KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 9.
U podopiecznego występuje niedowład połowiczy prawostronny i afazja ruchowa. W planie pomocy opiekunka powinna w szczególności uwzględnić:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedowład połowiczy prawostronny ogranicza samodzielność w ADL (higiena, ubieranie, poruszanie się), a afazja ruchowa utrudnia mówienie.
Dlatego plan pomocy powinien akcentować bezpieczną pomoc w czynnościach dnia codziennego oraz systematyczne wspieranie rehabilitacji i ćwiczeń logopedycznych, zgodnie z zaleceniami specjalistów.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z prawostronnym niedowładem połowiczym typowe są trudności z poruszaniem się, utrzymaniem równowagi, chwytaniem i wykonywaniem precyzyjnych ruchów po stronie prawej. W praktyce przekłada się to na ograniczenia w czynnościach dnia codziennego (ADL), takich jak mycie, ubieranie, korzystanie z toalety, przygotowanie do posiłku czy bezpieczne przemieszczanie się. W planie pomocy szczególnie ważne są więc: asekuracja, właściwa organizacja otoczenia i wspieranie samodzielności w możliwym zakresie.

Afazja ruchowa (zaburzenia ekspresji mowy) oznacza, że podopieczny może rozumieć więcej, niż potrafi powiedzieć, ale ma trudność z wypowiadaniem słów i zdań. Z tego powodu kluczowe jest uwzględnienie zajęć logopedycznych oraz codziennego, cierpliwego wspierania komunikacji (czas na odpowiedź, proste pytania, alternatywne formy porozumiewania się), zgodnie z zaleceniami logopedy.

Najbardziej adekwatny zestaw działań to więc: pomoc w ADL oraz wspomaganie w rehabilitacji (usprawnianie funkcji ruchowych, zapobieganie przykurczom, trening chodu/transferów) i wspomaganie w logopedii (ćwiczenia mowy i komunikacji). To odpowiada bezpośrednio na dwa główne problemy: deficyt ruchowy i deficyt mowy.

  • Propozycja z "organizowaniem grup wsparcia" jest mniej trafna, bo nie odpowiada wprost na pilne ograniczenia funkcjonalne wynikające z niedowładu i afazji oraz często wykracza poza podstawowy, indywidualny plan opieki domowej.
  • Opcja zawierająca "wspomaganie w nauce nowego zawodu" jest nieadekwatna do sytuacji zdrowotnej; choć przygotowanie posiłków czy proste ćwiczenia mogą być elementem wsparcia, to ten dodatkowy składnik czyni całość niewłaściwą jako priorytet planu.
  • "Organizacja spotkań towarzyskich i zajęć sportowych" może wspierać dobrostan, ale w tym przypadku nie jest działaniem pierwszoplanowym wobec rehabilitacji, bezpieczeństwa i terapii mowy.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach najpierw powiąż objawy z konsekwencjami (ruch → ADL i rehabilitacja; mowa → logopedia), a dopiero potem oceniaj, które działania są priorytetowe i realne w roli opiekunki środowiskowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład połowiczy prawostronny to osłabienie siły i sprawności ruchów prawej strony ciała. W opiece oznacza to częstsze problemy z chodzeniem, transferami, utrzymaniem równowagi oraz wykonywaniem czynności precyzyjnych (np. zapinanie guzików), więc plan pomocy musi uwzględniać asekurację i wspieranie samodzielności.
Afazja ruchowa to zaburzenie mowy polegające głównie na trudnościach w mówieniu (tworzeniu wypowiedzi), przy często lepszym rozumieniu. W praktyce podopieczny może odpowiadać krótko, z wysiłkiem lub gestem. Opiekunka powinna dawać czas, zadawać proste pytania i wspierać ćwiczenia zalecone przez logopedę.
Priorytety to bezpieczeństwo i funkcjonowanie: asekuracja przed upadkiem, pomoc w higienie, ubieraniu i jedzeniu, organizacja przestrzeni (usuniecie przeszkód), a także wspieranie rehabilitacji zaleconej przez fizjoterapeutę. Ważne jest też zachęcanie do wykonywania czynności samodzielnie w możliwym zakresie, bez wyręczania.
Rehabilitacja jest kluczowa, bo pomaga odzyskiwać sprawność po uszkodzeniu układu nerwowego, uczy kompensacji i zmniejsza ryzyko powikłań (np. przykurczów, ograniczenia ruchomości, zaników mięśni). Opiekunka nie zastępuje fizjoterapeuty, ale wspiera regularność ćwiczeń i stosowanie zaleceń w codziennych sytuacjach.
Opiekunka może przypominać o ćwiczeniach zaleconych przez logopedę, ćwiczyć krótkie, proste dialogi, stosować komunikację wspomagającą (gesty, obrazki, kartki), dbać o spokojne tempo rozmowy i ograniczać hałas. Ważne jest wzmacnianie motywacji i unikanie poprawiania w sposób zawstydzający podopiecznego.
Częste błędy to mówienie zbyt szybko, zadawanie wielu pytań naraz, przerywanie i "odpowiadanie za podopiecznego", traktowanie trudności mowy jak braku rozumienia oraz unikanie kontaktu. Lepsze jest krótkie zdanie, jedna myśl na raz, pytania zamknięte, cierpliwość i potwierdzanie zrozumienia.
Może być ważne dla nastroju i zapobiegania izolacji, ale zwykle nie jest priorytetem w porównaniu z pomocą w ADL, bezpieczeństwem, rehabilitacją i terapią mowy. Najpierw trzeba zadbać o funkcjonowanie i usprawnianie, a dopiero potem planować aktywności społeczne dostosowane do możliwości i zaleceń specjalistów.
Realne zadania opiekunki środowiskowej są związane z codziennym funkcjonowaniem: higiena, odżywianie, ubieranie, bezpieczne przemieszczanie, przypominanie zaleceń i wspieranie terapii prowadzonej przez specjalistów. Jeśli w odpowiedzi pojawiają się działania instytucjonalne lub nieadekwatne (np. "nauka nowego zawodu"), to sygnał ostrzegawczy.
Logopedię uwzględnia się zawsze, gdy występują zaburzenia mowy lub komunikacji (np. afazja) albo problemy z połykaniem, jeśli są rozpoznane. W planie pomocy domowej ważne jest zapewnienie warunków do ćwiczeń, wspieranie regularności i właściwej komunikacji na co dzień, a nie tylko podczas wizyty terapeuty.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj deficyt z opisu, (2) przełóż go na potrzeby w ADL i bezpieczeństwie, (3) dobierz współpracę z rehabilitacją/logopedią, (4) odrzuć elementy nieadekwatne lub wykraczające poza realny plan opieki domowej. Pomaga też powtarzanie typowych następstw udaru i zasad asekuracji.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty dla kwalifikacji SPO.5 dotyczące planowania opieki i aktywizacji
  • Materiały edukacyjne z rehabilitacji neurologicznej (podstawy po udarze)
  • Materiały logopedyczne dla opiekunów: komunikacja z osobą z afazją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego