Śpiączka kwasicza (ketonowa), nazywana też cukrzycową kwasicą ketonową (DKA), jest ostrym powikłaniem cukrzycy wynikającym przede wszystkim z niedoboru insuliny. Gdy insuliny jest za mało (np. dawkę pominięto albo podano zbyt małą), glukoza nie jest prawidłowo wykorzystywana przez komórki, rośnie jej stężenie we krwi, a organizm przechodzi na alternatywne źródła energii.
W praktyce oznacza to nasilony rozpad tłuszczów i powstawanie ciał ketonowych, co prowadzi do kwasicy metabolicznej. Jednym z charakterystycznych sygnałów jest zapach acetonu w oddechu. Często współistnieją też cechy odwodnienia (np. suchość skóry i błon śluzowych) oraz osłabienie.
Dlatego odpowiedź "podania zbyt małej dawki insuliny" jest właściwa: to typowy mechanizm wyzwalający DKA, zwłaszcza przy jednoczesnej chorobie, infekcji lub błędach w insulinoterapii.
Pozostałe propozycje odnoszą się bardziej do ryzyka hipoglikemii niż kwasicy ketonowej. "Podania zbyt dużej dawki insuliny" może doprowadzić do spadku glikemii i zaburzeń świadomości, ale nie jest typową przyczyną ketonemii z zapachem acetonu. Podobnie "spożycie zbyt ubogiego posiłku" oraz "nadmierny, nieoczekiwany wysiłek fizyczny" w połączeniu z insuliną sprzyjają niedocukrzeniu. Na egzaminie warto kojarzyć: ketony i aceton → niedobór insuliny → hiperglikemia/kwasica, a nie "za dużo insuliny".
W pracy opiekunki środowiskowej kluczowe jest szybkie rozpoznanie niepokojących objawów, zapewnienie bezpieczeństwa podopiecznemu i wezwanie pomocy medycznej, zamiast samodzielnego korygowania dawek leków.
