Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 21.
Udzielając pomocy podopiecznemu, u którego doszło do skręcenia stawu skokowego, należy w pierwszej kolejności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy skręceniu stawu skokowego w pierwszej kolejności należy schłodzić miejsce urazu zimnym okładem, co ogranicza ból oraz narastanie obrzęku i krwiaka. Nie wolno samodzielnie "nastawiać" stawu. Transport do szpitala rozważa się przy silnym bólu, deformacji lub braku możliwości obciążenia kończyny.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszej pomocy przy typowym skręceniu stawu skokowego kluczowe jest szybkie działanie, które zmniejsza ból i ogranicza obrzęk. Zastosowanie zimnego okładu (chłodzenie miejsca urazu) jest klasycznym, bezpiecznym postępowaniem na początku, ponieważ pomaga ograniczać reakcję zapalną i dolegliwości bólowe w pierwszych godzinach po urazie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe jako "pierwsza kolejność"?

  • Zawieźć do szpitala – nie każdy przypadek wymaga natychmiastowego transportu. Najpierw wykonuje się podstawowe czynności na miejscu (ochrona kończyny, ograniczenie ruchu, chłodzenie). Do pilnej konsultacji kierują objawy alarmowe: znaczna deformacja, podejrzenie złamania, bardzo silny ból, narastający obrzęk, zaburzenia czucia/ukrwienia lub brak możliwości obciążenia stopy.
  • Nastawić staw – to działanie ryzykowne i nie jest zadaniem opiekuna. Przy skręceniu zwykle nie ma "zwichnięcia do nastawienia", a próby manipulacji mogą pogorszyć uszkodzenie więzadeł lub przeoczyć złamanie.
  • Podać środek przeciwbólowy – leki przeciwbólowe mogą być rozważane później, ale nie stanowią najważniejszego pierwszego kroku. Dodatkowo u osoby starszej trzeba uwzględnić choroby współistniejące, interakcje leków i przeciwwskazania, więc decyzja o leku powinna być ostrożna i zgodna z zaleceniami lekarza lub procedurą placówki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się czynność prosta i bezpieczna (np. chłodzenie) oraz czynności specjalistyczne (nastawianie) lub "mocne" działania (szpital), zwykle poprawna jest ta, która minimalizuje ryzyko i realnie pomaga w pierwszych minutach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co zrobić jako pierwsze przy skręceniu stawu skokowego u seniora?
Najpierw przerwij aktywność i schłódź okolicę urazu zimnym okładem przez krótki czas, aby zmniejszyć ból i obrzęk. Następnie ogranicz ruch stawu (odpoczynek, ewentualnie stabilizacja) i obserwuj, czy nie pojawiają się objawy alarmowe.
Dlaczego zimny okład pomaga przy skręceniu stawu skokowego?
Chłodzenie zmniejsza dolegliwości bólowe i może ograniczać narastanie obrzęku oraz krwiaka w pierwszym okresie po urazie. To bezpieczna czynność pierwszej pomocy, którą opiekun może wykonać na miejscu bez specjalistycznego sprzętu.
Czy wolno nastawiać staw skokowy po skręceniu?
Nie. Opiekun nie powinien wykonywać manipulacji ani "nastawiania", bo można pogłębić uszkodzenie więzadeł lub przeoczyć złamanie. Zamiast tego ogranicz ruch, zastosuj chłodzenie i w razie wątpliwości skontaktuj się z personelem medycznym.
Kiedy trzeba jechać do szpitala po skręceniu stawu skokowego?
Pilna konsultacja jest wskazana, gdy występuje silny ból, deformacja, brak możliwości obciążenia stopy, szybko narastający obrzęk, drętwienie lub zaburzenia ukrwienia. U osoby starszej warto zachować niższy próg konsultacji, zwłaszcza po upadku.
Jak długo przykładać zimny okład na skręcony staw skokowy?
Stosuje się krótkie sesje chłodzenia, z przerwami, aby nie doprowadzić do odmrożenia skóry. Okład powinien być owinięty tkaniną, nie przykładany bezpośrednio. Dokładny czas zależy od procedur i stanu podopiecznego, ważna jest obserwacja skóry.
Czy można podać lek przeciwbólowy osobie starszej po skręceniu?
Można rozważyć, ale nie jest to zwykle pierwsza czynność. U seniorów trzeba uwzględnić choroby przewlekłe, leki stałe i przeciwwskazania. Jeśli opiekun nie ma jasnej procedury lub zlecenia, bezpieczniej skonsultować podanie leku z rodziną, lekarzem lub dyspozytorem.
Jakie objawy odróżniają skręcenie od złamania w okolicy kostki?
Skręcenie często daje ból, obrzęk i ograniczenie ruchu, ale bez wyraźnej deformacji. Złamanie częściej wiąże się z bardzo silnym bólem, niestabilnością, deformacją, niemożnością obciążenia i nasilonym krwiakiem. Bez badań obrazowych nie zawsze da się to pewnie odróżnić.
Jak bezpiecznie unieruchomić staw skokowy do czasu konsultacji?
Najważniejsze jest ograniczenie ruchu i obciążania kończyny. Można zastosować delikatną stabilizację (np. elastyczny bandaż) bez nadmiernego ucisku i kontrolować krążenie oraz czucie w palcach. Jeśli ból rośnie lub pojawia się drętwienie, poluzuj opatrunek i skonsultuj stan.
Dlaczego u osób starszych skręcenie stawu skokowego bywa bardziej ryzykowne?
Seniorzy częściej mają osteoporozę, gorszą równowagę i choroby przewlekłe, więc po pozornie "zwykłym" urazie może kryć się złamanie lub powikłania. Dodatkowo obrzęk i ból mogą utrudniać chodzenie, zwiększając ryzyko kolejnego upadku.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pierwszej pomocy przy skręceniu kostki?
Typowe błędy to próby "nastawiania", zbyt mocne uciskanie bandażem, przykładanie lodu bezpośrednio na skórę oraz zbyt szybkie zmuszanie do chodzenia mimo bólu. W egzaminie zwracaj uwagę na kolejność: najpierw działania bezpieczne i ograniczające obrzęk.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy skręceniu stawu skokowego w pierwszej kolejności należy schłodzić miejsce urazu zimnym okładem, co ogranicza ból oraz narastanie obrzęku i krwiaka."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid (rozdział/sekcja dotycząca urazów tkanek miękkich i postępowania w skręceniach), 2021
  • NHS (UK) – "Sprained ankle" (self-care/advice, m.in. zasady postępowania w pierwszych dniach), https://www.nhs.uk/conditions/sprains-and-strains/ (dostęp: 2026-02-18)
  • St John Ambulance – "Sprains and strains" (first aid advice, chłodzenie i postępowanie), https://www.sja.org.uk/get-advice/first-aid-advice/sprains-and-strains/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały o urazach tkanek miękkich)
  • Materiały szkoleniowe z kursu pierwszej pomocy dla opiekunów
  • Poradniki medyczne dotyczące skręceń stawu skokowego (objawy, postępowanie, wskazania do lekarza)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego