KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 28.
U dorosłego pacjenta stwierdzono 3 powierzchnie zaatakowane próchnicą, 1 ząb usunięty i 2 powierzchnie wypełnione. Ile wynosi wartość wskaźnika próchnicy PUWp?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik PUWp (powierzchnie) sumuje liczbę powierzchni z próchnicą, powierzchni wypełnionych oraz powierzchnie przypisane zębom usuniętym z powodu próchnicy. U dorosłego ząb usunięty liczy się jako 5 powierzchni.
3+2+5=10. Dlatego wynik wskaźnika wynosi 10.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik PUW w wersji powierzchniowej (często porównywany do DMFS) służy do ilościowego opisu intensywności próchnicy nie przez liczbę zębów, lecz przez liczbę powierzchni zębowych objętych jej następstwami.

W zapisie PUWp poszczególne litery oznaczają sumowanie trzech składowych:

  • P – powierzchnie z aktywną próchnicą (powierzchnie "zaatakowane próchnicą"),
  • U – powierzchnie odpowiadające zębom usuniętym z powodu próchnicy,
  • W – powierzchnie wypełnione (po leczeniu ubytków próchnicowych).

W zadaniu podano: 3 powierzchnie próchnicowe oraz 2 powierzchnie wypełnione, co daje razem 5 powierzchni. Kluczowa jest interpretacja elementu "1 ząb usunięty". Ponieważ pytanie dotyczy wskaźnika powierzchniowego, usunięty ząb u dorosłego nie jest liczony jako "1", tylko jako liczba jego powierzchni brana do wskaźnika. W praktyce egzaminacyjnej przyjmuje się dla zęba bocznego u dorosłych 5 powierzchni.

Obliczenie:

  • powierzchnie próchnicowe: 3
  • powierzchnie wypełnione: 2
  • ząb usunięty: 5 powierzchni

Suma: 3 + 2 + 5 = 10, więc wskaźnik PUWp wynosi 10.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 6 lub 8 zwykle wynikają z policzenia zęba usuniętego jako 1 (3+1+2=6) albo zastosowania innego, nieuzasadnionego przelicznika. Wartość 12 sugeruje dodanie dodatkowych powierzchni, których w opisie przypadku nie ma (np. podwójne policzenie wypełnień albo błędne założenie większej liczby powierzchni dla usuniętego zęba).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wskaźnik dotyczy zębów czy powierzchni, bo to zmienia sposób uwzględniania zębów usuniętych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWp to wskaźnik intensywności próchnicy liczony dla powierzchni zębowych. Jest sumą powierzchni z próchnicą, powierzchni wypełnionych oraz powierzchni odpowiadających zębom usuniętym z powodu próchnicy. Pomaga porównywać stan uzębienia pacjentów i grup populacyjnych.
Należy zsumować: P (powierzchnie z próchnicą) + W (powierzchnie wypełnione) oraz dodać część U, czyli powierzchnie odpowiadające zębom usuniętym z powodu próchnicy. Kluczowe jest, że w wersji powierzchniowej "U" wymaga przelicznika na powierzchnie.
Ponieważ PUWp dotyczy powierzchni, a nie liczby zębów. Ząb usunięty jest "zamieniany" na liczbę jego powierzchni przyjmowaną w danym systemie liczenia. Dzięki temu wskaźnik oddaje zakres uszkodzeń bardziej szczegółowo niż wersja zębowa.
PUWz (zębowy) opisuje intensywność próchnicy liczbą zębów: z próchnicą, usuniętych i wypełnionych. PUWp (powierzchniowy) liczy analogicznie, ale dla powierzchni zębowych, przez co zwykle daje większe wartości i jest bardziej czuły na rozległość zmian w pojedynczym zębie.
Najczęstszy błąd to mechaniczne dodanie liczb z treści (np. 3+1+2) bez uwzględnienia, że "1 ząb usunięty" w wskaźniku powierzchniowym wymaga przeliczenia na powierzchnie. Drugi błąd to mylenie "powierzchni wypełnionych" z "liczbą zębów z wypełnieniem".
Wskaźniki PUW wykorzystuje się w ocenie stanu jamy ustnej podczas przeglądów, w działaniach profilaktycznych i edukacyjnych oraz przy monitorowaniu efektów programów profilaktyki. Ułatwiają też dokumentowanie potrzeb leczniczych i porównywanie wyników w kolejnych wizytach kontrolnych.
Wysoki PUWp oznacza, że pacjent ma dużo powierzchni objętych skutkami próchnicy: aktywne ubytki, liczne wypełnienia lub zęby usunięte z tego powodu. W praktyce sugeruje to większe ryzyko próchnicy i potrzebę wzmocnionej profilaktyki (higiena, dieta, fluoryzacja, kontrole).
Najczęściej PUWp ma tendencję do wzrostu, bo jest wskaźnikiem "skumulowanym" (uwzględnia skutki próchnicy z przeszłości, np. wypełnienia i ekstrakcje). Nie jest to jednak reguła absolutna: wartości zależą od dostępu do leczenia, profilaktyki, nawyków higienicznych i diety oraz sposobu rejestracji danych.
Wskazówką jest nazwa wskaźnika i sformułowania w treści. Jeśli pojawia się "powierzchnie", "powierzchnie wypełnione" lub zapis sugeruje wersję powierzchniową, należy liczyć powierzchnie. Gdy mowa o liczbie zębów z próchnicą/usuniętych/wypełnionych, zwykle chodzi o wersję zębową.
Warto opanować definicje składowych P/U/W oraz różnice między wersją zębową i powierzchniową. Ćwicz na krótkich opisach przypadków, zapisując najpierw dane do trzech "koszyków" (P, U, W), a dopiero potem sumując. Zawsze sprawdzaj, czy potrzebny jest przelicznik dla zęba usuniętego.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik PUWp (powierzchnie) sumuje liczbę powierzchni z próchnicą, powierzchni wypełnionych oraz powierzchnie przypisane zębom usuniętym z powodu próchnicy.

Źródła:

  • World Health Organization. Oral Health Surveys: Basic Methods. 5th edition. WHO, 2013 (rozdziały dot. wskaźników próchnicy DMF i zasad rejestracji).
  • World Health Organization. Oral Health Surveys: Basic Methods. 6th edition. WHO, 2022 (sekcje dotyczące pomiaru próchnicy i wskaźników DMF/DMFS).

Materiały:

  • Podręczniki z epidemiologii stomatologicznej omawiające wskaźniki PUW/DMF
  • Materiały WHO dotyczące wskaźników próchnicy w badaniach populacyjnych
  • Zadania rachunkowe z interpretacją PUW dla zębów i powierzchni (arkusze ćwiczeniowe do egzaminu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego