KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 20.
Ugniatanie poprzeczne mięśni o podwyższonym tonusie może spowodować u pacjenta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ugniatanie poprzeczne działa pobudzająco, ponieważ wykonuje się je w poprzek włókien mięśniowych i może zwiększać napięcie. Gdy mięśnie mają już podwyższony tonus (spastyczność), dodatkowy bodziec pobudzający może nasilić objawy, czyli spowodować wzmożenie spastyczności.

Pełne wyjaśnienie:

W masażu klasycznym kierunek wykonywania ugniatania ma znaczenie funkcjonalne. Ugniatanie wykonywane w poprzek przebiegu włókien mięśniowych ma charakter pobudzający – może zwiększać gotowość mięśnia do skurczu i podnosić napięcie tkanek. Z kolei ugniatanie wzdłuż włókien (podłużne) jest typowo kojarzone z działaniem rozluźniającym.

Jeżeli pacjent ma podwyższony tonus i/lub spastyczność, oznacza to, że napięcie mięśniowe jest już nadmierne. W takiej sytuacji zastosowanie techniki o profilu pobudzającym może działać niekorzystnie: zamiast zmniejszyć napięcie, może je dodatkowo podnieść. Dlatego prawidłową konsekwencją ugniatania poprzecznego u osoby ze spastycznością jest wzmożenie spastyczności mięśni.

Odpowiedź "obniżenie spastyczności mięśni" jest błędna, bo opisuje efekt typowy dla technik rozluźniających i wyciszających (dobieranych m.in. przy nadmiernym napięciu), a nie dla ugniatania poprzecznego o działaniu pobudzającym. Odpowiedź "zmniejszenie objawów bólowych" może występować po niektórych zabiegach, ale nie jest charakterystycznym i bezpośrednim, przewidywanym skutkiem ugniatania poprzecznego przy podwyższonym tonusie – w tym kontekście ważniejsze jest ryzyko nasilenia napięcia. Odpowiedź "zniesienie czucia" nie pasuje do typowych skutków masażu klasycznego; wskazywałaby raczej na problem neurologiczny lub znieczulenie, a nie standardową reakcję na ugniatanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się spastyczność/podwyższony tonus, szukaj skojarzenia z technikami rozluźniającymi (wzdłuż włókien) i unikaniem bodźców pobudzających (w poprzek włókien), bo te mogą pogorszyć objawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ugniatanie poprzeczne to technika ugniatania wykonywana w poprzek przebiegu włókien mięśniowych. W praktyce ma charakter bardziej pobudzający niż ugniatanie podłużne, dlatego może zwiększać napięcie i aktywność mięśnia, a nie tylko go rozluźniać.
Podwyższony tonus to zwiększone napięcie mięśni w spoczynku. Spastyczność jest patologiczną postacią wzmożonego napięcia (często o podłożu neurologicznym) i objawia się m.in. większym oporem przy ruchu biernym. Przy takim stanie dobór technik masażu musi być ostrożny.
Ponieważ ugniatanie poprzeczne działa pobudzająco i może zwiększać napięcie tkanek. Jeśli mięsień już jest nadmiernie napięty (spastyczny), dodatkowy bodziec pobudzający może w praktyce pogorszyć reakcję mięśnia, czyli doprowadzić do wzmożenia spastyczności.
W postępowaniu przy spastyczności preferuje się techniki o działaniu rozluźniającym. Z ujęcia dydaktycznego wynika, że ugniatanie podłużne (wzdłuż włókien) jest kojarzone z rozluźnianiem, a poprzeczne z pobudzeniem, więc zwykle unika się poprzecznego.
Nie. Efekt zależy od doboru techniki, siły bodźca, tempa, kierunku oraz stanu wyjściowego pacjenta. Niektóre techniki mogą działać pobudzająco i podnosić napięcie, co przy osłabieniu może być celem, ale przy spastyczności bywa niekorzystne.
Klucz to kierunek ruchu względem włókien mięśniowych. W ugniataniu podłużnym pracujesz wzdłuż przebiegu włókien i zwykle dążysz do efektu rozluźniającego. W ugniataniu poprzecznym pracujesz w poprzek włókien, co częściej daje efekt pobudzający.
Częsty błąd to automatyczny wybór odpowiedzi "obniżenie spastyczności", bo brzmi terapeutycznie. Drugi błąd to mylenie poprzecznego z podłużnym (brak analizy kierunku względem włókien). Warto też pamiętać, że efekt przeciwbólowy nie jest tu najważniejszym kryterium.
Zwykle dąży się do rozluźnienia i wyciszenia reakcji mięśni, więc techniki typowo pobudzające mogą być niepożądane, bo mogą nasilać napięcie. W praktyce decyzja zależy od celu terapii i reakcji pacjenta, ale na poziomie egzaminu kluczowe jest unikanie nasilenia spastyczności.
W praktyce należy zmniejszyć bodziec (siłę/tempo), rozważyć zmianę techniki na bardziej rozluźniającą, zadbać o komfort i pozycję ułożeniową oraz obserwować objawy. Jeśli reakcja sugeruje nasilenie spastyczności, kontynuowanie pobudzających chwytów może pogłębiać problem.
Ucz się w parach pojęć: wzdłuż włókien (częściej rozluźniająco) vs w poprzek włókien (częściej pobudzająco). Trenuj na przykładach klinicznych: obniżone napięcie, podwyższony tonus, bolesność. To pomaga szybko dobrać przewidywany efekt techniki.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ugniatanie poprzeczne działa pobudzająco, ponieważ wykonuje się je w poprzek włókien mięśniowych i może zwiększać napięcie.

Źródła:

  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl) – materiały dot. masażu klasycznego: informacja, że ugniatania poprzeczne pobudzają, a podłużne rozluźniają (dokładny moduł/lekcja w serwisie ZPE). https://zpe.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)
  • FizjoMasaz.com.pl – artykuły/opracowania dot. technik masażu i postępowania przy spastyczności (wskazania do technik rozluźniających, unikanie pobudzających). https://fizjomasaz.com.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne ZPE dotyczące technik masażu klasycznego (ugniatanie)
  • Skrypty/podręczniki do masażu klasycznego omawiające kierunek technik względem włókien mięśniowych
  • Materiały z podstaw rehabilitacji neurologicznej: spastyczność i dobór technik rozluźniających

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego