Udarność to miara zdolności materiału do pochłaniania energii podczas gwałtownego, dynamicznego obciążenia prowadzącego do pęknięcia. W praktyce laboratoryjnej udarność metali i ich stopów wyznacza się w próbie Charpy’ego, w której próbka (zwykle z karbem) jest uderzana wahadłem, a wynik wiąże się z energią zużytą na złamanie próbki. Do tego służy młot (wahadło) Charpy’ego, czyli maszyna do udarowego łamania próbek.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "wgłębnika stożkowego" używa się w badaniach twardości metodami opartymi o wciskanie wgłębnika w materiał. Twardość dotyczy odporności na odkształcenie trwałe przy nacisku, a nie odporności na udar.
- "zrywarki" (maszyna wytrzymałościowa do rozciągania) służy do prób statycznych, takich jak rozciąganie i wyznaczanie m.in. wytrzymałości na rozciąganie czy granicy plastyczności. To inne obciążenie (zwykle wolno narastające), a nie uderzenie.
- "zginarki" stosuje się do prób zginania lub do operacji technologicznych (gięcie), gdzie obciążenie ma charakter statyczny/technologiczny. Sama próba zginania nie jest próbą udarnościową w rozumieniu metody Charpy’ego.
W odlewnictwie znajomość próby Charpy’ego jest ważna, bo udarność pozwala ocenić skłonność materiału do kruchego pękania (np. przy niższych temperaturach) oraz wpływ struktury i obróbki cieplnej na zachowanie odlewów w warunkach dynamicznych.
