KWALIFIKACJA MED2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 32.
Ubytek próchnicowy umiejscowiony na powierzchni okluzyjnej zębów trzonowych i przedtrzonowych należy do klasy Blacka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja Blacka zalicza do klasy I ubytki w dołkach i bruzdach, typowo na powierzchniach okluzyjnych zębów przedtrzonowych i trzonowych. Dlatego ubytek próchnicowy na powierzchni okluzyjnej tych zębów odpowiada klasie I, a nie klasom II–IV.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji ubytków próchnicowych wg Blacka kluczowe jest miejsce powstania ubytku, czyli na jakiej powierzchni zęba znajduje się zmiana. W pytaniu wskazano ubytek zlokalizowany na powierzchni okluzyjnej zębów trzonowych i przedtrzonowych. Powierzchnia okluzyjna to ta, która bierze udział w żuciu i zawiera charakterystyczne bruzdy oraz dołki, będące częstymi miejscami retencji płytki nazębnej.

Klasa I obejmuje właśnie ubytki zlokalizowane w dołkach i bruzdach, a więc typowo na powierzchniach okluzyjnych zębów bocznych (przedtrzonowych i trzonowych). Z tego powodu odpowiedź "I" jest właściwa.

Pozostałe klasy nie pasują do opisu z pytania, ponieważ dotyczą innych lokalizacji:

  • "II" jest kojarzona z ubytkami na powierzchniach stycznych zębów bocznych (obszar kontaktu między zębami), a nie na okluzyjnej.
  • "III" dotyczy zwykle ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich bez zajęcia brzegu siecznego, czyli inny typ zębów i inna powierzchnia.
  • "IV" wiąże się z ubytkami zębów przednich z zajęciem brzegu siecznego (rozleglejsze zmiany), co również nie odpowiada ubytkowi na okluzyjnej zębów bocznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "okluzyjna", "bruzdy", "dołki" i zęby trzonowe/przedtrzonowe, najpierw sprawdź, czy nie chodzi o klasę I. Dopiero potem rozważ inne klasy, które częściej dotyczą powierzchni stycznych lub zębów przednich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych na klasy zależnie od lokalizacji (powierzchnie zębów i typ zęba). Ułatwia opis w dokumentacji i komunikację w gabinecie. W praktyce rozpoznajesz: czy ubytek jest w bruzdach (często klasa I), na stycznych zębów bocznych (często klasa II) lub w zębach przednich.
Najczęściej wskazuje na to lokalizacja w dołkach i bruzdach: typowo na powierzchni okluzyjnej zębów przedtrzonowych i trzonowych. Pomocne słowa-klucze to "okluzyjna", "bruzda", "dołek". Ważne: decyduje powierzchnia, a nie tylko nazwa zęba.
Powierzchnia okluzyjna ma zagłębienia (bruzdy, dołki), w których łatwo zatrzymują się resztki pokarmowe i płytka. Jeśli higiena jest niedostateczna, dochodzi do dłuższego kontaktu kwasów z szkliwem. Dlatego profilaktyka (instruktaż, fluoryzacja, lakowanie) jest tam szczególnie istotna.
Najczęściej dotyczy to zębów bocznych, czyli przedtrzonowych i trzonowych, bo mają rozbudowaną rzeźbę okluzyjną. Ubytki klasy I mogą też dotyczyć innych dołków/bruzd, ale w zadaniach egzaminacyjnych typowym skojarzeniem są właśnie okluzyjne powierzchnie zębów bocznych.
Różnica wynika głównie z lokalizacji. Klasa I wiąże się z dołkami i bruzdami (często powierzchnia okluzyjna). Klasa II dotyczy zwykle powierzchni stycznych zębów bocznych (obszar kontaktu między zębami), często z koniecznością odtworzenia punktu stycznego i prawidłowego kształtu ściany.
To powierzchnia zęba biorąca udział w żuciu, czyli miejsce kontaktu z zębem przeciwstawnym. W zębach przedtrzonowych i trzonowych obejmuje guzki, bruzdy i dołki. W pytaniach egzaminacyjnych "okluzyjna" często kieruje uwagę na ubytki w bruzdach, typowe dla klasy I.
Najważniejsza jest powierzchnia i lokalizacja ubytku. Typ zęba jest pomocny, ale nie wystarczy sam w sobie. Dobra strategia: najpierw zidentyfikuj powierzchnię (okluzyjna, styczna, przedsionkowa/językowa), a dopiero potem dopasuj klasę. To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej ze skojarzeń.
Częste błędy to mieszanie pojęć "okluzyjna" i "styczna", wybór odpowiedzi na podstawie jednego słowa oraz mylenie klas dotyczących zębów bocznych z klasami dla zębów przednich. Pomaga nauka na mapach zębów i krótkich schematach: bruzdy/dołki → klasa I, styczne boczne → klasa II.
Lakowanie rozważa się, gdy bruzdy są głębokie i retencyjne oraz istnieje ryzyko próchnicy (np. świeżo wyrznięte trzonowce, trudności higieniczne, wysoka aktywność próchnicy). To działanie profilaktyczne ogranicza zatrzymywanie płytki w bruzdach, czyli w obszarach typowych dla ubytków odpowiadających klasie I.
Najlepiej uczyć się na schematach: narysuj ząb i zaznacz powierzchnie, a potem dopasuj klasę. Dodaj fiszki z hasłami "okluzyjna/bruzdy", "styczna boczne", "styczna przednie" itd. Na egzaminie czytaj uważnie słowa opisujące powierzchnię, bo one zwykle rozstrzygają wybór.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klasyfikacja Blacka zalicza do klasy I ubytki w dołkach i bruzdach, typowo na powierzchniach okluzyjnych zębów przedtrzonowych i trzonowych.

Źródła:

  • Black GV, "A Work on Operative Dentistry", Vol. II (pathology i klasyfikacja ubytków) — klasyfikacja ubytków wg Blacka, wydania historyczne (źródło klasycznego podziału).
  • Sturdevant’s Art and Science of Operative Dentistry, rozdział dotyczący klasyfikacji ubytków i preparacji ubytków (sekcja: G.V. Black classification).

Materiały:

  • Podręczniki z propedeutyki stomatologii opisujące klasyfikację Blacka
  • Atlas anatomii zębów i powierzchni koron
  • Materiały dydaktyczne szkół medycznych (temat: próchnica, ubytki, klasyfikacje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego