Niedobory ujawnione podczas inwentaryzacji oznaczają, że faktyczna ilość materiałów lub towarów jest mniejsza niż wynika to z ewidencji. Aby rozliczyć taką różnicę, trzeba nadać jej wartość pieniężną. W praktyce rachunkowości wartość zapasów ujmuje się według zasad właściwych dla zapasów, czyli w odniesieniu do kosztu ich pozyskania.
Odpowiedź "w cenach nabycia." jest właściwa, ponieważ cena nabycia odzwierciedla poniesiony koszt zakupu zapasu (to, ile jednostka zapłaciła, aby dany towar lub materiał znalazł się w magazynie). Niedobór jest "ubyciem" zapasu, więc logicznie powinien być wyceniony według tej samej podstawy, według której zapas był wyceniany w księgach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "w cenach sprzedaży brutto." – cena sprzedaży (zwłaszcza brutto) jest powiązana ze sprzedażą i podatkami, a niedobór nie jest sprzedażą. Ujęcie niedoboru w cenach sprzedaży zawyżałoby wartość braku o narzuty/elementy niebędące kosztem nabycia.
- "w cenach sprzedaży netto." – mimo że netto eliminuje część elementów, nadal jest to kategoria sprzedażowa, a nie kosztowa. Wycena niedoboru nie powinna opierać się na planowanej cenie zbytu.
- "w stałych cenach ewidencyjnych." – stała cena ewidencyjna może być narzędziem technicznym do bieżącej ewidencji magazynowej, ale nie jest z definicji podstawą ostatecznej wyceny skutków niedoboru. Do rozliczenia różnic trzeba odnieść się do właściwej wartości zapasu, a nie tylko do uproszczonej ceny ewidencyjnej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy niedoboru lub różnic inwentaryzacyjnych w zapasach, szukaj odpowiedzi związanych z kosztem nabycia (dla towarów i materiałów) lub inną bazą kosztową, a nie z ceną sprzedaży.
