CPITN (Community Periodontal Index of Treatment Needs) to wskaźnik przesiewowy służący do oceny stanu przyzębia w wybranych obszarach jamy ustnej (sekstantach). Każdemu badanemu sekstantowi przypisuje się kod opisujący najpoważniejsze stwierdzone odchylenie w tym obszarze. W praktyce klinicznej (i na egzaminach) kluczowe jest kojarzenie kodów z typowymi objawami: krwawieniem, obecnością złogów oraz głębokością kieszonek.
Wyniki odpowiadające kodom 2 i 5 wskazują na krwawienie dziąseł po zgłębnikowaniu. Krwawienie po delikatnym sondowaniu jest objawem zapalenia dziąseł i sygnałem, że w danym miejscu konieczne są działania profilaktyczne (m.in. instruktaż higieny, eliminacja czynników retencyjnych płytki i kontrola).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "O kamieniu nazębnym poddziąsłowym" – obecność kamienia (zwłaszcza poddziąsłowego) jest powiązana z innymi kodami CPITN niż samo krwawienie. To częsty błąd: studenci utożsamiają każdy nieprawidłowy wynik z kamieniem, bo jest bardzo częstą przyczyną zapalenia, ale nie jest synonimem wyniku 2 i 5.
- "O zdrowym przyzębiu" – zdrowe przyzębie oznacza brak krwawienia i innych cech zapalenia; w CPITN byłby to wynik odpowiadający stanowi prawidłowemu, a nie kody 2 i 5.
- "O kieszonkach dziąsłowych powyżej 6 mm" – kieszonki >6 mm dotyczą cięższego zaawansowania choroby przyzębia i są kodowane osobno. W pytaniu chodzi o informację wynikającą z kodów 2 i 5, a nie o najgłębsze kieszonki.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj w myśleniu sekstant (obszar, gdzie mierzysz) od kodu (wynik). Pytanie dotyczy znaczenia wyniku, a nie lokalizacji w jamie ustnej.
