KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 24.
U pacjenta po amputacji powyżej stawu kolanowego zmniejszenie przykurczów osiąga się przez połączenie masażu klasycznego z ćwiczeniami wzmacniającymi mięśnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po amputacji uda kikut ma skłonność do przykurczu zgięciowo‑odwodzeniowego w stawie biodrowym.
Aby go zmniejszać, rozluźnia się masażem mięśnie skracające (zginacze i odwodziciele), a ćwiczeniami wzmacnia ich antagonistów: prostowniki biodra oraz przywodziciele uda. To ułatwia późniejsze protezowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Po amputacji powyżej stawu kolanowego (amputacja uda) kikut często ustawia się w zgięciu i odwiedzeniu w stawie biodrowym. Wynika to z przewagi zginaczy biodra i odwodzicieli nad osłabionymi antagonistami oraz z nawykowych pozycji (długie siedzenie, układanie kikuta na boku). Taki przykurcz utrudnia prawidłowe dopasowanie leja protezy i naukę chodu.

W postępowaniu usprawniającym łączy się techniki rozluźniające z ćwiczeniami czynnymi. Masaż klasyczny pomaga zmniejszać napięcie i bolesność mięśni, które mają tendencję do skrócenia. Równolegle ćwiczeniami wzmacnia się mięśnie przeciwstawne do kierunku przykurczu: przeciw zgięciu wzmacnia się prostowniki biodra, a przeciw odwiedzeniu wzmacnia się przywodziciele uda. To sprzyja utrzymaniu osi kończyny, lepszej stabilizacji miednicy i przygotowaniu do protezowania.

Odpowiedź 'prostowniki i przywodziciele uda.' jest więc prawidłowa. Odpowiedź 'zginacze i przywodziciele uda.' jest błędna, bo wzmacnianie zginaczy może pogłębiać przykurcz zgięciowy. Odpowiedź 'prostowniki i odwodziciele uda.' jest błędna, ponieważ wzmacnianie odwodzicieli sprzyja utrwalaniu ustawienia odwiedzeniowego. Odpowiedź 'zginacze i odwodziciele uda.' jest błędna, bo wzmacnia obie grupy dominujące w typowym wzorcu przykurczu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ograniczenie ruchu, w którym kikut ma tendencję do ustawiania biodra w zgięciu i odwiedzeniu. Powstaje m.in. przez nierównowagę mięśni i nawykowe pozycje. Taki przykurcz utrudnia dopasowanie protezy i pogarsza warunki do nauki chodu.
Jeśli dominuje ustawienie w odwiedzeniu, to mięśnie odwodzące "ciągną" kikut na zewnątrz. Aby temu przeciwdziałać, wzmacnia się przywodziciele uda, czyli mięśnie wykonujące ruch przeciwny. W praktyce pomaga to lepiej ustawić kikut do protezowania.
Antagonistami zginaczy biodra są prostowniki biodra, czyli mięśnie wykonujące wyprost. W kontekście amputacji uda wzmacnianie prostowników ma sens szczególnie wtedy, gdy pojawia się tendencja do przykurczu zgięciowego, np. przy długim siedzeniu.
Masaż klasyczny wspiera terapię przez rozluźnianie tkanek o podwyższonym napięciu, poprawę ukrwienia i zmniejszanie bolesności. W praktyce ułatwia to późniejsze rozciąganie mięśni skróconych oraz wykonywanie ćwiczeń czynnych bez nadmiernego dyskomfortu.
Gdy wzmacnia się mięśnie, które już dominują w niekorzystnym ustawieniu. Przykład: przy tendencji do odwiedzenia biodra wzmacnianie odwodzicieli może utrwalać przykurcz. Zasada praktyczna: rozluźniaj i rozciągaj to, co skrócone, a wzmacniaj antagonistów.
Najpierw określ kierunek przykurczu (np. zgięcie, odwiedzenie). Mięśnie działające w tym kierunku zwykle wymagają rozluźniania i rozciągania. Mięśnie wykonujące ruch przeciwny (antagoniści) częściej wymagają wzmacniania, by odzyskać równowagę.
Przykurcze w biodrze utrudniają ustawienie kikuta w osi, pogarszają warunki do dopasowania leja protezy i mogą zaburzać wzorzec chodu. W praktyce pacjent może kompensować ruchem miednicy i kręgosłupa, co zwiększa ryzyko przeciążeń i bólu.
Tak. Długie siedzenie sprzyja ustawieniu biodra w zgięciu, co może utrwalać tendencję do przykurczu zgięciowego. W edukacji pacjenta ważne jest urozmaicanie pozycji, odpowiednie ułożenie kikuta oraz wykonywanie ćwiczeń przeciwdziałających zgięciu.
Najczęściej myli się mięśnie dominujące w przykurczu z mięśniami, które należy wzmacniać. Drugi błąd to pomylenie pojęć odwodzenie i przywodzenie. Pomaga metoda: najpierw nazwij ruch w przykurczu, potem wybierz mięśnie wykonujące ruch przeciwny.
Ucz się schematów: typowe przykurcze, kierunki ustawień i zasada agonista–antagonista. Powtórz anatomię biodra i uda oraz cele masażu w rehabilitacji. Na testach trenuj analizę: co jest skrócone → rozluźnij, co jest osłabione → wzmocnij.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że to ułatwia późniejsze protezowanie.

Źródła:

  • Kwolek A. (red.), "Rehabilitacja medyczna", część dotycząca amputacji kończyn dolnych i profilaktyki przykurczów (wskazane w kontekście zadania).
  • Milanowska K., "Kinezyterapia", dział dotyczący usprawniania po amputacjach kończyn dolnych (wskazane w kontekście zadania).

Materiały:

  • Podręczniki rehabilitacji medycznej (działy: amputacje kończyn dolnych, profilaktyka przykurczów)
  • Podręczniki kinezyterapii (dobór ćwiczeń wzmacniających i rozciągających po amputacji)
  • Atlas anatomii mięśni kończyny dolnej (przywodziciele, prostowniki biodra)

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego