KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 4.
U podopiecznego w wyniku urazu rdzenia kręgowego wystąpił niedowład kończyn dolnych. Stan ten nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Paraplegia oznacza porażenie/niedowład dotyczący obu kończyn dolnych, często jako następstwo uszkodzenia rdzenia kręgowego.
Triplegia obejmuje trzy kończyny, hemiplegia jedną stronę ciała (ręka i noga), a monoplegia tylko jedną kończynę.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie zakresu porażenia/niedowładu w neurologii opiera się na tym, ile kończyn (lub jaka część ciała) jest objęta zaburzeniem ruchu. W sytuacji, gdy po urazie rdzenia kręgowego występuje niesprawność ruchowa obu kończyn dolnych, właściwym terminem jest paraplegia (para- = "dwie", -plegia = porażenie).

To pojęcie ma znaczenie praktyczne w opiece: pozwala szybko zrozumieć, że pacjent może wymagać wsparcia w przemieszczaniu się, transferach (łóżko–wózek), profilaktyce odleżyn oraz w samoobsłudze, ale jednocześnie nie przesądza automatycznie o sprawności kończyn górnych. Dlatego w dokumentacji klinicznej często spotyka się dodatkowe informacje, np. o sile mięśniowej, czuciu czy spastyczności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Triplegia dotyczy zaburzeń ruchu obejmujących trzy kończyny (np. obie nogi i jedną rękę). Nie pasuje, gdy problem dotyczy wyłącznie kończyn dolnych jako pary.
  • Hemiplegia oznacza porażenie/niedowład połowy ciała, typowo jednej ręki i jednej nogi po tej samej stronie (często po udarze). To inny wzorzec niż obustronne zajęcie kończyn dolnych.
  • Monoplegia odnosi się do niesprawności ruchowej jednej kończyny (np. tylko jednej nogi). Opis "kończyn dolnych" wskazuje na zajęcie obu, więc monoplegia odpada.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz kończyny objęte problemem (1 = mono-, 2 = para-, 3 = tri-), a dopiero potem sprawdź, czy chodzi o "połowę ciała" (hemi-). Takie uporządkowanie zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z podobnego brzmienia terminów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Paraplegia to porażenie lub znaczny niedowład obejmujący dwie kończyny, najczęściej obie kończyny dolne. Często wynika z uszkodzenia rdzenia kręgowego i wiąże się z ograniczeniem chodzenia oraz potrzebą wsparcia w transferach i samoobsłudze.
Paraplegia dotyczy zwykle obu nóg. Hemiplegia obejmuje połowę ciała, najczęściej rękę i nogę po tej samej stronie. W praktyce hemiplegia bywa typowa dla udaru, a paraplegia częściej dla urazu rdzenia.
Monoplegia oznacza porażenie/niedowład dotyczący jednej kończyny (np. tylko jednej nogi albo tylko jednej ręki). To ważne w planowaniu opieki, bo zakres wsparcia będzie zwykle mniejszy niż przy zajęciu dwóch lub więcej kończyn.
Triplegia to porażenie/niedowład obejmujący trzy kończyny (np. obie nogi i jedną rękę). Może pojawiać się w niektórych uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego. W odróżnieniu od paraplegii nie ogranicza się do samej pary kończyn.
Rdzeń kręgowy przewodzi sygnały nerwowe między mózgiem a ciałem. Gdy dojdzie do uszkodzenia na poziomie, który odcina lub znacznie osłabia przewodzenie do kończyn dolnych, pojawia się porażenie/niedowład obu nóg, czyli obraz zgodny z paraplegią.
Najpierw "policz zakres": mono- = jedna kończyna, para- = dwie kończyny (często obie nogi), tri- = trzy kończyny. Hemi- nie oznacza liczby kończyn, tylko połowę ciała (jedna strona).
W praktyce klinicznej zakres może być różny: od znacznego osłabienia siły po całkowite porażenie. W opiece ważne jest nie tylko samo rozpoznanie, ale też poziom samodzielności pacjenta, ryzyko upadków, potrzeba transferów i profilaktyka powikłań.
Częste wyzwania to: bezpieczne transfery, właściwe pozycjonowanie, profilaktyka odleżyn, zapobieganie przykurczom, wsparcie w toalecie i higienie oraz dobór sprzętu (np. wózek). Opiekun powinien działać zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego.
Określenia hemiplegia używa się, gdy niesprawność dotyczy jednej strony ciała (ręka i noga po tej samej stronie). Jeśli problem dotyczy obu nóg, typowe jest użycie terminu paraplegia. Kluczowe jest więc rozpoznanie wzorca zajęcia.
Ucz się w schemacie: prefiks (mono/para/tri/hemi) + co oznacza w ciele. Rób krótkie fiszki i ćwicz na opisach przypadków: "jedna kończyna", "połowa ciała", "obie nogi". Na egzaminie czytaj uważnie, czy opis dotyczy kończyn, czy strony ciała.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że paraplegia oznacza porażenie/niedowład dotyczący obu kończyn dolnych, często jako następstwo uszkodzenia rdzenia kręgowego.

Źródła:

  • ICD-10 Version:2019, dział G80–G83 (m.in. G82 Paraplegia and tetraplegia) – https://icd.who.int/browse10/2019/en#/G80-G83 (dostęp: 2026-02-18)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), hasło: "Paraplegia" – https://medlineplus.gov/ency/article/000600.htm (dostęp: 2026-02-18)
  • Merriam-Webster Medical Dictionary, hasła: "paraplegia", "hemiplegia", "monoplegia", "triplegia" – https://www.merriam-webster.com/medical/paraplegia (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik rehabilitacji/neurologii opisujący rodzaje porażeń i niedowładów (rozdział o uszkodzeniach rdzenia)
  • Słownik terminów medycznych (hasła: paraplegia, hemiplegia, monoplegia, triplegia)
  • Materiały edukacyjne z zakresu opieki długoterminowej nad osobą z uszkodzeniem rdzenia kręgowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego