KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 22.
U podopiecznego doszło do masywnego krwawienia z pękniętego żylaka podudzia. Opiekun udzielając pomocy przedmedycznej, powinien ułożyć kończynę dolną podopiecznego powyżej poziomu ciała i założyć mu opatrunek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy masywnym krwawieniu z kończyny najważniejsze jest szybkie tamowanie krwi przez ucisk bezpośredni.
Dlatego właściwy jest opatrunek uciskowy, który wytwarza stały nacisk na miejsce krwawienia. Opatrunek osłaniający nie hamuje krwotoku, a unieruchamiający służy głównie przy urazach kości i stawów.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku masywnego krwawienia (także z pękniętego żylaka podudzia) priorytetem pierwszej pomocy jest jak najszybsze ograniczenie utraty krwi. Najskuteczniejszą i podstawową metodą jest ucisk bezpośredni na ranę, a następnie stabilne utrzymanie ucisku poprzez opatrunek uciskowy. Uniesienie kończyny powyżej poziomu serca może zmniejszać napływ krwi i ułatwiać kontrolę krwotoku, ale nie zastępuje ucisku.

Odpowiedź "uciskowy" jest poprawna, ponieważ taki opatrunek ma za zadanie wywierać stały nacisk na miejsce krwawienia (zwykle warstwa chłonna na ranę + element dociskowy + bandaż utrzymujący). To bezpośrednio odpowiada na problem: krew wypływa intensywnie i trzeba ją mechanicznie zatrzymać.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "osłaniający" – jego główną funkcją jest ochrona rany przed zabrudzeniem i ograniczenie kontaktu z otoczeniem. Może być stosowany przy niewielkich krwawieniach lub otarciach, ale przy masywnym krwotoku jest niewystarczający, bo nie zapewnia odpowiedniego ucisku.
  • "unieruchamiający" – stosuje się go głównie przy podejrzeniu złamania, skręcenia lub innego urazu narządu ruchu. Unieruchomienie samo w sobie nie jest metodą tamowania krwotoku z żylaka; może wręcz opóźnić właściwe działanie, jeśli odciąga uwagę od ucisku.
  • "procowy" – nie jest standardowym, powszechnie używanym rodzajem opatrunku w procedurach pierwszej pomocy w kontekście tamowania masywnego krwawienia. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, że liczy się ucisk.

W praktyce opiekun powinien też zadbać o bezpieczeństwo, ocenić stan podopiecznego (objawy wstrząsu), wezwać pomoc, a po założeniu opatrunku kontrolować, czy krwawienie ustępuje i czy opatrunek nie przesiąka. Jeśli krwotok nadal jest obfity, konieczna jest eskalacja działań zgodna z zasadami pierwszej pomocy i pilna pomoc medyczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Opatrunek uciskowy to opatrunek, który wywiera stały nacisk na miejsce krwawienia, aby je ograniczyć lub zatrzymać.

Stosuje się go przede wszystkim przy silnym krwotoku zewnętrznym z kończyny, gdy sam gazik/osłona rany nie wystarcza.

Masywne krwawienie sugeruje: szybkie przesiąkanie opatrunku, intensywny wypływ krwi, trudność w opanowaniu krwotoku oraz pogarszanie samopoczucia (osłabienie, bladość, poty).

W takiej sytuacji priorytetem jest ucisk i pilne wezwanie pomocy.

Opatrunek osłaniający głównie chroni ranę, ale nie zapewnia odpowiedniej siły nacisku.

Przy krwotoku liczy się mechaniczne zamknięcie naczyń i ograniczenie wypływu krwi, co daje ucisk bezpośredni oraz opatrunek uciskowy utrzymujący nacisk przez dłuższy czas.

Typowe błędy to: zbyt słaby ucisk, zbyt luźne bandażowanie, brak kontroli czy krwawienie ustało oraz zdejmowanie pierwszej warstwy opatrunku, gdy przesiąka.

W praktyce trzeba utrzymać ucisk i oceniać, czy opatrunek skutecznie hamuje krwotok.

Nie. Uniesienie kończyny może zmniejszać napływ krwi, ale przy intensywnym krwotoku samo uniesienie jest zwykle niewystarczające.

Kluczowe jest tamowanie krwawienia uciskiem (ucisk bezpośredni i opatrunek uciskowy) oraz obserwacja stanu podopiecznego.

Jeśli opatrunek przesiąka, zwykle nie powinno się go odrywać, bo może to nasilić krwawienie.

Należy zwiększyć ucisk (np. dołożyć kolejną warstwę i mocniej zabandażować) oraz pilnie zorganizować pomoc medyczną, szczególnie u osoby starszej.

Wezwanie pomocy jest zasadne zawsze, gdy krwawienie jest obfite, nie daje się szybko opanować uciskiem, lub pojawiają się objawy osłabienia (zawroty głowy, bladość, zimny pot).

U seniorów ryzyko powikłań jest większe, więc nie należy zwlekać.

Opiekun powinien zadbać o własne bezpieczeństwo: użyć rękawiczek jednorazowych, a gdy ich brak – zastosować barierę zastępczą (np. folia).

Po udzieleniu pomocy konieczna jest higiena rąk i bezpieczne usunięcie materiałów zabrudzonych krwią, zgodnie z procedurami placówki.

Pęknięty żylak może powodować nagłą i dużą utratę krwi, a u osób starszych rezerwy organizmu są mniejsze.

Dodatkowo częstsze bywają choroby współistniejące oraz leki wpływające na krzepnięcie. Dlatego szybkie tamowanie krwi i obserwacja objawów pogorszenia są kluczowe.

Skup się na schematach postępowania: ocena bezpieczeństwa, rozpoznanie zagrożenia życia, wezwanie pomocy i działania celowane (np. ucisk przy krwotoku).

Ćwicz praktycznie zakładanie opatrunku uciskowego i ucz się rozróżniać rodzaje opatrunków oraz ich zastosowanie w typowych sytuacjach opiekuńczych.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy masywnym krwawieniu z kończyny najważniejsze jest szybkie tamowanie krwi przez ucisk bezpośredni.Dlatego właściwy jest opatrunek uciskowy, który wytwarza stały nacisk na miejsce krwawienia.

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First Aid, rozdział dotyczący krwawień i opatrywania ran (2021).
  • International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC), International first aid and resuscitation guidelines 2020, część: Bleeding and wounds (2020).

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (krwotoki i opatrunki)
  • Wytyczne organizacji resuscytacyjnych dotyczące pierwszej pomocy
  • Ćwiczenia praktyczne: zakładanie opatrunku uciskowego na kończynę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego