W zespole retrakcyjnym typu I (często opisywanym jako zespół Duane’a typu I) kluczowe jest skojarzenie ustawienia oczu w pozycji pierwotnej z tym, w którym kierunku spojrzenia pojawiają się objawy retrakcyjne.
Typowy obraz kliniczny typu I obejmuje przede wszystkim ograniczenie odwodzenia, dlatego w pozycji pierwotnej często obserwuje się zez zbieżny (czasem również ortoforię, zależnie od nasilenia i kompensacji ustawienia głowy). Bardzo charakterystyczne jest to, że podczas przywodzenia oka dochodzi do współskurczu mięśni gałkoruchowych, co daje dwa klasyczne objawy: zwężenie szpary powiekowej oraz retrakcję gałki ocznej (gałka "cofa się" do oczodołu).
Dlatego prawidłowa odpowiedź łączy trzy elementy w spójną całość: (1) zez zbieżny lub ortoforia w pozycji pierwotnej oraz (2) zwężenie szpary powiekowej i (3) retrakcja gałki ocznej pojawiające się podczas przywodzenia.
Pozostałe odpowiedzi zawierają typowe pułapki:
- Warianty z informacją, że zwężenie szpary i retrakcja występują podczas odwodzenia – to nie jest klasyczny mechanizm dla typu I i przeczy najważniejszej cesze objawów retrakcyjnych.
- Warianty z zezem rozbieżnym w pozycji pierwotnej – taki obraz nie pasuje do typowego ustawienia w typie I, gdzie dominującym problemem jest odwodzenie i wynikająca z tego tendencja do ustawienia zbieżnego (albo kompensowana ortoforia).
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: "typ I: pierwotnie raczej zbieżnie lub prosto, a retrakcja i zwężenie szpary przy przywodzeniu". Dodatkowo zawsze kontroluj, czy czytasz uważnie kierunek ruchu (przywodzenie vs odwodzenie), bo to najczęstsze źródło pomyłek.
