KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
U osoby po przebytym udarze mózgu, która ma problemy z pisaniem i wykonywaniem ruchów precyzyjnych, występuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania celowych, wyuczonych czynności ruchowych mimo zachowanej siły mięśni. Po udarze może objawiać się trudnością w pisaniu oraz w ruchach precyzyjnych (np. manipulacji palcami). Agnozja dotyczy rozpoznawania bodźców, dyzartria artykulacji, a dysleksja czytania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na trudność wykonywania ruchów celowych i precyzyjnych oraz problem z pisaniem po udarze. Taki zestaw objawów jest typowy dla apraksji, czyli zaburzenia programowania (planowania) i realizacji wyuczonych czynności ruchowych. Kluczowe jest to, że w apraksji sama siła i zakres ruchu mogą być względnie zachowane, a problem dotyczy tego, że osoba nie potrafi prawidłowo zorganizować sekwencji ruchów potrzebnych do wykonania zadania (np. pisania, zapinania guzików, używania sztućców).

Odpowiedź "agnozja" nie pasuje, ponieważ agnozja dotyczy trudności rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, dźwięków, twarzy) przy prawidłowym działaniu narządów zmysłów. Sama informacja o kłopotach z pisaniem i ruchami precyzyjnymi nie sugeruje zaburzeń rozpoznawania.

Odpowiedź "dyzartria" jest nieadekwatna, bo dyzartria odnosi się do mowy (zaburzeń artykulacji wynikających z nieprawidłowej pracy mięśni odpowiedzialnych za mówienie). W treści nie ma problemów z wymawianiem głosek ani zrozumiałością mowy, tylko z czynnościami manualnymi.

Odpowiedź "dysleksja" również nie odpowiada opisowi, ponieważ dysleksja to specyficzne trudności w czytaniu (zwykle rozwojowe), a nie typowy termin na poudarowe problemy z wykonywaniem ruchów ręki czy z samą czynnością pisania jako zaplanowaną sekwencją ruchów.

W praktyce pracy asystenta ważne jest obserwowanie, czy trudność wynika z osłabienia/niedowładu, czy z dezorganizacji czynności. W apraksji pomagają: instrukcje krok po kroku, demonstracja, więcej czasu, uproszczenie zadania oraz dobór pomocy ułatwiających chwyt i precyzję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania celowych, wyuczonych czynności ruchowych. Po udarze osoba może mieć trudność z wykonaniem złożonego ruchu (np. pisania), mimo że rozumie polecenie i ma zachowaną siłę. Pomaga trening czynności i wskazówki krok po kroku.
W niedowładzie problemem jest głównie siła i zakres ruchu, a w apraksji — organizacja ruchu i sekwencji czynności. Osoba może poruszać ręką, ale nie potrafi "ułożyć" ruchów do zadania (np. trzyma długopis, lecz nie potrafi pisać). W praktyce potrzebna jest obserwacja funkcjonalna.
Pisanie to złożona czynność wymagająca zaplanowania wielu drobnych ruchów dłoni i palców. W apraksji mózg ma trudność z uruchomieniem właściwego "programu ruchowego", więc czynność staje się chaotyczna lub niemożliwa do wykonania. Udar może uszkodzić obszary odpowiedzialne za takie programy.
Agnozja to zaburzenie rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, dźwięków, twarzy) przy prawidłowym czuciu/wzroku/słuchu. Jeśli osoba ma głównie problem z wykonaniem precyzyjnych ruchów i pisaniem, bez informacji o trudnościach w rozpoznawaniu, agnozja jest mniej prawdopodobnym wyjaśnieniem.
Dyzartria to zaburzenie artykulacji wynikające z nieprawidłowej pracy mięśni mowy. Po udarze mowa bywa bełkotliwa, niewyraźna, wolniejsza, a osoba ma trudność z wymawianiem głosek. To nie jest typowe rozpoznanie dla problemów z pisaniem i ruchami precyzyjnymi rąk.
Termin "dysleksja" najczęściej dotyczy trudności rozwojowych w czytaniu. Po udarze częściej mówi się o zaburzeniach nabytych (np. dotyczących języka lub czytania), ale sama treść pytania opisuje przede wszystkim problem manualny i pisanie jako czynność ruchową. Dlatego w tym kontekście dysleksja jest nietrafna.
Trudne mogą być czynności wymagające sekwencji ruchów: pisanie, zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł, używanie sztućców, mycie zębów czy obsługa telefonu. Często osoba wie, co chce zrobić, ale nie potrafi prawidłowo wykonać ruchów. Wsparcie polega na upraszczaniu i pokazywaniu czynności.
Pomocne jest prowadzenie czynności krok po kroku, spokojne tempo, demonstracja ruchu, ograniczenie bodźców rozpraszających i organizacja stanowiska pracy. Warto proponować pomoce ułatwiające chwyt (grubsze długopisy, nakładki) i zgłaszać obserwacje terapeucie zajęciowemu lub fizjoterapeucie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z udarem (np. dyzartria), zamiast analizy opisu funkcji. Inny błąd to utożsamienie każdej trudności z ruchem z niedowładem. Warto zapamiętać: apraksja = plan ruchu, agnozja = rozpoznawanie, dyzartria = artykulacja.
Ucz się definicji i łącz je z funkcją: mowa, rozpoznawanie, plan ruchu, czytanie/pisanie. Ćwicz na krótkich opisach przypadków i zaznaczaj słowa-klucze (np. "ruchy precyzyjne", "niewyraźna mowa"). Pomaga też tworzenie własnych przykładów czynności dnia codziennego dla każdego zaburzenia.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania celowych, wyuczonych czynności ruchowych mimo zachowanej siły mięśni."

Źródła:

  • MSD Manuals (Professional Edition), hasło: "Apraxia" (opis definicji i objawów) — https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/cranial-and-peripheral-nerve-disorders/apraxia - dostęp: 2026-03-02
  • MedlinePlus, hasło: "Apraxia" (definicja i charakterystyka zaburzenia) — https://medlineplus.gov/ency/article/001200.htm - dostęp: 2026-03-02
  • NHS (UK), hasło: "Dysarthria" (czym jest dyzartria) — https://www.nhs.uk/conditions/dysarthria/ - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy neurologii funkcjonalnej dla opiekunów/asystentów osób z niepełnosprawnością (skrypty dydaktyczne)
  • Materiały z terapii zajęciowej dotyczące treningu czynności dnia codziennego po udarze
  • Słowniki/kompendia terminologii medycznej (hasła: apraksja, agnozja, dyzartria, dysleksja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego