oraz orientacją w czasie i miejscu. Dlatego trening pamięci i wsparcie orientacji (np. tablice dnia, etykiety w domu) są praktycznymi narzędziami podtrzymywania funkcjonowania.
Tak, może być stosowany, zwłaszcza gdy pojawiają się zaburzenia uwagi lub pamięci. Jednak często pierwszoplanowe są cele związane z funkcjonowaniem ruchowym i samoobsługą. Na egzaminie warto odróżnić sytuacje, gdzie deficyty poznawcze są objawem wiodącym (np. otępienia).
W depresji częste są obniżona koncentracja i spowolnienie, ale zwykle nie dominuje dezorientacja w przestrzeni. W otępieniu częściej widać postępujące zaburzenia pamięci i orientacji wpływające na bezpieczeństwo. Terapeuta dobiera cele po ocenie funkcjonalnej i obserwacji w zadaniach.
To zdolność rozpoznawania miejsca, kierunków i drogi w otoczeniu (np. znalezienie pokoju, toalety, wyjścia). W praktyce terapeutycznej obejmuje też umiejętność korzystania ze wskazówek środowiskowych, utrzymania rutyn przejść i poruszania się bez dezorganizacji.
Pomocne są proste, czytelne oznaczenia (piktogramy), etykiety na drzwiach, plan dnia na tablicy, kontrastowe kolory oraz stałe rozmieszczenie przedmiotów. Ważna jest też powtarzalna rutyna przejść i ćwiczenie konkretnych tras, aby zmniejszyć dezorientację.
Bo to klasyczne skojarzenie kliniczne: w chorobie Alzheimera pamięć (zwłaszcza świeża) i orientacja pogarszają się postępująco i wpływają na samodzielność. Egzamin często sprawdza umiejętność dobrania oddziaływań terapeutycznych do dominujących trudności funkcjonalnych.
Częsty błąd to wybór każdej "choroby neurologicznej" zamiast tej, gdzie zaburzenia pamięci i orientacji są najbardziej typowe. Inny błąd to utożsamienie obniżonego nastroju z dezorientacją. Warto czytać słowa-klucze: pamięć + orientacja zwykle wskazują na otępienie.
Zwróć uwagę na treść: jeśli pojawia się "orientacja w przestrzeni" oraz "trening pamięci", to najczęściej chodzi o deficyty poznawcze i ryzyko dezorientacji, typowe dla otępień. W zaburzeniach psychicznych cele terapii zajęciowej częściej dotyczą aktywizacji, ról społecznych i organizacji dnia.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Trening pamięci i orientacji w przestrzeni jest szczególnie przydatny w otępieniach, gdzie dochodzi do postępujących zaburzeń zapamiętywania oraz dezorientacji."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Dementia fact sheet: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia (dostęp: 2026-03-01)
  • NICE Guideline NG97: Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers: https://www.nice.org.uk/guidance/ng97 (dostęp: 2026-03-01)
  • Alzheimer's Association – 10 Early Signs and Symptoms of Alzheimer's: https://www.alz.org/alzheimers-dementia/10_signs (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z terapii zajęciowej w demencji (strategie orientacji, adaptacja środowiska)
  • Podręczniki/neuropsychologia kliniczna: funkcje poznawcze, otępienia, trening poznawczy
  • Rekomendacje kliniczne dotyczące postępowania w otępieniach (sekcje o interwencjach niefarmakologicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego