KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 11.
Układ przedstawiony na rysunku należy zasilić ze źródła napięcia
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechatronika w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasilanie jednofazowe stosuje się, gdy układ jest przeznaczony do sieci 230 V~ i ma doprowadzenie L oraz N (ew. PE). Na schematach nie ma wtedy trzech faz L1, L2, L3 typowych dla zasilania trójfazowego ani oznaczeń źródła DC. Dlatego poprawna jest odpowiedź: jednofazowego.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie, czy układ należy zasilić ze źródła jednofazowego, wynika z cech schematu zasilania. Zasilanie jednofazowe oznacza, że do odbiornika doprowadza się jedną fazę (zwykle oznaczaną jako L) oraz przewód neutralny N (oraz ochronny PE, jeśli jest wymagany). Taki układ jest typowo przystosowany do pracy z sieci 230 V~.

Dlaczego "jednofazowego" jest poprawne?
Na schematach układów jednofazowych nie występuje zestaw trzech przewodów fazowych L1, L2, L3, charakterystyczny dla zasilania trójfazowego. Zamiast tego widać pojedynczą fazę L oraz N, a elementy zasilania (np. zabezpieczenia, wyłączniki, styki) są skonfigurowane pod jedną fazę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Dwufazowego – w typowej praktyce instalacyjnej i egzaminacyjnej spotyka się rozróżnienie na zasilanie jednofazowe i trójfazowe; "dwufazowe" nie jest standardowym sposobem zasilania takich układów w tym znaczeniu i zwykle nie pasuje do oznaczeń L/N lub L1/L2/L3.
  • Trójfazowego – wymagałoby obecności trzech faz (L1, L2, L3) i odpowiedniej aparatury (np. zabezpieczeń i łączeń dla 3 faz). Jeśli na schemacie nie ma takich oznaczeń i połączeń, wybór trójfazowego jest błędem.
  • Stałego – zasilanie DC (np. 24 V) na schemacie jest zwykle oznaczane symbolami biegunowości (+/−) lub jako źródło napięcia stałego. Gdy układ jest przewidziany do 230 V~ i ma L/N, nie jest to zasilanie stałe.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw szukaj na schemacie oznaczeń przewodów (L, N, PE albo L1, L2, L3) oraz symbolu rodzaju napięcia (~ dla AC i znaki biegunowości dla DC). To najszybsza metoda rozpoznania rodzaju zasilania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasilanie jednofazowe rozpoznasz po oznaczeniach L i N (często także PE) oraz braku trzech faz L1, L2, L3. Zwykle dotyczy to sieci 230 V~. Na schemacie elementy łączeniowe i zabezpieczenia są przewidziane dla jednej fazy.
L to przewód fazowy, a N to przewód neutralny. W układach jednofazowych to podstawowe doprowadzenia zasilania (plus ewentualnie PE jako ochronny). Jeśli na rysunku widzisz L i N, najczęściej oznacza to zasilanie jednofazowe.
Zasilanie trójfazowe jest zwykle oznaczane jako L1, L2, L3 (czasem także N i PE). W takim układzie występują trzy fazy, a aparat zabezpieczający/łączeniowy często ma tor trójbiegunowy. Brak L1–L3 na schemacie zwykle wyklucza zasilanie trójfazowe.
Spotyka się oba rodzaje. Część urządzeń jest zasilana z sieci AC (np. 230 V~), a następnie wewnętrznie przetwarzana na DC. Układy sterowania i automatyki często pracują na DC (np. 24 V). Na egzaminie decydują oznaczenia na schemacie, nie "typowość" branży.
Wiele układów mechatronicznych używa napięć DC w sterowaniu, więc uczniowie odruchowo wybierają "stałe". Jednak pytanie dotyczy źródła zasilania całego układu ze schematu. Jeśli na rysunku są oznaczenia L/N i symbol napięcia przemiennego, źródłem jest AC, nie DC.
W praktyce najczęściej spotyka się zasilanie jednofazowe z sieci 230 V~. Na schematach łączy się je z oznaczeniami L oraz N. Dokładna wartość napięcia nie zawsze jest podana na rysunku, ale sposób oznaczenia przewodów i symbol "~" sugerują AC jednofazowe.
W typowych zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych najczęściej rozróżnia się zasilanie jednofazowe i trójfazowe oraz napięcie stałe. Określenie "dwufazowe" bywa używane potocznie lub w wąskich kontekstach, ale zwykle nie odpowiada standardowemu opisowi zasilania odbiorników w takich schematach.
Na schemacie szukaj zacisku lub przewodu oznaczonego N oraz połączeń do elementów zasilanych jednofazowo. Jeśli układ ma wyraźnie doprowadzone L i N, neutralny jest wymagany. W wielu układach trójfazowych N może nie występować, ale zależy to od odbiornika.
Najczęściej: zgadywanie "trójfazowe", bo kojarzy się z silnikami, pomijanie oznaczeń L/N/L1–L3, oraz mylenie zasilania sterowania (często DC) z zasilaniem całego układu (często AC). Pomaga nawyk: najpierw identyfikuj przewody zasilające i symbole rodzaju napięcia.
Ćwicz rozpoznawanie oznaczeń przewodów (L, N, PE, L1–L3), symboli AC/DC oraz typowych elementów toru zasilania (zabezpieczenia, wyłączniki, styczniki). Rozwiązuj krótkie zadania "jakim źródłem zasilić układ?" i zawsze uzasadniaj wybór na podstawie oznaczeń na schemacie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zasilanie jednofazowe stosuje się, gdy układ jest przeznaczony do sieci 230 V~ i ma doprowadzenie L oraz N (ew."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prąd przemienny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_przemienny - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Sieć elektroenergetyczna" (sekcje o zasilaniu jednofazowym/trójfazowym) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sie%C4%87_elektroenergetyczna - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Prąd stały" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_sta%C5%82y - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (sieci jedno- i trójfazowe, prąd stały/zmienny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ELM.3 z czytania schematów elektrycznych
  • Instrukcje/DTR urządzeń mechatronicznych opisujące wymagane zasilanie (AC/DC, 1f/3f)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego