KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
U podopiecznej zdiagnozowano chorobę wieńcową serca. Planując organizację czasu wolnego terapeuta powinien zaproponować podopiecznej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W chorobie wieńcowej zaleca się regularną, umiarkowaną aktywność poprawiającą tolerancję wysiłku i samopoczucie, bez dużych obciążeń. Najbardziej adekwatne są ćwiczenia ogólnousprawniające o małej/średniej intensywności oraz ćwiczenia oddechowe. Biegi na czas i przełaje mogą być zbyt forsowne.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z chorobą wieńcową (niedokrwieniem mięśnia sercowego) planowanie czasu wolnego powinno uwzględniać przede wszystkim bezpieczeństwo i tolerancję wysiłku. W praktyce oznacza to dobór takich aktywności, które poprawiają wydolność i sprawność w sposób stopniowy, bez nagłych skoków obciążenia oraz bez presji rywalizacji.

Odpowiedź "gimnastykę ogólnousprawniającą i ćwiczenia oddechowe" jest właściwa, bo łączy dwie formy aktywności o zwykle kontrolowanej intensywności: ćwiczenia ogólnousprawniające mogą być prowadzone w tempie dopasowanym do pacjenta (przerwy, modyfikacja zakresu ruchu, praca w bezpiecznych pozycjach), a ćwiczenia oddechowe wspierają ekonomię oddychania, relaksację oraz lepszą kontrolę oddechu podczas wysiłku.

Dlaczego pozostałe propozycje są niekorzystne?

  • "gimnastykę korekcyjną i ćwiczenia oddechowe" – gimnastyka korekcyjna jest ukierunkowana głównie na postawę i układ mięśniowo-szkieletowy. Może być wartościowa, ale nie jest tak typową i celowaną formą aktywności rekreacyjnej dla poprawy tolerancji wysiłku w chorobach serca jak bezpieczny trening ogólnousprawniający.
  • "gimnastykę ogólnousprawniającą i biegi przełajowe" – biegi przełajowe często wiążą się z wysoką intensywnością, zmiennym terenem i trudniejszą kontrolą tempa, co może zwiększać ryzyko przeciążenia i objawów dławicowych u osób z chorobą wieńcową.
  • "ćwiczenia oddechowe i biegi na czas" – element "na czas" wprost sugeruje dążenie do maksymalizacji wysiłku i rywalizację, co zwykle podnosi intensywność ponad poziom bezpieczny dla wielu pacjentów kardiologicznych.

W terapii zajęciowej ważne jest też, aby aktywność była atrakcyjna i możliwa do kontynuowania w domu: ćwiczenia ogólnousprawniające i oddechowe łatwo dostosować, nauczyć i powtarzać, a ich efekty (lepsza sprawność, mniejsza duszność, większa pewność w ruchu) wspierają samodzielność w codziennym funkcjonowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba wieńcowa to stan, w którym przepływ krwi w tętnicach wieńcowych może być ograniczony, co utrudnia dotlenienie serca podczas wysiłku. Skutkiem bywa mniejsza tolerancja obciążeń, łatwiejsze męczenie się lub dolegliwości przy zbyt intensywnej aktywności. Dlatego wybiera się wysiłek kontrolowany i umiarkowany.
Zwykle bezpieczniejsze są aktywności o umiarkowanej intensywności i przewidywalnym tempie, które łatwo przerwać lub dostosować. Przykłady to ćwiczenia ogólnousprawniające, spokojne formy rekreacji ruchowej oraz ćwiczenia oddechowe. Kluczowe jest unikanie nagłych zrywów i presji "wyniku".
Ćwiczenia oddechowe mogą wspierać lepszą kontrolę oddechu podczas wysiłku, obniżać napięcie i ułatwiać relaksację. Dla wielu osób pomagają też zmniejszyć subiektywne odczucie duszności i poprawić komfort. W terapii zajęciowej są praktyczne, bo można je wykonywać w domu i w krótkich sesjach.
Bieg "na czas" zwykle prowokuje zwiększanie tempa i intensywności, co podnosi zapotrzebowanie serca na tlen. U osoby z chorobą wieńcową może to sprzyjać objawom nietolerancji wysiłku i nadmiernemu obciążeniu układu krążenia. Bezpieczniej wybierać aktywność o tempie możliwym do spokojnej kontroli.
Częsty błąd to utożsamianie "sportu" z automatycznie zdrową opcją i wybór intensywnych biegów. Inny błąd polega na czytaniu tylko fragmentu odpowiedzi (np. "ćwiczenia oddechowe") i pomijaniu drugiej części, która może zawierać wysiłek zbyt forsowny. Pomaga ocena intensywności i kontroli tempa.
W zadaniach egzaminacyjnych sygnałami intensywności są elementy rywalizacji lub maksymalizacji (np. "na czas"), trudny teren (np. "przełajowe") albo wysiłek długotrwały bez możliwości przerw. Umiarkowana aktywność jest zwykle opisywana jako ogólnousprawniająca, spokojna i możliwa do dawkowania, z przerwami i kontrolą oddechu.
Konsultacja jest wskazana, gdy pacjent ma zmienny stan zdrowia, zgłasza dolegliwości w trakcie wysiłku, ma wiele chorób współistniejących lub planowana aktywność mogłaby być intensywna. W praktyce terapeuta zajęciowy współpracuje z zespołem, aby aktywność była bezpieczna, realna do wykonania i zgodna z zaleceniami rehabilitacji.
Gimnastyka ogólnousprawniająca pomaga utrzymać lub poprawić sprawność, koordynację, zakres ruchu i ogólną wydolność w zakresie dostosowanym do pacjenta. W terapii zajęciowej przekłada się to na większą samodzielność w czynnościach dnia codziennego oraz lepsze funkcjonowanie w rolach społecznych. Jest też łatwa do modyfikacji i stopniowania.
Nie musi być "zła", ale jej główny cel to zwykle korekcja postawy i praca nad układem ruchu, a nie trening tolerancji wysiłku. W pytaniu egzaminacyjnym liczy się najlepsze dopasowanie do potrzeb osoby z chorobą wieńcową w kontekście czasu wolnego, czyli aktywność bezpieczna, ogólnousprawniająca i łatwa do dawkowania.
Ucz się łączyć rozpoznanie z ograniczeniami i celem terapii: bezpieczeństwo, stopniowanie obciążeń, samodzielność i regularność. Trenuj analizę słów-kluczy w odpowiedziach (np. "na czas", "przełajowe") jako wskaźników wysokiej intensywności. Pomaga też powtórka podstaw rehabilitacji i zasad doboru aktywności dla różnych schorzeń.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W chorobie wieńcowej zaleca się regularną, umiarkowaną aktywność poprawiającą tolerancję wysiłku i samopoczucie, bez dużych obciążeń."

Źródła:

  • 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of chronic coronary syndromes, European Heart Journal, 2020;41(3):407–477. URL: https://academic.oup.com/eurheartj/article/41/3/407/5556137 (dostęp: 2026-03-02)
  • 2020 ESC Guidelines on sports cardiology and exercise in patients with cardiovascular disease, European Heart Journal, 2021;42(1):17–96. URL: https://academic.oup.com/eurheartj/article/42/1/17/5898937 (dostęp: 2026-03-02)
  • WHO Guidelines on physical activity and sedentary behaviour, World Health Organization, 2020. URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Wytyczne kardiologiczne dotyczące aktywności fizycznej i rehabilitacji (materiały towarzystw naukowych)
  • Podręczniki z rehabilitacji kardiologicznej oraz fizjologii wysiłku
  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej: planowanie czasu wolnego i aktywizacja ruchowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego